II SA/Łd 412/02

WyrokWSA w Łodzi2004-04-07

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Andrzej Kozerski, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania osoby z pobytu stałego, pomimo okresowych nieobecności tej osoby w lokalu, jeśli nie wykazała ona zamiaru opuszczenia lokalu i skoncentrowania życia w innym miejscu, a nadto posiadała tytuł prawny do lokalu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wymeldowania S. M. z pobytu stałego. Okresowe nieobecności w lokalu nie stanowiły podstawy do wymeldowania, jeśli nie towarzyszył im zamiar opuszczenia lokalu i skoncentrowania życia w innym miejscu. Dodatkowo, S. M. posiadał tytuł prawny do lokalu, co potwierdzało jego związek z tym miejscem. Sąd uznał również, że wznowienie postępowania było zasadne, ponieważ S. M. bez własnej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, a w toku postępowania wznowieniowego ujawniła się istotna okoliczność nieznana organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą wymeldowania S. M. z pobytu stałego. Wcześniej Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu S. M., jednak następnie wznowił postępowanie i uchylił własną decyzję, odmawiając wymeldowania. Skarżąca kwestionowała zasadność wznowienia postępowania oraz utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wymeldowania, podnosząc, że S. M. opuścił lokal i nie posiada do niego tytułu prawnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a następnie WSA oddalił skargę M. G.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski (spr.), p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. 3 II SA/Łd 412 / 02 U Z A S A D N I E N I E Na wniosek zarządcy nieruchomości przy ul. A 23 w Ł. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu S. M. z pobytu stałego w lokalu nr 50 , powołując jako podstawę materialnoprawną decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł , że postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie , że S. M. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres dłuższy niż 6 miesięcy a nowego miejsca pobytu nie można ustalić . Odpis tej decyzji doręczono wyznaczonemu przez Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. kuratorowi do reprezentowania interesów zainteresowanego . Wobec tego , że żadna ze stron nie wniosła odwołania decyzja stała się ostateczna . W dniu 13 marca 2001 r. S. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. Wnioskujący podniósł , iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu , gdyż nie docierała do niego korespondencja . Podał także , że w trakcie postępowania często przebywał w spornym lokalu i nocował w nim . Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wznowił postępowanie w przedmiocie wymeldowania S. M. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał , że strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie zakreślonym przez prawo i wykazała , że nie brała udziału w tym postępowaniu bez własnej winy . Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją decyzję z dnia [...] i odmówił wymeldowania S. M. z pobytu stałego w lokalu Nr 50 w Ł. przy ul. A 23 . Jako podstawę materialnoprawną decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł , że postępowanie wyjaśniające nie pozwoliło na ustalenie , że S. M. faktycznie opuścił lokal , w którym był zameldowany . Zgromadzony w sprawie materiał , w tym zwłaszcza zeznania świadków pozwoliły na ustalenie , że w 2000 r. zainteresowany przebywał w spornym lokalu i kontaktował się z zarządcą nieruchomości . Jego okresowe nieobecności w tym lokalu spowodowane były wykonywaniem prac dorywczych na terenie całego kraju. Nadto organ podniósł , że S. M. posiada tytuł do lokalu ( decyzja o przydziale lokalu ) . Okoliczność ta nie była znana organowi w dacie wydawania poprzedniej decyzji . W odwołaniu od tej decyzji M. G. wniosła o jej uchylenie i uznanie, że decyzja z dnia [...] jest ostateczna . Odwołująca się przede wszystkim zakwestionowała zasadność wznowienia postępowania . W jej ocenie nie było żadnych podstaw do wznowienia postępowania . Skoro S. M. z własnej woli nie przebywał w lokalu od lat , to nie można uznać , że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu . Nadto skarżąca wywiodła zarzut naruszenia przepisów postępowania podnosząc , iż organ nie zapewnił jej możliwości ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału i zgłoszenia dowodów podważających wiarygodność zeznań S. M. i zgłoszonych przez niego świadków . M. G. podkreśliła , że otrzymała jedynie postanowienie o wznowieniu postępowania oraz decyzję z dnia [...]. Po rozpatrzeniu odwołania M. G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji . Decyzja ta została podjęta na podstawie art. 138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego . W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy . Zebrany materiał nie pozwalał na ustalenie , że S. M. opuścił lokal , w którym był zameldowany . W ocenie organu przez opuszczenie miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko fizyczne nie przebywanie w lokalu ale też zamiar jego opuszczenia i skoncentrowanie swoich sprawa życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym Organ odwoławczy podzielił wywody organy I instancji co do zasadności i potrzeby wznowienia postępowania . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji , poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania . Skarżąca ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu a nadto zakwestionowała pogląd , że S. M. nadal legitymuje się tytułem prawnym do lokalu . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ). W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia , czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne . Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach stwierdzić należy , że przy jej wydawaniu nie wystąpiły istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a decyzja ma oparcie w obowiązującym prawie . Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji pozwoliło na ustalenie , że S. M. nie opuścił spornego lokalu . Na podstawie materiału sprawy organy obu instancji nie dały wiary skarżącej, iż zainteresowany od wielu lat nie przebywa w tym lokalu. Trafnie organ odwoławczy podkreśla , że okresowe pobyty poza lokalem nie mogą być uznane za opuszczenie lokalu . S. M. jednoznacznie dawał wyraz temu , że nie zerwał wszelkich związków z lokalem . Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że skoncentrował on swoje sprawy życiowe w innym lokalu . Wykonywał akty władztwa fizycznego w stosunku do lokalu choćby poprzez pozostawienie w nim swoich rzeczy , powierzanie lokalu innym osobom na czas jego nieobecności oraz opłacanie czynszu bądź prowadzenie pertraktacji co do prolongaty terminu jego zapłaty . Przede wszystkim jednak okresowo przebywał w lokalu i w nim nocował . W tych okolicznościach słusznie przyjęto, że nie wystąpiły przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.). Nie można podzielić poglądu wyrażonego w skardze, iż S. M. utracił uprawnienia do lokalu poprzez fakt nie wywiązywania się z obowiązków najemcy . Należy podkreślić , że sam fakt nie wywiązywania się z obowiązków najemcy nie powodował i nie powoduje rozwiązania stosunku najmu z mocy prawa. Skarżąca nie wykazała by przed dniem 20 listopada 2000 r. skutecznie wypowiedziała umowę najmu . W piśmie z dnia 23 stycznia 2002 r. wyraziła zaś pogląd , że stosunek najmu ustał z mocy prawa w kwietniu 2001 r. Nie wdając się w rozważania co do trafności tego poglądu należy podkreślić , iż skarżąca przyznaje jednocześnie , że w dniu 21 listopada 2000 r. stosunek najmu istniał i tym samym nie można było uznać , że w tej dacie S. M. utracił uprawnienia do lokalu . Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania regulujących wznowienie postępowania administracyjnego . Należy przede wszystkim podkreślić , iż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] organ dość bezkrytycznie oparł się na twierdzeniu zawartym we wniosku o wymeldowanie , że S. M. przebywa od długiego czasu we Włoszech . Informację tę skarżąca miała rzekomo uzyskać od jego matki . Wydaje się , że w takiej sytuacji organ zamiast podejmować szereg formalnych działań ( zwracanie się do rejestru skazanych i występowanie o ustanowienie kuratora ) mógł zweryfikować tę informację u rzekomego źródła . Jak się później okazało była to była to bardzo prosta i skuteczna forma skomunikowania się ze S. M. . W sytuacji , gdy postępowanie toczyło się bez osobistego udziału zainteresowanego przesłuchanie w charakterze świadka jego matki na okoliczności mające podstawowe znaczenie w sprawie było koniecznością . Z tych powodów można było uznać , że S. M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu . Nadto w toku postępowania wznowieniowego ujawniła się istotna okoliczność nieznana organowi w dacie wydawania decyzji . Tą okolicznością była decyzja o przydziale lokalu i wynikające z niej dalsze konsekwencje prawne . W swoim odwołaniu skarżąca podnosiła zarzut naruszenia przepisów postępowania w efekcie czego nie mogła zgłosić wniosków dowodowych , które miały podważyć wiarygodność zeznań S. M. i zgłoszonych przez niego świadków . Na etapie postępowania odwoławczego skarżąca miała pełną możliwość zgłoszenia takich dowodów lecz z niej nie skorzystała . Zatem zarzutu tego nie może skutecznie wywodzić w stosunku do postępowania przed organem II instancji . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło