II SA/Łd 409/17

WyrokWSA w Łodzi2017-08-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być przyznane na rzecz osób, które były jej współwłaścicielami w momencie ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czy też uwzględniać późniejszy podział majątku wspólnego tych współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przysługuje dotychczasowym właścicielom, rozumianym jako osoby będące właścicielami w momencie ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Późniejsze zmiany prawne dotyczące nieruchomości, w tym podział majątku wspólnego współwłaścicieli, nie mają wpływu na ustalenie kręgu osób uprawnionych do odszkodowania w postępowaniu administracyjnym, gdyż przejście własności następuje z mocy prawa w dniu uostatecznienia się decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod inwestycję drogową. Organ I instancji ustalił odszkodowanie w wysokości 27 000 zł. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odszkodowania i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 24 000 zł, przyznając po 12 000 zł na rzecz każdego ze współwłaścicieli nieruchomości (P. B. i J. B.). Skarżący P. B. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i zasady prawdy obiektywnej, domagając się przyznania odszkodowania wyłącznie na jego rzecz, argumentując, że późniejsze orzeczenie o podziale majątku wspólnego uwzględniało wartość nieruchomości sprzed daty nabycia jej przez Gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - oddala skargę. a.bł. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o: 1. ustaleniu odszkodowania za nieruchomość gruntową oznaczoną numerem ewidencyjnym 3/1 o pow. 0,0105 ha, położoną w obrębie [...] miasta W., w wysokości 27 000,00 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące złotych), która przeszła na własność Gminy W., na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...], znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu zezwolenia Burmistrzowi W. na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi zbiorczej z odwodnieniem między ulicą B w W., a ulicą A w G. (...)" oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], 2. o przyznaniu na rzecz P. B. odszkodowania określonego w punkcie 1; 3. o odmowie przyznania odszkodowania z tego samego tytułu na rzecz J. B. 4.o zobowiązaniu Gminy W. do wypłaty ww. odszkodowania. Jako podstawę prawną powyższej decyzji Starosta [...] powołał art. 12 ust. 4a, 4f, 5 oraz art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015r., poz. 2031) – zwanej również: "specustawą" – w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 5 oraz art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.) – w skrócie: "u.g.n." – oraz art. 104 i 107 ustawy K.p.a., W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na wniosek Burmistrza W. decyzją nr [...] z dnia [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił zezwolenia Burmistrzowi W. na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi zbiorczej z odwodnieniem między ulicą B w W., a ulicą A w G., w zakresie budowy drogi gminnej od km 0+100 do km 1+594 oraz od km 1+610 do km 1+732,52 wraz z odwodnieniem i przebudową kolidujących urządzeń niezwiązanych z drogą, budowę skrzyżowań i zjazdów, budowę drogi zbiorczej oraz rozbiórkę budynków, zlokalizowanej na działkach o nr ewid. 513 - obręb [...] miasto W., na działkach o nr 949/4, 677/2, 676/2, 676/1, 675/3, 675/1, 674/2, 674/1 – obręb [...] , gmina W., na działkach nr 205/1, 68/1, 66/1, 67/1, 68/1, 206/1, 207/1, 49/1, 54/4, 82, 54/3, 81/1, 50/1, 77/1, 76/1, 72/1, 71, 70/1, 69/1, 73/1, 207/2, 206/2 - obręb [...] miasto W., na działkach nr 5, 4, 3 - obręb [...] miasto W.". Wskutek odwołania stron decyzją nr [...] z dnia [...], znak: [...], Wojewoda [...] wprowadził w części przedmiotowej decyzji zmiany, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Na podstawie ww. decyzji nieruchomość oznaczona nr działki 3/1 (wydzielona z działki nr 3 o pow. pow. 0,0737 ha w obrębie [...] ) znalazła się w granicach lokalizacji inwestycji i przeszła z mocy prawa na własność Gminy W.. Według stanu w operacie ewidencji gruntów na dzień 22 kwietnia 2015r. stanowiła ona własność P. i J. małż. B. Wartość nieruchomości organ I instancji ustalił na podstawie operatu szacunkowego, w którym biegły wycenił nieruchomość wg stanu na dzień wywłaszczenia i obecnej wartości zarówno ziemi, jak i