II SA/Łd 393/23

Dnia 29 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 lutego 2023 r. znak: SKO.4146.30.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Łasku z dnia 19 grudnia 2022 roku, nr MGOPS.530.4647.2022. A. P. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga L.F. (dalej także: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (dalej także: Kolegium, organ II instancji) z dnia 6 lutego 2023 r., znak: SKO.4146.30.23, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Łasku (dalej także: organ I instancji) z dnia 19 grudnia 2022 r., nr MGOPS.530.4647.2022, w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia 7 listopada 2022 r. (data wpływu do organu I instancji) L.F. zwrócił się o wypłatę dodatku węglowego. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z P.F. i K.K., a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa, zajmującego budynek jednorodzinny, jest kocioł na paliwo stałe zasilany paliwami stałymi w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym. Decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. Burmistrz Łasku odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że ustalono, iż nie zostały podjęte kroki formalne prowadzące do nadania nowego adresu zamieszkania. W odwołaniu od powyższej decyzji L.F. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 9, art. 10, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.). Zdaniem skarżącego spełnia on wszystkie przesłanki przyznania dodatku węglowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie dodatku węglowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w budynku mieszkalnym, na nieruchomości zabudowanej pod adresem [...] znajdują się trzy oddzielne gospodarstwa domowe. W części domu na parterze jest osobne wejście do budynku i prowadzi do wspólnego gospodarstwa domowego L.F. oraz P.F. i K.K., którzy wspólnie gospodarują i posiadają osobny piec węglowy z podajnikiem ręcznym, zgłoszony do CEEB. W drugiej części budynku mieszkalnego, osobne wejście posiadają znajdujące się tam dwa odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe: na piętrze – A.F. i odrębnie na parterze – T.F. W tej części domu, którą zajmują w/w dwa samodzielne jednoosobowe gospodarstwa domowe znajduje się drugi piec węglowy z automatycznym podajnikiem, zgłoszony do CEEB, który jest współdzielonym źródłem ciepła dla tej części domu. T.F. otrzymała dodatek węglowy na swoje jednoosobowe gospodarstwo domowe, bez żadnych zastrzeżeń. W ocenie skarżącego nie można nadać adresu lokalowi znajdującemu się w budynku - dlatego podjęcie jakichkolwiek "kroków formalnych", na które wskazuje MGOPS w wezwaniu - w celu nadania odrębnego adresu lokalom, w budynku mieszkalnych pod adresem [...] jest bezcelowe, nie ma podstaw prawnych i nie może się skończyć inaczej niż odmową nadania adresu. Odnośnie wyodrębnienia lokalu skarżący wyjaśnił, że współwłaściciel nieruchomości, o której mowa w przedmiotowej sprawie - córka M.F. mieszka i pracuje za granicą Polski, co stanowi dodatkową przeszkodę w przybyciu w każdej chwili do aktu notarialnego. Skarżący oświadczył, że nie posiada dokumentacji koniecznej do wyodrębnienia lokalu - budynek mieszkalny oddany był do użytkowania w 2000r., o dokumentację można wystąpić ponosząc własne koszty, przy czym pozyskanie w/w dokumentacji jest czasochłonne a czas realizacji nie jest od skarżącego zależny. Dodatkowo skarżący zauważył, że organ I instancji nie odniósł się ani jednym słowem do faktycznych ustaleń dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego oraz na podstawie zebranej w toku postępowania dokumentacji co do znajdujących się w budynku mieszkalnym gospodarstw domowych i źródeł ogrzewania. Do odwołania skarżący załączył 24 fotografie obrazujące wnętrze poszczególnych gospodarstw domowych w spornym budynku. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że z materiału dowodowego kontrolowanej sprawy wynika, że deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla budynku jednorodzinnego znajdującego się pod adresem [...], A.F. złożyła 4 lipca 2022 r. oświadczając w niej, że w w/w budynku źródło ciepła stanowi kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe, kocioł na paliwo stałe z automatycznym podawaniem paliwa oraz kocioł na paliwo stało z ręcznym podawaniem paliwa. W deklaracji wskazała ponadto, że jej dane adresowe są tożsame z adresem budynku, którego dotyczy deklaracja. Dalej Kolegium stwierdziło, że w dniu 7 listopada 2022 r. L.F. wystąpił z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, w którym oświadczył, że pod w/w adresem zamieszkuje i prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kocioł na paliwo stałe. Następnie Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania ustalono, że na ten sam adres o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych wystąpiła T.F.. Powyższy wniosek zweryfikowano pozytywnie i informacją nr MGOPS.530.2562.2022, poinformowano wnioskodawczynię o przyznaniu dodatku. Kolegium stwierdziło, że z akt administracyjnych sprawy wynika również, że budynek mieszkalny znajdujący się pod adresem [...] jest piętrowy w zabudowie bliźniaczej. Podczas przeprowadzonego w dniu 8 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego stwierdzono, że pod adresem [...] zamieszkują trzy odrębne gospodarstwa domowe, z których każde dysponuje swoim źródłem ogrzewania. L.F. posiada własne wejście do domu z podwórka, odrębne pokoje, kuchnię i łazienkę. Mając na względzie jednoznaczną treść art. 2 ust. 3c ustawy Kolegium wskazało, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia. Kolegium stwierdziło, że w trakcie postępowania przed organem I instancji ustalono, że dla lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym znajdującym się pod adresem [...] nie podjęto działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego (oświadczenie L.F. z dnia 27 listopada 2022 r. oraz z dnia 2 grudnia 2022 r.). Zdaniem Kolegium w tej sytuacji organ I instancji zasadnie odmówił L.F. wypłaty dodatku węglowego. W ocenie Kolegium, organ I instancji niewłaściwie wskazał jako podstawę odmowy art. 2 ust. 3e ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu. W przedmiotowej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania cyt. wyżej art. 2 ust. 3c ustawy, do którego odwołuje się art. 2 ust. 3d ustawy. Kolegium stwierdziło, że odnosząc się do treści odwołania bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność prowadzenia przez skarżącego i pozostałe osoby zamieszkujące w budynku mieszkalnym pod adresem [...] odrębnego od pozostałych członków rodziny gospodarstwa domowego, bowiem w świetle art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy nie jest to okoliczność wystarczająca do przyznania omawianego świadczenia. Zasadniczą przesłanką zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest ustalenie, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, w sytuacji podjęcia przed w/w datą formalnych działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego, a czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z twierdzeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 22 grudnia 2022 r. naruszony został przez organ I instancji art. 10 § 1 i § 3 k.p.a, bowiem nie umożliwiono skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z notatką z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Niewątpliwie skarżący był uprawniony do skorzystania z powyższego. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżący zapoznał się z materiałem dowodowym (na dowód czego w dniu 2 grudnia 2022 r. złożył w MGOPS w Łasku oświadczenie) stanowiącym podstawę wydania decyzji. Fakt, że po tej dacie organ przeprowadził czynność w postaci oględzin nieruchomości i poczynił ustalenia, zgodne z twierdzeniem skarżącego, co do oddzielności gospodarstw domowym zamieszkujących budynek, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, wobec braku podjęcia działań wynikających z art. 2 ust. 3c ustawy, na co wskazano wyżej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L.F. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 lutego 2023 r., znak: SKO.4146.30.23, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Łasku z dnia 19 grudnia 2022 r., nr MGOPS.530.4647.2022, w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają wymogom prawa. Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 141). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (w stanie prawnym na dzień wydania decyzji organu II instancji) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątek od powyższego przewiduje art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, bowiem w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. W niniejszej sprawie spór prawny sprowadza się w związku z powyższym do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie tego adresu przysługuje dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, które nie posiada odrębnego adresu. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wniosek skarżącego o wypłatę dodatku węglowego został złożony jako kolejny wniosek mający ten sam adres miejsca zamieszkania. Bezsporne jest także, że budynek mieszkalny znajdujący się pod adresem [...] jest piętrowy w zabudowie bliźniaczej oraz że zamieszkują go trzy odrębne gospodarstwa domowe, z których każde dysponuje swoim źródłem ogrzewania. Bezsporne jest także, że w części domu na parterze jest osobne wejście do budynku i prowadzi do wspólnego gospodarstwa domowego L.F. oraz P.F. i K.K., którzy wspólnie gospodarują i posiadają osobny piec węglowy z podajnikiem ręcznym zgłoszony do CEEB. Bezsporne jest także to, że gospodarstwo to nie posiada odrębnego adresu, co skarżący potwierdził w oświadczeniu z dnia 27 listopada 2022 r. oraz z dnia 2 grudnia 2022 r. Zdaniem Sądu w związku z ustaleniem przez organ, iż na adres wskazany przez skarżącego, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy, biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego, organ był zobligowany do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji tego jednak nie uczyniły. Sąd zwraca uwagę, że takie działania mógł już podjąć organ I instancji, ponieważ decyzja organu I instancji odmawiająca skarżącemu świadczenia w formie dodatku węglowego została wydana w dniu 19 grudnia 2022 r. to jest już po upływie terminu wskazanego w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Zdaniem Sądu organy obu instancji błędnie uznały, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. i brak podjęcia działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu, skutkują odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącego w odrębnym lokalu odrębnego gospodarstwo domowego, czym naruszyły art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Zdaniem Sądu nie ustalenie przez skarżącego odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. świadczyło o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, a tym samym o spełnieniu przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Biorąc powyższe pod uwagę w kontrolowanej sprawie organ powinien był zastosować przepis art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ I instancji w dniu 8 grudnia 2022 r. przeprowadził wywiad środowiskowy w toku którego ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. W związku z tym organ I instancji powinien był przyznać skarżącemu dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium, że zgodnie z twierdzeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 22 grudnia 2022 r. naruszony został przez organ I instancji art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., bowiem nie umożliwiono skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z notatką z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzając przede wszystkim, że organy te dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Organy naruszyły przepisy prawa procesowego w tej sprawie, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Natomiast organ I instancji naruszył także art. 10 § 1 i § 3 k.p.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają wszechstronnego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie dodatku węglowego. k.ż.