II SA/Łd 411/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę. Decyzją z [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 27 ust.1, ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 1, poz. 7) orzekł w stosunku do E. B. o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dna [...]r. na rzecz E. B. w okresie od 1 września 2009r. do dnia 30 września 2009r. w wysokości 200 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 27 ust.1 i 1a, ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wydaje decyzję w sprawie zwrotu należności. W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...]r. organ przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz E.B. na okres od 1 września 2009r. do dnia 30 września 2009r. w kwocie 200 zł miesięcznie. W konsekwencji po zakończeniu okresu świadczeniowego organ obowiązany był nałożyć na stronę obowiązek zwrotu, stosownie do postanowień ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji E. B. zarzucił, iż organ I instancji nie zamieścił w swoim rozstrzygnięciu informacji, czy M. B. zarządzała świadczeniami należnymi córce, kto odbierał pieniądze i czy rzeczywiście były wypłacone. Brak nadto jednoznacznego określenia biorcy świadczenia, który w zasadzie uniemożliwia skuteczne odwołanie od tej decyzji. Odwołujący wskazał także, iż jak wynika z dokumentu – zajęcia komorniczego za sierpień i wrzesień 2009r., było to zajęcie na bieżące alimenty, które w tych miesiącach powinny otrzymać dzieci. Ponadto córka E. B. jest pełnoletnia od dnia 17 lipca 2009r. i powinna sama wystąpić do sądu o zasądzenie alimentów od ojca. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność swojego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 27, art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i podkreśliło, że przepisy regulujące obowiązek zwrotu wypłaconych z funduszu świadczeń w sposób bezwzględny obligują organ do orzeczenia o obowiązku zwrotu w przypadku ustalenia, iż zakończył się okres świadczeniowy. Jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. okres ten upłynął z dniem [...]r., jednocześnie bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje kwestia zasadności uprawnienia do pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie jest przedmiotem badania organu, ani tym bardziej nie może być przez organ kwestionowana. Organ zaznaczył, iż wobec ustalenia, że świadczenia zostały wypłacone na odstawie ostatecznej decyzji orzekającej o ich przyznaniu i upłynął wskazany w decyzji okres pobierania świadczenia, nie mógł orzec w sposób odmienny, tym bardziej, iż nie jest konieczne uzyskanie zgody dłużnika na wydanie rozstrzygnięcia tej treści. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. B. powtórzył argumentację odwołania, podkreślając, iż na poczet świadczenia za wrzesień przestawił dokument zajęcia komorniczego, zatem skoro córka już otrzymała świadczenie to nie może być zobowiązany do zapłaty alimentów dwukrotnie za ten sam okres. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podkreśliło, iż w świetle obowiązujących przepisów i wobec ustalenia, iż na podstawie decyzji z dnia [...]r. E.B. zostało przyznane i wypłacone świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a jednocześnie upłynął już okres świadczeniowy, zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze nałożyło na E. B. obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych E. B. w okresie od 1 września 2009r. do dnia 30 września 2009r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w szczególności art. 27 tej ustawy oraz ustalenie, iż na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. E. B. przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 września 2009r. do dnia 30 września 2009r. w kwocie po 200,00 zł miesięcznie. Wyjaśnić trzeba, iż jak wynika z przywołanego art. 27 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy dłużnik alimentacyjny, którym w niniejszej sprawie jest niewątpliwie skarżący E. B., jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, iż ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego powstaje, gdy po pierwsze wydana została decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a następnie zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub przedmiotowa decyzja zostanie uchylona. Z uwagi na jednoznaczny i wyczerpujący sposób sformułowania przywołanej normy prawnej zasadnie należy stwierdzić, iż organom administracji orzekającym na podstawie art. 27 w/w ustawy nie została pozostawiona żadna dowolność, uznaniowość. Oznacza to, iż organ obowiązany jest rozstrzygnąć w sposób wyraźnie wskazany w przepisie, oczywiście jedynie w sytuacji, gdy spełnione zostaną przesłanki z niego wynikające. W konsekwencji, organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej do świadczeń. Analiza dokumentów zebranych w ramach administracyjnego postępowania wyjaśniającego uzasadnia stanowisko organów, w następstwie czego argumentacja zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, zasługuje w pełni na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, niewątpliwie decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. przyznał E. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 września 2009r. do dnia 30 września 2009r., zaistniała zatem pierwsza z przesłanek. Nie ma również wątpliwości, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji zakończył się już okres na jaki świadczenia te zostały uprawnionej przyznane. W świetle powyższego organ nie miał podstaw faktycznych, ale przede wszystkim podstaw prawnych, aby orzec w sposób odmienny lub zupełnie odstąpić od orzekania w tym zakresie, obowiązujące przepisy prawa, w pełni wiążące organy administracji orzekające w sprawie, czynią niedopuszczalnym takie działanie. W niniejszej sprawie z uwagi na wyczerpującą regulację prawną organ nie może działać na zasadzie uznania administracyjnego, jednocześnie, co istotne w świetle zarzutów skarżącego, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje jego sytuacja rodzinna, ani majątkowa. Bez związku ze sprawą pozostaje także okoliczność, iż córka od dnia 17 lipca 2009r. jest osobą pełnoletnią. Natomiast argumenty dotyczące zakwestionowania prawidłowości samej decyzji orzekającej o przyznaniu córce świadczenia z funduszu alimentacyjnego mogły być skutecznie podnoszone wyłącznie w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania przedmiotowych świadczeń. Przywoływany art. 27 w/w ustawy przepis, jak już było to podkreślane, ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik alimentacyjny może jednak, powołując się na swoją sytuację dochodową lub rodzinną, ubiegać się o umorzenie całości lub części należności, odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie jej na raty. (art. 30 ust. 2 i 3 w/w ustawy). Reasumując, w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ administracji, wobec zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ administracji uprawniony i zobowiązany był do rozstrzygnięcia jak w zaskarżonej decyzji. Przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł jak w sentencji. ar