II SA/Łd 398/07

Dnia 15 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dożywianie dzieci w przedszkolu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak [...]. Decyzją z dnia [...] Kierownik Oddziału Pomocy Materialnej i Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł. – G., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 8 ust 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135 poz. 950) oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 267 poz. 2259), a także zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z [...] w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, odmówił M. M. przyznania pomocy finansowej na dożywianie dzieci w przedszkolu w listopadzie 2006 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, iż skarżąca wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie wyżywienia dzieci w przedszkolu od listopada 2006 r. W trakcie postępowania ustalono, że skarżąca mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem D. oraz dziećmi: J. i P. urodzonymi [...]. Dzieci uczęszczają do Przedszkola Miejskiego Nr [...] w Ł. Powołując się na art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej uznano, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom w rodzinie, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kwoty 351,00 zł tj. 526,50 zł na osobę w rodzinie. W świetle faktu, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej (535,28 zł) jest wyższy od kwoty 526,50 zł organ I instancji nie znalazł podstaw do przyznania pomocy finansowej na dożywianie dzieci w przedszkolu. Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na trudną sytuację materialną jej rodziny. Wyjaśniła, iż dochód na osobę w jej rodzinie tylko nieznacznie przekracza próg dochodowy określony w programie rządowym (o 8,78 zł ) i tak nieznaczne przekroczenie progu dochodowego nie powinno skutkować odmową przyznania pomocy finansowej, bowiem kwota przekroczenia nie ma żadnego wpływu na poziom życia jej rodziny. Jednocześnie podniosła, iż nieprzyznanie dofinansowania do wyżywienia skutkuje również brakiem dofinansowania do czesnego w przedszkolu. Jednocześnie podniesiono zarzut niedotrzymania 30 - dniowego terminu odpowiedzi na wniosek złożony 18 października 2006 r., co powinno, zdaniem skarżącej, skutkować jego uwzględnieniem. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania ", art. 8 ust. 1 pkt .2 ustawy o pomocy społecznej, art. 1 ust . 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2001 nr 79 poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, iż odmawiając stronie przyznania pomocy finansowej na dożywianie dzieci w przedszkolu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej działał zgodnie z obowiązującymi przepisami. Te zaś nie pozwalają na podejmowanie decyzji w tych sprawach w ramach tzw. uznania administracyjnego, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji i potrzeb wnioskodawcy. Zważono, że podstawowe znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt ,iż w rozpatrywanej sprawie kryterium dochodowe zostało przekroczone o 8, 78 zł. Wobec powyższego organ II instancji wyjaśnił, iż powołane normy są dla organów administracji obowiązujące i nie mogą one stosować tych przepisów inaczej, niż to wynika wprost z ich literalnego brzmienia. Nie budził również jakichkolwiek zastrzeżeń sposób obliczenia przez organ I instancji wysokości dochodu rodziny na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do zarzutu niedotrzymanie terminu rozpoznania wniosku - Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż całość dokumentacji niezbędnej do rozpoznania wniosku przekazana została do organu w dniu 20 października 2006 r., zaś organ wydał decyzję [...], czyli z zachowaniem ustawowego terminu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu skargi podniosła zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Decyzje organów obu instancji należało uchylić, aczkolwiek z innych względów, niż te podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na dożywianie dzieci w przedszkolu organ I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Przepis ten stanowi, iż pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 , jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Poza sporem pozostaje, iż w świetle powyższych przepisów organy administracji prawidłowo ustaliły, iż kryterium dochodowe zostało przekroczone o 8, 78 zł. Trzeba jednak stwierdzić, iż poza powyższymi unormowaniami ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w art.7 daje organom administracji możliwość stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Oznacza to, że organy winny również stosować przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) w przypadku rozpatrywania wniosków o przyznanie pomocy finansowej na dożywianie. Nie mogło zatem budzić wątpliwości, że organ winien rozważyć przyznanie skarżącej świadczenia w oparciu o art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1. specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2. zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 777/05 LEX nr 194444), iż obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. Mając na uwadze powyższe i nie przesądzając o rozstrzygnięciu sprawy trzeba zważyć, iż organ pomocy społecznej przed ponownym wydaniem decyzji winien rozważyć możliwości wynikające z art. 41 ustawy o pomocy społecznej tym bardziej, że w niniejszej sprawie zachodzi niewielkie przekroczenie kryterium dochodowego. Organ rozważań takich nie poczynił pomijając całkowicie możliwość przyznania skarżącej zasiłku przeznaczonego na dożywianie w oparciu o powołany przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.