II SA/Łd 409/02
WyrokWSA w Łodzi2004-06-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, NSA Ewa Markiewicz, p.o. sędziego WSA Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca poprzedniego właściciela ma prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli nieruchomość ta została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia?Ratio decidendi
Spadkobierca poprzedniego właściciela nie ma prawa do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli nieruchomość ta została wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Wykorzystanie nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia oznacza wygaśnięcie prawa do żądania jej zwrotu.Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego i niezbędnej infrastruktury. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie : NSA Ewa Markiewicz (spr.), p.o. sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. vel S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości oddala skargę. -
S. S. vel S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu odwołania adwokata J. W.-K., pełnomocnika S. S. vel S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] Nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 89, oznaczonej jako działka nr 13/2 oraz o umorzeniu postępowania odnośnie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, oznaczonej jako działki nr 3/2 i 3/3, orzekającą o utrzymaniu w mocy powołanej decyzji Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] Nr [...]
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. l, art. 10 i art. 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) Prezydium Rady Narodowej m. Ł. orzekło, na wniosek Biura Projektowania Zakładów Włókienniczych w Ł., o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, o powierzchni 1587,20 m2.
W dniu wywłaszczenia właścicielami nieruchomości, ujawnionymi w księdze wieczystej KW Nr [...] (dawniej Rep. hip. Nr[...] ) byli B. i S. małż. S.
Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. Ł. orzekło o przyznaniu na rzecz S. S, nieznanego z miejsca pobytu, odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości o powierzchni 1587,20 m2 i zobowiązało do wypłaty odszkodowania Biuro Projektowania Zakładów Włókienniczych w Ł.
W dniu 12 lipca 1962 r. Biuro Projektowania Zakładów Włókienniczych w Ł. złożyło odwołanie od powyższego orzeczenia.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, zatwierdziła zaskarżone orzeczenie z tą zmianą, że ustalone w nim odszkodowanie przyznano na rzecz właścicieli hipotecznych, tj. B. vel B. i S. małż. S.
W dniu 24 września 1996 r. adw. J. W. – K., pełnomocnik S. S. vel S., spadkobiercy po B. i S. małż. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt[...] ) złożyła wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89 o powierzchni 1478 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr[...] Postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] Nr [...] postępowanie w sprawie zwrotu zostało zawieszone, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku pełnomocnika strony, adw. J. W.-K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych Nr [...] z dnia
[...] oraz poprzedzających ją orzeczeń Prezydium Rady Narodowej
m. Ł. z dnia [...] Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i z dnia [...] Nr [...] o ustaleniu odszkodowania.
Decyzjami z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...] wydanymi z upoważnienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Ł. z dnia [...] Nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89 o pow. 1.587,20 m2. Zasadność powyższego rozstrzygnięcia została potwierdzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A. 1413/99.
W dniu 16 maja 2000 r. adwokat J. W.-K., pełnomocnik S. S. vel S. złożyła kolejny wniosek, w którym w imieniu swojego mocodawcy domaga się wypłacenia odszkodowania za część wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89 o powierzchni 1478 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] oraz zwrotu części tej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o powierzchni 115,20 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, podjęto z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz S. S. vel S. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89.
Z uwagi na rozbieżności pomiędzy treścią roszczeń, zgłoszonych we wniosku z dnia 22 lipca 1996 r. i wniosku z dnia 16 maja 2000 r., organ I instancji zwrócił się pismem z dnia 16 listopada 2000 r.. Nr GKI.X.72211/35/00 do pełnomocnika wnioskodawcy, z prośbą o ich wyjaśnienie.
Pismem z dnia l grudnia 2000 r. adwokat J. W.-K. wyjaśniła, iż podtrzymuje wniosek, dotyczący zwrotu odnośnie stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości, działki o powierzchni 115,20 m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, zaś odnośnie pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 1478 m2, na której cel wywłaszczenia został zrealizowany, wnosi o wypłatę odszkodowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej orzeczono o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, oznaczonej na jako działka nr 13/2 oraz o umorzeniu postępowania odnośnie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, oznaczonej jako działki nr 3/2 i 3/3. Sprawa ustalenia odszkodowania za część wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 1478 m2 została wyłączona przez organ I instancji do odrębnego postępowania.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 4 czerwca 2001 r. stwierdzono, iż część nieruchomości objęta wnioskiem o zwrot została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, zaś odnośnie pozostałej części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], postępowanie dotyczące zwrotu tej części nieruchomości (wszczęte wnioskiem z dnia 22 lipca 1996 r.) stało się bezprzedmiotowe, wobec zmiany treści żądania, gdyż zamiast zwrotu pełnomocnik strony zażądała wypłaty odszkodowania.
Od decyzji tej pełnomocnik S. S. vel S., adw. J. W. – K. złożyła odwołanie, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, uregulowanej w KW Nr [...] i orzeczenie o jej zwrocie, ze względu na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak wynika z treści art.137 ust. l, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Przesłanka zbędności oparta więc została na dwóch kryteriach. Pierwsze opiera się na fakcie bezskutecznego upływu czasu, w jakim powinny być podjęte prace zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia, ustalając ten czas na 7 lat. Drugie kryterium odnosi się do utraty mocy obowiązującej decyzji o lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z równoczesnym brakiem działań faktycznych, polegających na niezrealizowaniu celu wywłaszczenia. Oba te kryteria opierają się na założeniu wygaśnięcia celu wywłaszczenia: pierwsze z powodu zaniechania zadania inwestycyjnego, a drugie ze względu na ustanie prawnej podstawy do rozpoczęcia realizacji inwestycji (J.Szachułowicz, M.Krassowska, A.Łukaszewska "Gospodarka Nieruchomościami. Przepisy i Komentarz", Warszawa 1999 r., s. 393).
W niniejszej sprawie, zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] nieruchomość położona w Ł. przy ul. A 89 została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego wraz z niezbędną do jego obsługi infrastrukturą. Zaplanowana inwestycja została szczegółowo opisana w załączonych przez Biuro Projektowania Zakładów Włókienniczych "objaśnieniach zagospodarowania działki przy ul. A nr 89." Zgodnie z tym opisem "w południowej części działki zaprojektowano budynek gospodarczy mieszczący garaże samochodowe, motocyklowe oraz garaże na wózki dziecinne wraz z podręcznym warsztatem ślusarskim i magazynkiem dla dozorcy."
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokoły z oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 15 maja 2001 r. oraz z dnia 27 listopada 2001 r., mapa sytuacyjna do celów prawnych nr 3/1576 zaewidencjonowana w dniu 15 marca 2001 r.) jednoznacznie wskazuje, iż w południowej części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, znajdują się budynki garażowe. Podnoszony we wniosku o zwrot argument, iż na tej części nieruchomości miał powstać budynek biurowy, co miałoby świadczyć o jej zbędności na cele określone w orzeczeniu z dnia [...] Nr [...] nie znajduje potwierdzenia ani w archiwalnych aktach wywłaszczeniowych ani w faktycznym zagospodarowaniu nieruchomości.
Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu należy oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 1995 r., sygn. akt III ARN 82/94, publ. OSNAP 1995/15/183).
Odnosząc się zaś do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących podziału wywłaszczonej nieruchomości, zmiany właściciela oraz zmian powierzchni wydzielonych działek, należy stwierdzić, iż późniejsze przekształcenia przedmiotowej nieruchomości nie świadczą o jej zbędności na cel wywłaszczenia, bowiem cel ten został wcześniej zrealizowany na całej nieruchomości, zgodnie z przedstawionymi przez Biuro Projektowania Zakładów Włókienniczych "objaśnieniami zagospodarowania działki przy ul. Narutowicza nr A."
Wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia oznacza wygaśnięcie prawa do żądania jej zwrotu i w ten sposób ustaje więź prawna pomiędzy poprzednim właścicielem nieruchomości, a Skarbem Państwa lub gminą, które od tej pory mogą korzystać z tej nieruchomości i nią rozporządzać bez jakichkolwiek ograniczeń mających swe źródło w wywłaszczeniowej drodze nabycia własności (tak Sąd Najwyższy w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów dnia 13 czerwca 1995 r. III AZP 3/95, OSN Nr 24, poz. 296,1995 r.).
W skardze, wniesionej do Sądu administracyjnego na wymienioną decyzję Wojewody [...] , pełnomocnik strony skarżącej zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego - art. 136 ust.3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dn. 21 sierpnia 1997 r. przez ich niewłaściwą interpretację i niezastosowanie w sprawie niniejszej,
2) obrazę przepisów postępowania - art.7 kpa, art. 12 § l kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § l kpa i art. 80 kpa przez nierozważenie wszechstronne zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie informacji wynikających z odpisów ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. - KW Nr [...] i KW Nr [...] oraz danych z protokołów oględzin nieruchomości, a w szczególności oględzin z dnia 27.11.2001 r.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie wyżej wymienionych decyzji, z tym że decyzji Prezydenta w zaskarżonej części z zasądzeniem na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzją z dnia [...] Prezydent M.Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, odmówił S. S. vel S. zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 89, której własność uregulowana jest w księdze wieczystej KW Nr [...]
Prezydent ustalił, że działka ta zlokalizowana jest w południowej części nieruchomości przy ul. A 89 i jest z nią nierozerwalnie związana, jako "część urządzonego terenu garaży". Wywłaszczenie nieruchomości dokonane było dla realizacji budynku mieszkalnego. Przedmiotowa działka stanowi zaplecze gospodarcze tego budynku, a więc wykorzystywana jest zgodnie z celem wywłaszczenia.
Wojewoda [...] rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym, po uzupełnieniu materiału dowodowego dokumentami oraz oględzinami nieruchomości, przeprowadzonymi w dniu 27.11.01 r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta.
Opisane wyżej decyzje wydane zostały z obrazą prawa materialnego (art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz z naruszeniem wymienionych na wstępie przepisów postępowania.
Z protokołu oględzin wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa działka, oznaczona przez geodetę W.O. numerem [...] na załączonej mapie (k. 20 akt) nie może być wykorzystywana przez mieszkańców budynku mieszkalnego. Jest ona położona na zapleczu garaży. Od strony północnej graniczy z tylną ścianą budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr 3/2, a budynek ten zamyka dostęp do działki od strony
ul. A.
W rzeczywistości z przedmiotowej działki mogą korzystać jedynie użytkownicy nieruchomości, położonej przy ul. B nr 4 która to nieruchomość nie była objęta postępowaniem wywłaszczeniowym.
Taki stan rzeczy istnieje od lat, o czym świadczy wydzielenie z wywłaszczonej nieruchomości działki o powierzchni 1472 m2 jako działki budowlanej i przeniesienie jej do nowej księgi wieczystej KW Nr [...] z pozostawieniem przedmiotowej działki w księdze dotychczasowej.
Jeszcze raz przypomnieć należy, że każda z nowo powstałych działek należy do innego podmiotu.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stalą się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak wynika z treści art. 137 ust l, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
W niniejszej sprawie, zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] nieruchomość położona w Ł. przy ul. A 89 została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego wraz z niezbędną do jego obsługi infrastrukturą. Zaplanowana inwestycja została szczegółowo opisana w załączonych przez Biuro Projektowania Zakładów Włókienniczych "objaśnieniach zagospodarowania działki przy ul. A nr 89." Materiał dowodowy, w szczególności przeprowadzone na nieruchomości oględziny jednoznacznie wskazują, iż wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana w sposób zgodny z tymi objaśnieniami.
Zgodnie z opisem "w południowej części działki zaprojektowano budynek gospodarczy mieszczący garaże samochodowe, motocyklowe oraz garaże na wózki dziecinne wraz z podręcznym warsztatem ślusarskim i magazynkiem dla dozorcy. Szerokość budynku 3,00 m. Odległość od granicy do budynku wg przepisów 4 m, plac przed garażami dla umożliwienia wjazdu oraz mycia wozów 10 m." Oględziny potwierdzają istnienie w południowej części przedmiotowej nieruchomości budynków garażowych, z tą różnicą, że obecnie budynki garażowe znajdują się w granicy na skutek dokonanego podziału nieruchomości.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 23 czerwca 2004 roku, pełnomocnik strony skarżącej wyjaśniła, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w latach 50-tych XX wieku, a sporną działkę o powierzchni ok. 90 m2, wydzielono już po zabudowaniu nieruchomości w latach 70-tych ubiegłego wieku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję, jeżeli stwierdzi:
l/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt 1 lit. a)
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b)
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik
sprawy (lit. c).
W rozpoznawanej sprawie Sąd administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony został przez stronę skarżącą w dniu 12 maja 2000 r., a więc sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w rozumieniu art. 137 tej ustawy, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Zgodnie z art. 137 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
l/ pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2/ utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Celem wywłaszczenia całej przedmiotowej nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 89, o powierzchni 1587,20 m2, dokonanego na podstawie powołanego wcześniej orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...], było przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę budynkiem mieszkalnym wielokondygnacyjnym (zakładowym). Szczegółowe wyjaśnienie w zakresie sposobu zagospodarowania działki, związane z jej zabudową mieszkaniową oraz niezbędną infrastrukturą, stanowiącą zaplecze dla mieszkańców tego budynku (m.in. usytuowanie dróg dojazdowych, śmietnika, trzepaka, garaży - budynków gospodarczych), zawarte zostało w dokumencie, zatytułowanym "Objaśnienie zagospodarowania działki przy ulicy A nr 89", dołączonym do akt postępowania wywłaszczeniowego, dołączonych do akt administracyjnych sprawy niniejszej.
Trzeba także wyjaśnić, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, stanowiła ona jedną działkę, która została zabudowana zgodnie ze wskazanym wyżej przeznaczeniem określonym w dokumentacji postępowania wywłaszczeniowego. Jak natomiast wynika z akt administracyjnych postępowania, prowadzonego w sprawie niniejszej (co potwierdzono również w uzasadnieniu powołanej decyzji pierwszoinstancyjnej), działka, o której zwrot wystąpiła strona skarżąca została "wyodrębniona" i wskazana na mapie do celów prawnych jako działka nr 13/2, dopiero w roku 2001, na użytek przedmiotowego postępowania. Tego rodzaju podział nieruchomości wywłaszczonej na działki, nie istniał zatem w dacie wywłaszczenia i wykonania decyzji wywłaszczeniowej.
Dokonana natomiast w tym postępowaniu administracyjnym, ocena wykorzystania danej nieruchomości na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, nie mogła polegać na ocenie wykorzystania określonego fragmentu tej nieruchomości, określonego i oznaczonego "fizycznie" w terenie jako odrębna działka dopiero po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu wymienionej części wywłaszonej nieruchomości, przy czym decyzja o zatwierdzeniu podziału wywłaszczonej nieruchomości, została wydana w dniu 11 lutego 1992 roku.
W stanie faktycznym i prawnym sprawy niniejszej, ocena ta została dokonana w odniesieniu do całej nieruchomości, wywłaszczonej w roku 1957 i wykorzystanej w całości zgodnie ze szczegółowymi ustaleniami z postępowania wywłaszczeniowego, co potwierdziła także strona skarżąca podczas rozprawy przed sądem administracyjnym.
Nie ulega zatem wątpliwości, że niewadliwe są ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego, że cała wywłaszczona nieruchomość, została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a więc nie stała się zbędna na ten cel, co stanowiłoby przesłankę zwrotu nieruchomości na rzecz strony skarżącej. Na te ocenę nie mogą mieć wpływu ani okoliczności, wskazane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej (związane z zapisami w Księgach wieczystych, dokonywanymi już po wywłaszczeniu i zabudowaniu całej nieruchomości) ani też okoliczności (inne niż w odwołaniu), wskazane w skardze.
Na marginesie warto też wskazać, że wątpliwości strony skarżącej co do okoliczności faktycznych, wskazanych w skardze, mogły być wyjaśnione w toku oględzin spornej nieruchomości, dokonanych w dniu 15 maja i 27 listopada 2001 roku. Kwestie te nie zostały podniesione przez pełnomocnika strony skarżącej, który ponadto nie brał udziału (mimo doręczenia zawiadomienia) w tych ostatnio wymienionych oględzinach.
Trafnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, pozbawia stronę prawa do żądania jej zwrotu. Przedmiotowa działka nie stała się zatem zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W tym stanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, nie sposób zarzucić naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło