II SA/Łd 392/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-01-02

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do sytuacji ocenionej w prawomocnym postanowieniu sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej ocenionej w prawomocnym postanowieniu sądu, które przyznało prawo pomocy w innym zakresie (np. ustanowienie pełnomocnika) i odmówiło zwolnienia od kosztów. Ponowny wniosek może być uwzględniony jedynie w przypadku wykazania nowych okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę stanowiska sądu.
Stan faktyczny
Skarżący G.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Wcześniej sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Po kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając szczegółowe dane o swoim stanie majątkowym i dochodach, w tym rentę z KRUS, alimenty, dochody z gospodarstwa rolnego i dopłaty, a także zadłużenie. Wniosek ten został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 stycznia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie p o s t a n a w i a oddalić wniosek. AG II SA/Łd 392/12 U Z A S A D N I E N I E G.S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Po sprzeciwie skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r., przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, postanowieniem z dnia 10 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe orzeczenie tut. Sądu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 31 października 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił ponownie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, jednak zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2012 r. wniosek strony został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym na wymaganym formularzu. W dniu 13 grudnia 2012 r. do tut. Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 21,62 ha oraz 270-metrowego domu. Otrzymuje rentę z KRUS w kwocie 260 zł. Skarżący oświadczył, że płaci alimenty na dwóję dzieci w łącznej wysokości 1600 zł miesięcznie. Dodał, że zakup nawozów i oprysków to wydatek 10 000 zł rocznie, energii – 3 000 zł rocznie, opału – 3 000 zł rocznie, najem pracowników – 5 000 zł rocznie, zakup leków – 100 zł miesięcznie. Stwierdził, że jest zadłużony u rodziny na ok. 25 000 zł. Wnioskodawca wskazał także, że otrzymuje dopłaty do rolnictwa w wysokości 20 000 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie występował już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r., przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, postanowieniem z dnia 10 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe orzeczenie tut. Sądu. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał na pogorszenie swojej sytuacji materialnej ani nie wykazał nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do oceny zdolności płatniczych strony. Skoro skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., wniosek strony należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło