II SA/Łd 393/07

Dnia 4 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę. II SA/Łd 393/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta B., na podstawie art. 100 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) w związku § 6 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155 poz. 1109) odrzucił wniosek T. F. o zasiłek celowy w związku z suszą w 2006 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż T. F. w dniu 20 października 2006 r. złożył wniosek w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. o zasiłek celowy w związku z suszą w 2006 r. Powołując się na treść § 6 ust.1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy stwierdzono, iż wniosek został złożony po 15 października 2006 r., a więc po upływie wyznaczonego prawem terminu, wobec czego podlegał on odrzuceniu. We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł, iż stosowne dokumenty złożył w terminie w Urzędzie miasta w B. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 6, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło okoliczności poruszanej przez skarżącego w odwołaniu, czyli złożenia w terminie wniosku o zasiłek celowy w Urzędzie Gminy w B. Ustalono natomiast, iż w dniu 25 lipca 2006 r. skarżący złożył w tym urzędzie dokumenty określające poziom strat. Reasumując stwierdzono, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wniosek o zasiłek skarżący złożył w dniu 20 października 2006 r. czyli z uchybieniem terminu wymienionego w § 6 powołanego rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, czyli art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zastosowanie wskazanego przepisu w sytuacji, gdy złożone przez niego w Urzędzie Gminy B. dokumenty ze swej istoty mogło dotyczyć jedynie przyznania pomocy materialnej. Powyższa okoliczność, zdaniem skarżącego, nakładała na organ administracji, z mocy powołanego przepisu, obowiązek wezwania go do sprecyzowania wniosku, z odpowiednim pouczeniem, co do zakresu przysługujących mu praw i warunków formalnych uzyskania pomocy, przy czym wezwanie winno być dokonane w terminie pozwalającym na uzyskanie świadczenia. W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że organ II instancji naruszył zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, nakładającego na organy administracji obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Podniósł, iż zgodnie z tym przepisem organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z powołanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, albowiem nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja administracyjna naruszała prawo materialne lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. nr 155, poz. 1109), wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Przepisy § 2 rozporządzenia normują podstawowe warunki, które muszą zostać spełnione, aby pomoc mogła być przyznana. Pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez Komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawach szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30%. Natomiast § 6 powyższego rozporządzenia stanowi, iż wnioski składa się do dnia 15 października 2006 r., zaś wnioski złożone po terminie odrzuca się. Z przywołanych przepisów wynika, że możliwość skorzystania z pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, z woli ustawodawcy w sposób wyraźny uzależniona została od spełnienia ściśle określonych warunków, spośród których jednym była konieczność złożenia wniosku w terminie do 15 października 2006 r. Termin ten jest terminem materialnoprawnym. Oznacza to, iż tylko w okresie czasu wyznaczonym tym terminem może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 327). Istotną cechą terminów materialnoprawnych jest to, iż w razie ich uchybienia nie ma możliwości ich przywrócenia, W konkretnej sprawie oznacza to, że po jego upływie terminu określonego w wymienionym wyżej rozporządzeniu, rolnik traci prawo do skorzystania z określonej formy pomocy. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w terminie do 15 października 2006 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego nie został złożony. Słusznie, zatem organy administracji odrzuciły wniosek złożony po upływie wymienionego terminu. Dodatkowo należy podnieść, iż organ II instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające mające na celu zweryfikowanie twierdzeń strony, iż wniosek został złożony w wymaganym terminie w kancelarii Wójta w B. Nie sposób również podzielić podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, protokół szacunku strat został złożony w Urzędzie Gminy 25 lipca 2006 r., natomiast przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy weszły, zgodnie z § 8, weszły w życie 1 września 2006 r. W momencie składania protokołu nie istniała jeszcze podstawa prawna, która umożliwiałaby powiązanie faktu złożenia takiego protokołu z ewentualnym przyznaniem zasiłku celowego. W związku z powyższym nie był znany tryb przyznawania tej formy pomocy, o którym można byłoby poinformować, w trybie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, przyszłego wnioskodawcę. Po drugie, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, fakt złożenia protokołu szacunku strat sporządzonego przez Komisję Gminną do Urzędu Gminy w B., nie wskazuje na nie budzącą wątpliwości wolę wystąpienia skarżącego o udzielenie zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla gospodarstw rolnych na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 29 sierpnia 2006 r. Omawiany protokół został sporządzony przez Komisję Gminną, a z samego druku formularza wynika, iż został sporządzony w celu zaciągnięcia tak zwanego kredytu "klęskowego", przewidzianego ówcześnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. nr 16 poz 82 ze zm.). Na marginesie należy zauważyć, iż protokół ten również nie spełniał wymogów formalnych przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu (art. 20 tego rozporządzenia wymagał aby oszacowania dokonała komisja powołana przez wojewodę). Reasumując stwierdzić należy, iż wniosek został złożony po terminie, protokół nie spełniał wymagań wymienionych w § 4 pkt 2 (protokół oszacowania szkód powinien być sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę) rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, jak również został złożony niezgodnie z § 4 pkt 1 (złożenie wniosku w ośrodku pomocy społecznej) powyższego rozporządzenia. O ile ostatnie uchybienie mogłoby zostać konwalidowane w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego, o tyle dwa pierwsze musiały skutkować wydaniem zaskarżanych decyzji. W tej sytuacji, brak jest uzasadnionych podstaw do uznana, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.