II SA/Łd 405/12

WyrokWSA w Łodzi2012-07-11

Skład orzekający: Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której istnieje możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, może zamiast tego wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków, mimo sprzeciwu organu administracji budowlanej?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której istnieje możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, ma obowiązek przyłączenia się do tej sieci. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest dopuszczalna jedynie w sytuacji, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, lub gdy nieruchomość jest już wyposażona w taką oczyszczalnię spełniającą odpowiednie wymogi. Istnienie sieci kanalizacyjnej obliguje właściciela do podłączenia nieruchomości, a sprzeciw organu administracji budowlanej w takiej sytuacji jest uzasadniony na podstawie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Stan faktyczny
M. B. zgłosił zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, argumentując, że działka inwestora znajduje się na terenie objętym siecią kanalizacji sanitarnej i inwestor ma możliwość przyłączenia się do niej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. M. B. złożył skargę do WSA, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i pominięcie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA: Anna Stępień Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych - oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania prac budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce Nr ewid. [...] zlokalizowanej w miejscowości J., gm. S. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, w dniu 15 grudnia 2011 roku do organu I instancji wpłynęło zgłoszenie M. B., dotyczące budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na działce o Nr ewid. [...] położonej w miejscowości J. Nr [...], gm. S. Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] roku wniósł sprzeciw podnosząc, iż działka, na której inwestor planuje wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków położona jest na terenie objętym siecią kanalizacji sanitarnej, a inwestor ma możliwość przyłączenia się do niej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. B. wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem § 26 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). W przepisie tym nie ma obowiązku pierwszeństwa przyłączenia do sieci gminnej kanalizacji sanitarnej podczas budowy infrastruktury technicznej niezbędnej do obsługi budynku mieszkalnego. Powołane przepisy mają zastosowanie przy projektowaniu i budowie budynków nowych, działek budowlanych przewidywanych pod zabudowę, a nie istniejących, zabudowanych od lat, jak w stanie faktyczny sprawy. Także z punktu widzenia opłacalności ekonomicznej podłączenie do sieci miejskiej jest niekorzystne dla odwołującego się. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podnosząc, iż budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7.50 m3 na dobę, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 ze zm.), wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych, a do wykonania robót można przystąpić, jeżeli organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Właściwy organ może wnieść sprzeciw między innymi jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego). Organ I instancji zgłaszając sprzeciw uznał, że skoro bezpośrednio do działki inwestora, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny dochodzi kolektor kanalizacji sanitarnej, to inwestor ma możliwość przyłączenia się do kanału sanitarnego. Obowiązek ten wynika z § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę (§ 26 ust. 3 w/w rozporządzenia). W ocenie organu odwoławczego w sprawie istotny jest przepis wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U z 2005 roku Nr 236, poz. 2008 ze zm.) z którego wynika, że nieczystości ciekłe powstające w gospodarstwie domowym na danej nieruchomości winny być odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona nieruchomość należy wyposażyć w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Reasumując, organ wskazał, że jeżeli na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna to zasadą jest obowiązek podłączenia danej nieruchomości do takiej sieci chyba, że nieruchomość jest już wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Na terenie objętym zgłoszeniem istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, co zdaniem organu, pociąga za sobą obowiązek przyłączenia się do tej sieci. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie organu I instancji odnosi się jedynie do kwestii zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni, nie przesądza o finansowych bądź technicznych aspektach przyłączenia. Prawo nie przewiduje w przedmiotowej sytuacji możliwości zwolnienia z powyższego obowiązku z powodów ekonomicznych. W skardze na powyższą decyzję M. B. zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy i pominięcie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącego, może on wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego tego nie zabrania. Skarżący sam może wybrać wariant korzystniejszy dla siebie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy administracji architektoniczno – budowlanej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że strona skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Wobec stwierdzenia, iż planowana inwestycja znajduje się na terenie objętym siecią kanalizacji sanitarnej, organ I instancji zgłosił sprzeciw. Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Z treści kwestionowanych w skardze rozstrzygnięć i argumentacji skarżącego prezentowanej w toku postępowania administracyjnego, jak i w treści skargi wynika, iż zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy inwestor może zrealizować przydomową oczyszczalnię ścieków, gdy teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze objętym miejską siecią kanalizacji sanitarnej. Na wstępie wskazać należy na zapisy art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, który stanowi, iż zgłoszenia wykonania robót budowlanych lub budowy na mocy art. 30 ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego natomiast określa, iż właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Jak już wskazano, rozpoznanie sprawy wymaga oceny, czy budowa przez skarżącego przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego bądź innych przepisów. Jak słusznie wskazały organy obu instancji, planowane przez skarżącego zamierzenie inwestycyjne w ustalonym w sprawie stanie faktycznym koliduje z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2005 roku Nr 236, poz. 2008 ze zm.). Powołany przepis określa, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Powołany przepis przewiduje obowiązki właścicieli nieruchomości w sytuacji braku podstaw do budowy sieci kanalizacyjnej jak i w sytuacji istnienia takiej sieci. Z jego treści wynika, iż w przypadku braku podstaw do budowy przez gminę sieci kanalizacyjnej, właściciele mają obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, przysługuje im zatem prawo wyboru w tym zakresie. Natomiast w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę właściciele nieruchomości mają obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, jednak przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Zapis ustawy zwalniający z obowiązku przyłączenia obiektu do sieci kanalizacyjnej dotyczy wszystkich stanów faktycznych, w których doszło do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej. Gdy sieć kanalizacji jest już wybudowana, właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia się do niej. W stanie faktyczny sprawy nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, iż na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym funkcjonuje kanalizacja sanitarna. By skarżący mógł z niej korzystać niezbędnym jest wyłącznie wykonanie odpowiedniego przyłączenia. W tej sytuacji organy słusznie uznały, iż w sprawie zachodzi podstawa do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków. Fakt istnienia lokalnej sieci kanalizacyjnej obliguje bowiem właściciela nieruchomości do podłączenia swojej nieruchomości do rzeczonej sieci. Obowiązek ten wynika z treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powołany przepis stanowi także podstawę do zgłoszenia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej na mocy art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten, jak wskazywano wcześniej obliguje organ do zgłoszenia sprzeciwu w razie stwierdzenia, iż budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Zdaniem składu orzekającego, zgłoszenie przez organ administracji architektoniczno – budowlanej sprzeciwu w ustalonym stanie faktycznym było w pełni uzasadnione. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż organy nie miały obowiązku sięgać do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż cytowany już przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego posługiwał się spójnikiem "lub", który łączy dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że jedna z dwóch części jest wystarczająca. W omawianej normie prawnej, posłużeniem się przez ustawodawcę spójnikiem "lub" oznacza, że dla oceny obowiązku zgłoszenia przez właściwy organ sprzeciwu wystarczające jest stwierdzenie, iż planowana budowa jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z innymi przepisami. Również na aprobatę nie zasługuje argument wskazujący na wybór korzystniejszego finansowo dla inwestora rozwiązania. Ani przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, ani przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie wprowadza przesłanki, czy też warunku wyboru wariantu korzystniejszego finansowo dla strony. Konkludując rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. ko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło