II SA/Łd 408/06

Dnia 20 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...], wydaną w dniu [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 20 lutego 2006 r. złożył do Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 27 lutego 2006 r., Dyrektor Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. z upoważnienia Prezydenta Miasta P. w oparciu o art. 104, 108, 130 § 4 k.p.a. oraz ar. 16 ust.1, ust. 2 pkt 2, ust. 4, art. 20 ust.3, art. 24 ust. 4, art. 26 ust. 1, ust. 2, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) wydał decyzję [...], przyznającą Z.owi P.zasiłek pielęgnacyjny jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2006 do 30 listopada 2006 r. Skarżący w dniu [...] złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. prosząc o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września 2005 roku do stycznia 2006 roku, ponieważ z decyzji, którą otrzymał wynika, że nie otrzyma zasiłku za ten okres, natomiast zgodnie z orzeczeniem lekarskim zasiłek mu przysługuje. Zaznaczył, że nie został poinformowany o zmianach, a ma trudności z orientowaniem się w sprawach urzędowych ze względu na swą niepełnosprawność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Z.a P., decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2, 3a, art. 32 ust. 1 i art. 48 ust. 1 , 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając przedmiotową decyzję organ uznał, że skarżący uzasadnił odwołanie tym, iż nie otrzymał z ZUS informacji o zmianach ustawodawczych, co było powodem zaistniałej zwłoki w złożeniu wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ stwierdził również, że Z.P.swoje zarzuty sformułowane w odwołaniu kieruje ku tej części decyzji, w której przyznano zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 lutego 2006 r. a nie od dnia 1 września 2005 r. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 2 i 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 225 z późn. zm.) Organ stwierdził, że Z.P. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dniu 20 lutego 2006 r., skoro zatem złożył ów wniosek w konkretnej dacie, to w tym dniu zostało wszczęte postępowanie (które jest postępowaniem prowadzonym na wniosek strony), a organ I instancji nie miał podstaw do przyznania świadczenia od 1 września 2005 r. skoro zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W uzasadnieniu organ przywołał również treść art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych podkreślając, iż w przypadku w przepisie tym wymienionym, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Kolegium zaznaczyło, że kwestia jaka informację otrzymała strona od ZUS pozostaje poza oceną Kolegium, zaś istotne jest, kiedy wniosek o świadczenie rodzinne został złożony ze wszystkimi dokumentami do właściwego organu, a to zdarzenie miało miejsce w dniu 20 lutego 2006 r. Ponadto organ stwierdził, że organem właściwym do dnia 31 sierpnia 2005 r. uprawnionym do przyznania i wypłacania przedmiotowego świadczenia był Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z.P. miał skuteczną możliwość uzyskania informacji o należnych świadczeniach rodzinnych, ponieważ ustawa 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych została opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 228 poz. 2255 i obowiązuje od dnia 1 maja 2004 r. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na mocy której skarżący otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny obowiązywała na czas określony do dnia 31 sierpnia 2005 r. i wygasła w tym dniu, czego skarżący był świadomy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu 17 maja 2006 r. przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę Z. P. na decyzję nr [...] z dnia [...] W skardze skarżący stwierdził, że nie pisał, iż nie otrzymał żadnych informacji z ZUS-u o zmianach ustawodawczych tylko, że w okresie od 1 września 2005 roku w związku z ciężkim stanem zdrowia szczególnie nasilonym w tamtym okresie, nie był w stanie kojarzyć przeczytanych informacji, nie wychodził z domu i nie odbierał poczty. Zaburzenia, które posiada powodują, że ma trudności organizacyjne. Poza tym, zdaniem skarżącego, zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia 26 listopada 1999 r. (jest to data ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącego – informacja na orzeczeniu lekarskim z dnia15 listopada 2001 r. – k. 4 akt administracyjnych), zasiłek pielęgnacyjny mu przysługuje, a pierwsza decyzja nr [...] zapewnia, że zasiłek będzie otrzymywał w okresie od grudnia 2001 r. do listopada 2006 roku. Ponadto zaznaczył, że jest na własnym utrzymaniu, nie pobiera żadnych świadczeń rodzinnych, tylko zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący stwierdził, że pierwszego wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie składał w dniu 13 maja 2004 roku, co wynika z decyzji ZUS-u z dnia 18 maja 2004 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. W toku postępowania sądowego, Z.P. dołączył do skargi decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia oraz plik kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, przyznającą Z. P. zasiłek pielęgnacyjny jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2006 do 30 listopada 2006 r. Co do zasady należy, wbrew zarzutom skargi, podzielić argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie istotą żądania skarżącego jest nie sam fakt przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, ani też jego wysokość, ale moment, od którego organ winien przedmiotowe świadczenie przyznać. Jak już wyżej wskazano, z akt sprawy wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ( nota bene nie zawierający żądania przyznania świadczenia z datą wsteczną ) wpłynął do właściwego organu w dniu 20 lutego 2006 r.( k. 5 akt administracyjnych). Okoliczności tej sam skarżący również nie kwestionuje. Podkreślić należy, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny regulują moment przyznania świadczeń rodzinnych, w tym konkretnym przypadku zasiłku pielęgnacyjnego. Po myśli art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U . z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Prawidłowo więc określono datę początkową przyznania świadczenia na dzień 1 lutego 2006r. (wniosek wpłynął 20 lutego 2006 r. ). Należy podzielić pogląd Kolegium, że postępowanie o przyznanie świadczeń rodzinnych jest postępowaniem prowadzonym na wniosek strony i w granicach tego wniosku. Nie ma tu miejsca na uznanie administracyjne. Organ nie może posłużyć się zasadami słuszności, bowiem związany jest przepisami prawa, które w sposób wyraźny regulują materię będącą przedmiotem niniejszych rozważań. Działania odmienne byłyby działaniami wbrew przepisom prawa. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania świadczenia z datą wsteczną z uwagi na okolicznosci podnoszone przez skarżącego w skardze, a w szczególności: stan zdrowia, trudną sytuację czy też zasady współżycia społecznego (abstrahując od faktu, że żądania takiego w ogóle nie zgłoszono we wniosku z dnia 20 lutego2006 r.). Tym samym więc nie można uznać zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze. Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku okolicznosci i dokumenty zgłoszone przez skarżącego dopiero w toku postępowania przed sądem, jako że sąd nie rozstrzyga sprawy samodzielnie o jedynie orzeka o legalności, czyli zgodności z prawem decyzji zapadłych w wyniku postępowania, jakie toczyło się przed organami administracji. Jako zbędne uznać jednak należy przytoczenie przez organ treści art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem w przypadku skarżącego nie wystąpiła przesłanka utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należało, że decyzja kwestionowana przez skarżącego nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.