II SA/Łd 405/11

Dnia 9 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 79c ust. 3 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (tekst jedn. – Dz.U. z 2010r. nr 185, poz. 1243 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o wymierzeniu B. K. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w dniu 12 marca 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 28, poz. 145). Ustawa ta została ogłoszona w dniu 25 lutego 2010r., a okres jej vacatio legis określono na 14 dni. Ustawa ta dodała do ustawy o odpadach rozdział 9a zatytułowany "Kary pieniężne", w którym przewidziano katalog naruszeń obowiązków posiadaczy odpadów, skutkujących obligatoryjnym wymierzeniem sankcji przez właściwy organ w postaci kary pieniężnej w określonej wysokości. Jednym z przypadków uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej jest nieterminowe przekazanie marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Za bezsporne organ administracji uznał, że B. K. jest posiadaczem odpadów w świetle ustawy o odpadach w rozumieniu jej art. 3 ust. 3 pkt 13. Wskazał, iż wytwarzanie odpadów związane jest z działalnością gospodarczą strony i pociąga za sobą obowiązki ewidencyjne, o których mowa w art. 36 ustawy o odpadach. Przytaczając treść art. 37 ustawy o odpadach organ administracji wskazał, iż obowiązek przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009r. powinien być wykonany do dnia 31 marca 2010r. Za bezsporne organ administracji uznał także, iż obowiązek ten nie został wykonany w terminie, bowiem strona przekazała Marszałkowi Województwa [...] zestawienie danych o odpadach w dniu 13 kwietnia 2010r. Stwierdzenie nieterminowego wykonania obowiązku przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009r. rodziło po stronie organu obowiązek wymierzenia posiadaczowi odpadów sankcji administracyjnej w postacie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł - stosownie do art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach. Na powyższą decyzję B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. przez - naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli przez retrospektywne zastosowanie przepisów, a w konsekwencji wymierzenie kary w wysokości 10000 zł w sytuacji, gdy kara została nałożona za nieterminowe dopełnienie obowiązku sprawozdawczego za 2009r., podczas gdy przepisy przewidujące karę weszły w życie w marcu 2010r.; - naruszenie obowiązku czuwania przez organy nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez wymierzenie wysokiej kary w sytuacji, gdy przepisy nakładające karę weszły w życie w dniu 12 marca 2010r., czyli na trzy tygodnie przed upływem terminu do złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009r.; - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez nieuwzględnienie zasad demokratycznego państwa prawnego, w szczególności zasady lex retro non agit w procesie interpretacji przepisów oraz wydania decyzji przewidującej karę; - naruszenie zasady przekonywania poprzez niewyjaśnienie zasadności nałożenia tak wysokiej kary w stosunku do popełnionego uchybienia oraz nieustosunkowanie się do argumentów strony, np. dotyczących retrospektywnego zastosowania sankcji i wymierzenie jej za niedopełnienie obowiązku sprawozdawczego za 2009r. w sytuacji, gdy przepisy obowiązujące w tym roku nie przewidywały takich konsekwencji; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach przez zastosowanie tego przepisu w związku z nieterminowym złożeniem zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwia odpadów za 2009r. w sytuacji, gdy za rok, którego dotyczy informacja, przepisy nie przewidywały tak dotkliwych konsekwencji niedopełnienia wymogu złożenia zestawienia. Postanowieniem dnia 9 marca 2011r., sygn. akt II SA/Łd 1509/10 w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnym następujące pytanie prawne: a) czy art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2007r., nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) czy art. 79c ust. 3, w związku z art. 79d ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007r., nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2 w związku z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284). W związku z tym pytaniem prawnym zostało wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. akt P 26/11, które do dnia wydania niniejszego postępowania nie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przepisie tym ustawodawca uregulował możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, którego wynik stanowił będzie podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu. Chodzi tutaj o tzw. zagadnienie wstępne, tj. sytuację, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia może wpływać na wynik postępowania, a jednocześnie uzasadnia celowość wstrzymania czynności procesowych podejmowanych w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia takiego zagadnienia. Zagadnienie wstępne to swego rodzaju przeszkoda do rozpatrzenia sprawy i ostatecznego jej zakończenia, a jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zakwestionowany akt lub działanie organu administracji są zgodne z prawem. Należy przy tym dodać, że zgodnie z opinią wyrażaną w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, "celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (...), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (...)" (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2005, s. 302). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Podkreślenia wymaga, iż strona może żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Ocena konstytucyjności wskazanych wyżej przepisów ma dla rozstrzygnięcia badanej sprawy zasadnicze znaczenie. Wydanie przez sąd rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny powyższego pytania prawnego, mogłoby natomiast skutkować wystąpieniem przez strony z wnioskiem o wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym. Należy również zwrócić uwagę na to, że w uchwale z dnia 9 czerwca 2009r., sygn. akt II PZP 6/09 Sąd Najwyższy stwierdził, iż można żądać wznowienia postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o ile prawomocne orzeczenie zostało ferowane wbrew normie prawnej zrekonstruowanej przez Trybunał Konstytucyjny (OSNP 2009/21-22/275, Biul. SN 2009r/6/22, M.P.PR 2010/2/86, Lex nr 499593). W uchwale 7 sędziów z dnia 17 grudnia 2009r., sygn. akt III PZP 2/09 Sąd Najwyższy wyraził natomiast pogląd, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania (OSNC 2010/7-8/97, Biul.SN 2009/12/27, ZNSA 2010/2/99, OSP 2010/10/103, Lex nr 593406). W tej sytuacji, mając na celu zabezpieczenia prawa strony do sądu oraz zasady pewności obrotu prawnego, sąd uznał za konieczne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt P 26/11, będącego następstwem pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1509/10. Wobec powyższego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. A.D.