II SA/Łd 402/03

Dnia 10 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu oddala skargę . II SA/Łd 402/03 U Z A S A D N I E N I E W dniu 21 sierpnia 2002 r. Kółko Rolnicze A złożyło do Urzędu Miasta Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A a w związku z zamierzoną budową 16 sztuk garaży blaszanych przenośnych , wolnostojących o wymiarach 5 m x 3 m x 2m. Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostało umorzone z powodu stwierdzenia , iż przedmiotowe garaże zostały już ustawione. W piśmie z dnia 16 września 2002 r. Urząd Miasta Ł. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o samowoli budowlanej polegającej na budowie 16 sztuk garaży blaszanych przenośnych zlokalizowanych w Ł. przy ul. A W dniu 18 października 2002 r na terenie przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono wizję lokalną, w wyniku której ustalono, iż: - w północnej części nieruchomości wzdłuż ogrodzenia usytuowane są garaże blaszane o wym. 3 m x 5m i wysokości około 2,4 m i 2,6 m ( garaże są ustawione na podłożu betonowym, nie zostały wyposażone w instalacje wewnętrzne) -garaż oznaczony na załączniku jako nr 3 jest własnością W. G., który wybudował go bez zgody właściwego organu w sierpniu 2002 r. -teren wydzierżawiony pod w/w. garaż jest przedmiotem umowy najmu zawartej w dniu 1 sierpnia 2002 r. pomiędzy wynajmującym Kółkiem Rolniczym ,, A" a najemcą S. Z. Decyzją z dnia [..] Nr [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał S. Z. rozbiórkę garażu blaszanego wraz z podłożem betonowym zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul A a oznaczonej na załączniku jako nr 3, z uwagi na to, iż inwestor nie dopełnił obowiązku określonego w art. 28 ustawy prawo budowlane. Od powyższej decyzji odwołał się S. Z. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się wskazał, iż budował przedmiotowy garaż w ,, dobrej wierze", uzyskał zezwolenie właściciela terenu na inwestycję, nie był natomiast świadomy, że na planowaną inwestycję potrzebna jest zgoda właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej. Odwołujący się wskazał ponadto, iż przedmiotowa inwestycja nie jest szkodliwa społecznie, prawnie i finansowo. Postanowieniem z dnia [..] Nr [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w wydanej decyzji Nr [..] z dnia [..] nakazującej S. Z. zam. w Ł. przy ul. B rozbiórkę garażu blaszanego wraz z podłożem betonowym zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. C, oznaczonego na załączniku jako nr 3, w ten sposób, że na stronie drugiej , w uzasadnieniu , w wierszu 9,10,11 zamiast zdania o treści garaż oznaczony na załączniku jako nr 3 jest własnością W. G., który wybudował go w sierpniu 2002 r. bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej powinno być: garaż oznaczony na załączniku jako nr 3 jest własnością S. Z., który wybudował go w sierpniu 2002 r. bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej. Decyzją z dnia [..] Nr [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego ( garażu blaszanego wraz z podłożem ) oznaczonego w załączniku jako nr 3, na nieruchomości w Ł. przy ul. B a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. oparł swoje rozstrzygniecie na następujących rozważaniach: Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. na budowę garażu wymagane jest pozwolenie na budowę. Wobec braku pozwolenia stosownie do treści art. 48 prawa budowlanego obligatoryjny jest nakaz rozbiórki. Ponadto bez wpływu na treść orzeczenia pozostają okoliczności podnoszone przez skarżącego , w szczególności fakt, iż skarżący posiadał zezwolenie właściciela terenu i budował garaż w dobrej wierze. Inwestor jest zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę przed rozpoczęciem budowy od właściwego organu, a nie od właściciela terenu. Powyższą decyzję z dnia [..] zaskarżył do Sądu S. Z., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji bądź uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. S. Z. zarzucił organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności prawa budowlanego oraz przepisów postępowania. Skarżący wskazał na wewnętrzną niespójność wydanych decyzji, nie ustalenie w sposób prawidłowy kto jest inwestorem w rozumieniu art. 17 pkt 1 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto zarzucił organom wydającym decyzje, że nie podjęły próby dokładnego określenia przedmiotu rozbiórki , gdyż przedmiotowy garaż jest nietrwale związany z gruntem, ustawiony na podłożu betonowym –zatem nie jest potrzebne pozwolenie na jego budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, wskazując iż zarzuty podnoszone w skardze sprowadzają się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, iż inwestorem w sprawie jest skarżący, który zawarł z Kółkiem Rolniczym ,,A" umowę najmu, mocą której kółko rolnicze wynajęło jedynie teren potrzebny do ustawienia garażu, który najemca miał ustawić na własny koszt. Najemca realizował inwestycję na własny koszt, prawidłowo został zatem uznany za inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga jest niezasadna. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika ponad wszelką wątpliwość, iż skarżący jest inwestorem spornego garażu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. To właśnie art. 17 w pkt. 1 wskazuje jako uczestnika procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy inwestora, a ust. 2 art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku potwierdza, iż stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest inwestor. Zapisy umowy najmu działki zawartej pomiędzy skarżącym a Kółkiem Rolniczym A w Ł. w § 2 w sposób jednoznaczny potwierdzają, że to S. Z. ma ustawić na własny koszt garaż. Faktu tego nie zmienia również spóźnione wystąpienie Kółka o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wystąpić z takim wnioskiem mógł również sam skarżący, gdyż to jemu przysługiwało prawo dysponowania gruntem pod budowę garażu, potwierdzone zawartą umową. Ustalenia powyższe warunkują prawidłowość przyjęcia za adresata decyzji administracyjnych Pana S. Z. jako inwestora. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wypada w tym miejscu powołać chociażby: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2001 r. SA/Rz 597/2000 , w którego tezie czytamy: ,, Nakaz rozbiórki może być kierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem działki, na której zrealizowano określoną inwestycję. Inwestorem jest osoba, która organizuje i finansuje budowę.. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 27 stycznia 1984 r . SA/Lu 369/83 z następującą tezą: ,,Obowiązek wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Osoby, które wzniosły obiekty budowlane - ze względu na to, iż nie są właścicielami działki ale były ich inwestorami i są ich zarządcami - winny brać udział w postępowaniu w charakterze strony, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego i w konsekwencji tego, również ich winna obejmować podjęta decyzja administracyjna. Inwestor, który nie jest właścicielem gruntu, lecz jedynie właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę tego obiektu - jest stroną w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia organów administracji były prawidłowe co do dokonania przez skarżącego, jako inwestora samowoli budowlanej. Skarżący nie legitymował się ani decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ani decyzją o pozwoleniu na budowę. Skutkiem tych ustaleń było prawidłowe zastosowanie sankcji z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zmian. ) Przepis ten jest przepisem wyrażającym normę sankcjonującą działania sprzeczne z treścią normy wyrażonej w przepisach nakazujących uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia o zamiarze budowy oraz zakazujących podjęcia budowy w razie sprzeciwu właściwego organu, które to przepisy zostały powołane wyżej. Celem tej normy jest zapewnienie stanu zgodności z prawem. Stan ten ma polegać na podejmowaniu robót budowlanych ( poza określonymi w ustawie wyjątkami) jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, albo po zgłoszeniu właściwemu organowi. Późniejsza ingerencja organów administracji publicznej, realizująca obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego sprzecznie z przepisami , stanowi tylko ustawową konsekwencję podjętych wcześniej przez adresata decyzji działań naruszających przepisy prawa budowlanego. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że inwestor naruszył art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89 , poz. 414 , z późn. zmian. ) stanowiący , że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu , dlatego obowiązek nałożony na S. Z. na podstawie art. 48 w/w ustawy został orzeczony przez organy administracji w sposób właściwy. Nikt w sprawie niniejszej nie traktuje również skarżącego jako właściciela garażu, co najwyżej można twierdzić, że jest on właścicielem naniesień budowlanych jako wierzytelności, gdyż taka forma własności przysługiwała mu na podstawie zawartej umowy. Z chwilą rozwiązania umowy skarżący miał obowiązek zabrać – uprzątnąć naniesienia i zwrócić grunt w stanie pierwotnym.. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie wymaga fizycznego zagłębienia, zakotwienia budowli w gruncie, a i tak obiekt budowlany będzie podlegał reżimowi uzyskania pozwolenia na jego budowę. Wystarczającym jest postawienie obiektu, w tym wypadku garażu na wylanej płycie betonowej, zaś o jego trwałym połączeniu z gruntem stanowi wielkość i masa obiektu, które nie pozwalają na jego swobodne przemieszczanie się, a obiekt stawia skuteczny opór siłom przyrody występującym na danym terenie, a nadto stanowi stosowne zabezpieczenia dla umieszczonego w nim pojazdu. Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd nie stwierdził też podnoszonych w treści skargi naruszeń prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.