naniesień. Wartość nieruchomości gruntowej ustalono na kwotę 14.600 zł, wartość naniesień budowlanych na 12.400 zł, łączą wartość nieruchomości organ ustalił na 27.000 zł Odwołanie od decyzji złożył Burmistrz W., zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez zawyżenie wysokości odszkodowania. Przy czym wskazano, iż transakcje zakupu nieruchomości przez Gminę W., w obrębie [...] W. opiewały na kwoty dużo niższe. W toku postępowania jednak uczestnik ten nie podtrzymał powyższych zarzutów, pouczony o treści art. 157 u.g.n., w szczególności zasadach dowodowych podważania treści operatu szacunkowego oświadczył, iż nie będzie korzystał z tego trybu. Nadto, pomimo wezwania przez organ nie wskazał nieruchomości , powołanych w odwołaniu, które w jego ocenie świadczyły o wadliwej wycenie nieruchomości objętej niniejszym postepowaniem. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza W. od decyzji organu I instancji uchylił ww. decyzję organu I instancji w zakresie punktu 1, 2, 3 i orzekł: 1. o ustaleniu odszkodowania za ww. nieruchomość w wysokości 24.000,00 zł; 2. o przyznaniu odszkodowania w kwocie 12.000 zł, odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności do nieruchomości oznaczonej jako działka numer 3/1 o pow. 0,0105 ha, na rzecz P. B.; 3. o przyznaniu odszkodowania w kwocie 12.000 zł, odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/2 części we współwłasności do nieruchomości oznaczonej jako działka numer 3/1 o pow. 0,0105 ha, na rzecz J. B. - w pozostałej części zaskarżona decyzja pozostała utrzymana w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda przytoczył szeroko stan faktyczny. Wskazał, że w operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy M. C. ustalił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości gruntowej na kwotę 27.000,00 zł, obejmującej wartość rynkową prawa własności nieruchomości wynoszącą 14.600,00 zł oraz wartość odtworzeniową naniesień budowlanych wynoszącą 12.400,00 zł. Rzeczoznawca uwzględnił stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji, natomiast wartość nieruchomości rzeczoznawca określił na dzień 7 maja 2016r., zakładając, iż po przeprowadzeniu koniecznych procedur niezwłocznie zostanie wydana decyzja ustalająca wysokość odszkodowania. Rzeczoznawca uwzględniając cel wyceny, rodzaj i położenie oraz dostępne dane o cenach i cechach nieruchomości podobnych, do wyceny przedmiotowej nieruchomości zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. W ocenie organu I instancji opinia z dnia 12 maja 2016r. sporządzona w niniejszej sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego, odpowiadała wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, stosownych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Określoną w niej wartość przedmiotowej nieruchomości przyjęto zatem jako podstawę ustalenia odszkodowania. Bezspornie też nieruchomość nie została wydana w terminie dwóch tygodni od wywłaszczenia. Organ odwoławczy ustalił również, iż Sąd Rejonowego w W., I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt [...], postanowieniem z dnia [...], prawomocnym od dnia 4 kwietnia 2016r. orzekł o podziale majątku wspólnego P. i J. B. Zgodnie z powyższym postanowieniem, cała nieruchomość oznaczona nr działki 3 o pow. 0,0737 ha przyznana została na wyłączną własność P. B. z obowiązkiem spłaty na rzecz J. B.. Wojewoda przytoczył dalej treść art. 12 ust. 4a, ust. 4f, ust. 5 i art. 18 ust. 1 specustawy i wyjaśnił, że na podstawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej działka oznaczona nr 3 uległa podziałowi na działki nr 3/1 o pow. 0,0105 ha oraz 3/2 o pow. 0,0632 ha. Dla działki nr 3 prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w W., V Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...]. W ww. księdze wieczystej, do chwili obecnej, nie ujawniono podziału działki nr 3 a jako wyłączny właściciel figuruje P. R. B.(s. W. i R.), na mocy postanowienia w sprawie podziału majątku wspólnego sygn. akt [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił treść art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.).. Zdaniem Wojewody stan nieruchomości winien być uwzględniony na dzień [...], tj. na dzień wydania przez Starostę [...] decyzji nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przy czym decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] tj. z dniem wydania przez Wojewodę [...] decyzji nr [...]. Zatem z dniem [...] działka nr 3/1 stała się własnością Gminy W.. Organ II instancji podkreślił, że na dzień [...] oraz [...] współwłaścicielami ww. nieruchomości byli P. R. B.(s. W. i R.) oraz J. B. (c. K. i W.), na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Organ II instancji stwierdził, że skoro decydującą kwestią jest stan nieruchomości na dzień wydania decyzji Starosty [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, to osobami, którym przysługuje odszkodowanie za działkę nr 3/1 są zarówno P. B. jak i J. B., bowiem na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej byli współwłaścicielami ww. działki. Postanowienie o podziale majątku wspólnego zostało wydane już po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a zatem w momencie orzekania przez Sąd Rejonowy w W. właścicielem działki nr 3/1 była już Gmina W. Zatem Sąd mógł dokonać podziału majątku wspólnego jedynie odnośnie działki nr 3/2, znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Zdaniem Wojewody w przypadku wystąpienia ewentualnych roszczeń co do wzajemnych rozliczeń, byli współwłaściciele winni ich dokonywać we własnym zakresie, poza postępowaniem administracyjnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Zasady i tryb ustalania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) zwanego dalej: "rozporządzeniem". Organ odwoławczy wyjaśnił, że wartość rynkową gruntu określono przyjmując jego przeznaczenie zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń decyzji Starosty [...] nr [...]. Ponadto rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż określona w operacie szacunkowym wartość rynkowa nieruchomości będącej przedmiotem opracowania jest wyższa od przeciętnych cen transakcji dotyczących nieruchomości drogowych. Tym samym przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenie nie powoduje zwiększenia jej wartości. W związku z powyższym nie ma zastosowania § 36 ust. 3 rozporządzenia. Organ II instancji przytoczył uregulowania zawarte w art.4 pkt 16, art. 153 i nast. u.g.n. Organ II instancji stwierdził, że operat spełnia wymogi określone przepisami prawa, został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia w sprawie wyceny oraz standardami zawodowymi, jest spójny, logiczny i zupełny, a określona w operacie wartość rynkowa jest możliwa do osiągnięcia na rynku nieruchomości i może stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania. Określenie cech rynkowych i ich wpływu na ceny nieruchomości podobnych zostało natomiast dokonane z wykorzystaniem wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, a zgodnie ze stanowiskiem judykatury ocena operatu szacunkowego przez organ nie jest możliwa z zakresu wiadomości specjalnych. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w operacie szacunkowym, wskazano iż do oszacowania wartości naniesień budowlanych, znajdujących się na przedmiotowej działce, zastosowano podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia, technikę elementów scalonych. Przy określeniu wartości posłużono się Scalonymi Normatywami do Wycen Budynków i Budowli nr 113 wydanymi przez Warszawskie Centrum Postępu Techniczno-Organizacyjnego Budownictwa. Na przedmiotowe naniesienia składają się ogrodzenie, utwardzony zjazd z drogi publicznej oraz skrzynka redukcyjno - pomiarowa gazu usytuowana w linii ogrodzenia. Organ II instancji zaznaczył, że w toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 4 listopada 2016r., wystąpiono do rzeczoznawcy majątkowego o wskazanie dlaczego posiłkowano się Scalonymi Normatywami do Wycen Budynków i Budowli nr [...] bowiem na datę sporządzenia wyceny dostępny był już nr 115 powyższego opracowania, obejmujący poziom cen z I kwartału 2016r. Ponadto wniesiono o wskazanie czy szacując wartość przeniesienia skrzynki redukcyjno - pomiarowej gazu dysponowano dokumentami wskazującymi, kto poniósł nakłady z nią związane. W odpowiedzi na powyższe rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż posiłkowano się Scalonymi Normatywami do Wycen Budynków i Budowli nr [...], które można uznać za aktualne na moment wyceny z uwagi na stabilizację cen robót budowlano - montażowych. Wskaźniki zmian cen produkcji budowlano - montażowej ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w IV kwartale 2015 r. i I kwartale 2016 r. wynoszą odpowiednio -0,2 % i -0,3 %. Zmiany cen na tym poziomie pozostają bez wpływu na wynik wyceny. Jednocześnie wskazano, iż przy określaniu wartości przeniesienia skrzynki redukcyjno - pomiarowej rzeczoznawca majątkowy nie dysponował dokumentami wskazującymi, kto poniósł nakłady z nią związane. Organ odwoławczy ustalił, że szafka gazowa wraz z wyposażeniem (kolumna przyłączeniowa, gazomierz, reduktor, zawór) zlokalizowana na działce nr 3/1 jest własnością B. Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016r. Poz.380 z późn. zm.) urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W konsekwencji urządzenia muszą być kwalifikowane jako rzeczy ruchome. Z tego wniosek, że skrzynka redukcyjno - pomiarowa gazu nie jest częścią składową nieruchomości zatem nie przysługuje za nią odszkodowanie. Wojewoda wyjaśnił, że mając na względzie fakt, iż rzeczoznawca majątkowy oszacował koszt przeniesienia ww. skrzynki na 3 000 zł (słownie trzy tysiące złotych) należało przedmiotową kwotę odliczyć od ustalonego odszkodowania za przejęcie z mocy prawa działki nr 3/1. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz W., pouczony o treści art. 157 u.g.n. oświadczył, iż nie będzie korzystał z tego trybu zakwestionowania operatu. Jednocześnie Burmistrz nie wskazał przeznaczenia nieruchomości wskazanych w odwołaniu. Organu odwoławczy stwierdził, że z uwagi na fakt, że operat szacunkowy został sporządzony w sposób prawidłowy, to należy odstąpić od dalszej analizy nieruchomości wskazanych w treści odwołania Burmistrza W., skoro sam odwołujący się, mimo wezwania nie wskazał ich przeznaczenia. Wojewoda uznał również, że ponieważ w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego, a wydana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, organ II instancji mógł wydać w sprawie rozstrzygnięcie reformacyjne polegające na zmianie zaskarżonego rozstrzygnięcia, w jego sentencji, w części dotyczącej pkt 1, 2, 3, tj. kwoty odszkodowania oraz podmiotów uprawnionych do jego otrzymania. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył P. B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wzięcia pod uwagę faktu, iż przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem podziału majątku wspólnego i przy jego podziale Sąd Rejonowy w W. uwzględnił jego wielkość i wartość sprzed daty nabycia własności części nieruchomości przez Gminę W., co powoduje, iż zaskarżona decyzja jest niesłuszna, a w konsekwencji załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżącego, a nadto naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o zmianę poprzez przyznanie odszkodowania określonego w pkt 1 decyzji wyłącznie na rzecz skarżącego P. B. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Skarżący nie kwestionował sposobu wyliczenia wartości nieruchomości, z zarzutu tego wycofał się uczestnik postępowania Gmina W.. Sąd zaś podzielił ocenę operatu dokonaną prze organ odwoławczy. Operat jest spójny, spełnia wymogi zawarte w powoływanych przez Wojewodę przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) zwanego dalej: "rozporządzeniem". Prawidłowo też organ odwoławczy dokonał reformacji decyzji Starosty [...]w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania, nietrafnie bowiem organ pierwszej instancji uwzględnił wartość ruchomości – skrzynki gazowej, będącej własnością operatora sieci, a nie właścicieli nieruchomości. Uzupełnienie postepowania wyjaśniającego i weryfikacja wysokości odszkodowania mieści się w kompetencjach reformatoryjno-kasatoryjnych organu II instancji. Wojewoda [...] nie przeprowadzał "nowego" postępowania dowodowego z udziałem biegłego, ani też nie kwestionował sposobu oszacowania wartości nieruchomości. Wojewoda, po wyjaśnieniach biegłego, dokonał jedynie działania arytmetycznego, polegającego na odjęciu od ustalonej przez biegłego wartości nieruchomości wartości skrzynki gazowej, która nie stanowiła części składowej nieruchomości, a więc nie mogła być uwzględniona w wartości nieruchomości, a konsekwencji tego, w kwocie ustalonego odszkodowania. Spór w sprawie dotyczy jedynie ustalenia osób uprawnionych do odszkodowania, a zatem rozstrzygnięć zawartych w punktach 2. i 3. zaskarżonej decyzji. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 specustawy nieruchomości, wywłaszczone w trybie w jej przepisach określonym stają się własnością jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Z kolei art. 12 ust. 4f specustawy stanowi, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Przez dotychczasowych właścicieli należy rozumieć osoby, będące właścicielami w momencie prawomocnego wywłaszczenia, a nie, jak uważa skarżący w dacie ustalania odszkodowania. Skoro wg specustawy przejście własności nieruchomości następuje w dniu uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, to przez dotychczasowych właścicieli, o którym mowa w art. 12 ust. 4f specustawy należy rozumieć te osoby, które były właścicielami w dniu ustatecznienia się ww. decyzji. Tym samym o przyznaniu odszkodowania nie decyduje stan prawny nieruchomości na dzień wydania decyzji odszkodowawczej, a stan prawny istniejący w dniu uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Do przejścia własności nieruchomości dochodzi z mocy prawa, zatem skutek ten następuje niezależnie od dalszych działań dotychczasowych właścicieli. Jak wynika z niespornych w tym zakresie ustaleń organów, do wywłaszczenia doszło na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...], stała się ona ostateczna w dniu 26 marca 2015 roku, po rozpatrzeniu odwołań uczestników tego postępowania. Zatem z dniem [...] sporna nieruchomość stała się ex lege własnością Gminy W.. Poza sporem jest, że właścicielami nieruchomości w dacie wywłaszczenia w trybie specustawy byli małżonkowie P. B. i J. B.. Słusznie zatem organ odwoławczy podjął decyzję reformatoryjną i rozstrzygnął o przyznaniu odszkodowania na rzecz każdego ze współwłaścicieli ww. nieruchomości wg. stanu prawnego istniejącego w dniu [...] Późniejsze zmiany prawne w obrębie nieruchomości nie mają wpływu na ustalenie kręgu osób uprawnionych do odszkodowania. Organy orzekające o odszkodowaniu za nieruchomość, wywłaszczoną w trybie specustawy nie mają podstaw prawnych, aby uwzględnia ewentualne zmiany stanu prawnego nieruchomości po jej wywłaszczeniu. Powoływane przez skarżącego orzeczenia w sprawie o podział majątku wspólnego zapadły znacznie później – w pierwszej instancji w dniu [...], zaś w II instancji w dniu [...]. Wprawdzie, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, skarżący o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania został skutecznie powiadomiony dopiero w dniu 11 maja 2016 roku, okoliczność ta jednak pozostaje bez znaczenia wobec deklaratoryjnego charakteru decyzji wywłaszczeniowej i przejścia własności nieruchomości z mocy prawa. Poza tym o postępowaniu tym powiadomiona została w dniu 30 marca 2016 roku również dotychczasowa współwłaścicielka – J.B. Niezależnie od powiadomienia skarżącego o decyzji wywłaszczeniowej weszła ona do obrotu prawnego. Z powyższego wynika też, że nieskutecznie skarżący powołuje się na późniejsze orzeczenie Sądu Rejonowego w W. (z [...]) i objęcie spornej nieruchomości sądowym podziałem majątku. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, ustalając krąg osób uprawnionych do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny zobowiązane są uwzględnić stan prawny na dzień ostatecznej decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji, która to decyzja jednocześnie przesądza o wywłaszczeniu nieruchomości. Nie mogą zatem odnieść skutku zarzuty skarżącego o nieuwzględnieniu przez organy orzekające postanowienia sądu o podziale majątku wspólnego, czy nawet dokonaniu między dotychczasowymi współwłaścicielami rozliczeń w tego tytułu. Te wszystkie fakty miały bowiem miejsce już po tym, jak właścicielem nieruchomości z mocy prawa stała się Gmina W. i dla rozstrzygnięć podejmowanych w trybie specustawy drogowej nie mają znaczenia. Do powstałej sytuacji mógł się przyczynić brak wpisu w księdze wieczystej o przejściu własności nieruchomości, do czego niewątpliwie organy administracji były zobowiązane z mocy art. 12 specustawy. Jednakże to zaniechanie nie ma również wpływu dla oceny, ze skutki decyzji wywłaszczeniowej nastąpiły z dniem ostatecznego wywłaszczenia to jest 26 marca 2015 roku. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te sformułowane zostały dość ogólnikowo. Jak wskazano wcześniej, dokonane przez Wojewodę uzupełnienie postępowania wyjaśniającego nie narusza zasady dwuinstancyjności postepowania (art. 15 k.p.a.) ani zakresu postępowania, określonego przepisami art. 136 i 138 k.p.a. Z uwagi na powyższe, wobec braku uzasadnionych podstaw sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm.) ms

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło