II SA/Łd 411/07

Dnia 25 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 roku sprawy ze skargi Z. B. i F. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. kwotę złotych 326,80 (trzysta dwadzieścia sześć złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług i nakazuje wypłacenie tej kwoty z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane oraz art. 123 kpa, nakazał Z. B. i F. B. przedłożenie w terminie do 31 grudnia 2006 roku inwentaryzacji geodezyjnej na kopii mapy zasadniczej, inwentaryzacji budowlanej ogrodzenia frontowego wraz z orzeczeniem o stanie technicznym i możliwości dalszego użytkowania z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego ewentualnych zmian i przeróbek mającego na celu doprowadzenie ogrodzenia frontowego do stanu zgodnego z prawem wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością przy ul. K. w Ł. na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż roboty związane z wykonaniem w roku 1976 ogrodzenia frontowego oraz naprawą uszkodzonych elementów ogrodzenia i podmurówki w latach 1984-1989 zostały przeprowadzone w warunkach samowoli budowlanej. Pismem z dnia 22 grudnia 2006 roku Z. B. i F. B. wnieśli o "anulowanie" postanowienia nr [...] , podnosząc, iż nabyta przez nich działka została w roku 1976 ogrodzona, następnie jednak ogrodzenie zostało uszkodzone podczas stawiania słupa wysokiego napięcia, co wymusiło konieczność przeprowadzenia remontu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił Z. B. i F. B. uchylenia postanowienia z dnia [...] Nr[...] . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia przedmiotowego postanowienia z uwagi na fakt, iż pismo strony z dnia 22 grudnia 2006 roku nie wnosi żadnych nowych i istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych ani nie wskazuje nowych dowodów istniejących w dniu wydania postanowienia nieznanych organowi. W złożonym na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażaleniu Z. B. i F. B. podnieśli, iż znajdują się w posiadaniu oryginalnych dokumentów z roku 1984, wymaganych wówczas na prowadzone inwestycje, tj. planu realizacyjnego działki wraz z projektem budowy domu, jego opisem technicznym i dziennikiem budowy oraz pozwoleniem na budowę. Dokumenty te stanowiły podstawę do odbioru budynku i zostały zweryfikowane przez organ architektoniczny. Odwołujący się wskazali, iż przy wydawaniu postanowienia nie wzięto pod uwagę, iż od wybudowania ogrodzenia minęło 30 lat. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie wznowieniowe prowadzone przed organem I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż na uchylenie postanowienia nie miały jednakże wpływu zarzuty podniesione w zażaleniu. Organ wskazał na treść art. 151 § 1 pkt 1 kpa, stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym organ administracji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Stosownie do art. 126 kpa, przepisy art. 145 - 152 kpa stosuje się odpowiednio jedynie do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] nie zalicza się do takich rozstrzygnięć. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić zatem jedynie na podstawie art. 77 kpa. Sytuacja taka, w ocenie organu II instancji wypełnia zaś przesłanki, o których mowa w art. 105 § 1 kpa, w związku z czym postępowanie wznowieniowe należało umorzyć. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. B. i F. B. wskazali argumenty podniesione już wcześniej w złożonym zażaleniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie "wznowieniowe", które zostało umorzone zaskarżonym postanowieniem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], zostało wszczęte na skutek pisma Z. B. i F. B. z dnia 22 grudnia 2006 roku, w którym wnieśli oni o "anulowanie" postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] Przytoczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] zostało wydane w oparciu o przepis art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Przepis ten uprawnia właściwy organ administracji do żądania od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego w zakreślonym terminie. Żaden z przepisów art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane ani kpa nie wskazuje jednakże na możliwość wzruszenia wydanego postanowienia poprzez złożenie zażalenia, podczas gdy zgodnie z zasadą obowiązującą na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego, a wyrażoną w art. 141 par. 1 kpa, przepis prawa musi wyraźnie stanowić, iż na określone postanowienie wydane przez organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego przysługuje zażalenie. Brak możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku znajduje potwierdzenie również na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego, czego przykład stanowić może wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 1999 roku o sygn. akt IV SA 639/97. Brak możliwości wniesienia zażalenia pociąga za sobą dalsze konsekwencje natury procesowej. Na uwadze należy mieć bowiem treść art. 126 kpa, zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 par. 2 - 5 oraz art. 109 - 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145 - 152 oraz art. 156 - 159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 par. 3, art. 151 par. 1, art. 157 par. 1 i art. 158, wydaje się postanowienie. W świetle powyższego przepisu należy stwierdzić, iż postanowienie, od którego nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, nie może być również wzruszone w trybie nadzwyczajnym, w tym nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 par. 1 pkt 1 kpa, jak to uczynił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, w tym wydane w oparciu o art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, gdyż przepisy prawa nie stwarzają stronie innej możliwości zakwestionowania jego legalności. W konsekwencji powyższych rozważań należy uznać, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie miał podstaw prawnych, aby rozpoznać wniosek skarżących – Z. B. i F. B. z dnia 22 grudnia 2006 roku "o anulowanie" postanowienia z dnia 13 września 2006 roku, skoro ani przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, ani również przepisy kpa nie dają organowi administracji publicznej uprawnień do badania legalności takiego niezaskarżalnego postanowienia w sytuacji, gdy nie została zakwestionowana decyzja kończąca postępowanie, w toku którego wydano sporne postanowienie. Zatem, należy podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu z dnia [...] Nr[...] , iż postępowanie wywołane pismem skarżących z dnia 22 grudnia 2006 roku nosi znamiona bezprzedmiotowości i jako takie powinno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 par. 1 kpa. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zauważa, iż argumenty i zarzuty podnoszone przez skarżących Z. B. i F. B. zarówno w złożonej skardze, jak i w toku postępowania administracyjnego dotyczą kwestii związanych z obowiązkami nałożonymi na stronę mocą postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia[...]. Legalność tegoż rozstrzygnięcia nie może być jednak przedmiotem oceny tut. Sądu, gdyż w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym pozostaje ono poza kognicją Sądu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Natomiast, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w pkt 2 sentencji.