II SA/Łd 391/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi B. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) – w skrócie: "K.p.a." – stwierdził niedopuszczalność zażalenia K. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], nr 204/2014, o nałożeniu na K. K. obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1085/2 w m. D., polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji sanitarnych i przedłożeniu ww. dokumentów w terminie do 31 stycznia 2015r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, powołując się na treść art. 123 i art. 141 § 1 K.p.a. wyjaśnił, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. zostało wydane w oparciu o normę art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, która nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W ocenie organu II instancji zatem wniesiono zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego możliwości takiej nie przewiduje przepis prawa, stanowiący podstawę tegoż rozstrzygnięcia. Oznaczało to tym samym konieczność stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w trybie art. 134 K.p.a. w związku z przepisem art. 144 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 134 K.p.a. w związku z przepisem art. 144 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodność z prawem postanowienia organu I instancji może być oceniana w postępowaniu odwoławczym od decyzji kończącej postępowanie w powyższej sprawie. Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła K. K. podnosząc, że inwestorem budynku mieszkalnego wraz z instalacją sanitarną był jej dziadek. W jej ocenie ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości nałożenia ww. obowiązków na właścicieli budynków mieszkalnych służących gospodarstwu rolnemu. W budynkach mieszkalnych związanych z gospodarstwem rolnym nie jest bowiem wymagana dokumentacja stanu technicznego instalacji sanitarnej. Tym samym organ I instancji nie miał podstaw do nałożenia na skarżącą ww. obowiązków. Skarżąca zaskarżyła także skierowane do niej przez organ I instancji zawiadomienie z dnia 7 kwietnia 2015r. informujące o podjęciu czynności w celu przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1085/2 w D., w zakresie sprawdzenia stanu technicznego instalacji sanitarnych i przedłożenia protokołu z tej kontroli na koszt zobowiązanej. Skarżąca zarzuciła również nieprawidłowości w prowadzeniu sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji, a także wniosła o uchylenie wszelkich aktów i czynności dotyczących kontroli prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezpodstawna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego artykułu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a". Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega skarga na postanowienie [...]WINB z dnia [...]. Pozostałe uwagi i zastrzeżenia skarżącej dotyczące sposobu prowadzenia postępowania nie należą do przedmiotu niniejszej sprawy. Materialnoprawną podstawą postanowienia wydanego przez organ I instancji jest art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako: "Prawo budowlane" albo "ustawa" – zgodnie z którym właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli stanu technicznego tego obiektu i przydatności do jego użytkowania, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Bez wątpienia, postanowienie wydane w tym trybie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, ma charakter stricte dowodowy. Z brzmienia przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia zażalenia na tego typu rozstrzygnięcie. Natomiast zażalenie jest samodzielnym i formalnym środkiem zaskarżenia, który przysługuje tylko na takie postanowienia, których zaskarżalność, zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., przewidują expressis verbis przepisy k.p.a., bądź przepisy prawa materialnego, na podstawie których postanowienie zostało wydane. W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że nie ma podstaw, aby dopuścić zaskarżalność postanowienia wydanego w oparciu o art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w drodze analogii do art. 81c ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy. Co prawda obydwa przepisy mają charakter dowodowy, jednakże art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego uprawnia organ do nakładania obowiązków o charakterze dowodowym, ale w sytuacji, gdy nie jest zagrożone życie lub zdrowie ludzi, bezpieczeństwo mienia bądź środowiska, podczas gdy art. 62 ust. 3 ten szczególny warunek wprowadza. Zatem mimo tego, że oba postanowienia mają zbliżony charakter, to jednak tryb podejmowania jest odmienny. Przepis art. 62 ust. 3 ustawy organ stosuje w sytuacji konieczności natychmiastowego działania i dlatego właśnie nie ma możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Świadczy o tym również to, że jeżeli kontrola stanu technicznego obiektu budowlanego wykaże istnienie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, to wówczas organ nadzoru, na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję o zakazie użytkowania obiektu, która podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Przy ocenie zaskarżalności postanowienia, wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego należy pamiętać, że zgodnie z powołanym wcześniej art. 141 § 1 k.p.a. ustawodawca zawarłby odpowiednią normę w samym art. 62 Prawa budowlanego. Jego brak jest natomiast przejawem zamierzonego i racjonalnego działania prawodawcy. Skoro zatem postanowienie wydane w omawianym trybie jest niezaskarżalne, to organ odwoławczy zobligowany był do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w oparciu o art. 134 k.p.a. Rozpoznanie niedopuszczalnego środka odwoławczego stanowiłoby natomiast rażące naruszenie prawa. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego w pełni odpowiada prawu. W niniejszym postępowaniu nie podlega natomiast kontroli sądu zasadność wydania postanowienia przez organ I instancji. Nie oznacza to jednak, że skarżąca została pozbawiona możliwości jakiejkolwiek kontroli omawianego aktu, na co z resztą zwrócił uwagę organ odwoławczy. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może bowiem zaskarżyć w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty (art. 142 k.p.a.). jak i prawidłowości zastosowania przepisów prawa budowlanego. Na marginesie jedynie można wskazać, że bezpodstawny jest argument, iż art. 62 Prawa budowlanego nie stosuje się do zabudowy zagrodowej. Z przepisu art. 62 ust. 2 ustawy wynika jedynie, że właściciele i zarządcy budynków wskazanych w tym przepisie nie mają obowiązku poddawania tych obiektów budowlanych kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Innymi słowy właściciele tych obiektów nie muszą przeprowadzać kontroli okresowych. Nie są jednak w ogóle zwolnieni z obowiązku przeprowadzenia kontroli, a zwłaszcza na żądanie organu, co wprost wynika z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O wynagrodzeniu dla adwokata orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19, § 20 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). ms