II SA/Łd 416/02

Dnia 2 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi D.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...]; znak [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się wyroku; 3. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz D.P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. zobowiązał inwestora D.P. zam. w Ł. przy ul. A 6 m 3 do przedłożenia w 3 egzemplarzach w terminie do dnia 30 czerwca 2002r.: - dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości ich zrealizowania, - projektu kanalizacji z jednoczesnym wskazaniem sposobu odprowadzenia nieczystości ciekłych dla potrzeb lokalu nr 3 w budynku mieszkalnym położonym przy ul. A nr 6 w Ł. W jej uzasadnieniu organ podał, że nieruchomość przy ul. A w Ł. jest współwłasnością czterech rodzin. Budynek mieszkalny na tej nieruchomości powstał w roku 1928. W latach 50-tych ówczesny właściciel wykonał w swoim mieszkaniu nr.1 instalacje wodno-kanalizacyjną i szambo. W chwili prowadzenia postępowania nieruchomość ta została podzielona. W roku 1984 D.P. kupiła lokal nr 3 usytuowany nad lokalem nr 1, składający się z dwóch pokoi i kuchni. W 1988r. D.P. wykonała ściankę działową wydzielającą z powierzchni kuchni pomieszczenia łazienki – analogicznie jak w lokalu nr 1 na parterze a w 1991-92r. wykonała również instalacje wody i kanalizacji. Urządzenia wodno-kanalizacyjne podłączone zostały do rury kanalizacyjnej stanowiącej odpowietrzenie pionu kanalizacyjnego z lokalu nr 1. Powyższe roboty zrealizowane zostały bez uzyskania pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 pkt. 3 oraz § 42 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 z 1975r.). Wydawane w toku postępowania administracyjnego decyzje i postanowienia dotyczące wstrzymania użytkowania instalacji wod-kan. w lokalach nr 1 i 3 jak i nakazujące przeprowadzenie modernizacji instalacji w całym budynku zostały uchylone przez NSA. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, przeprowadzono wizję na terenie nieruchomości i ustalono, że budynek posiada dwa odrębne piony kanalizacyjne i ścieki odprowadzane są do dwóch odrębnych zbiorników. Organ I instancji stwierdził, że pani P. z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 24.10.1974r. wykonała roboty budowlane i instalacyjne w roku 1991-92. W roku 1997 właścicielka lokalu nr 1 wykonała prace instalacyjne polegające na demontażu części instalacji kanalizacyjnej w pionie nr 1 i 3, pozbawiając drugiego współwłaściciela możliwości korzystania z pionu kanalizacyjnego, który należy do części wspólnej budynku. Ze względu na prawomocny wyrok Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 25.11.1998r. w sprawie III Ca 874/98 oddalający powództwo D.P. w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania organ zobowiązał jedynie właścicielkę lokalu nr 3 D.P. do rozwiązania odprowadzenia ścieków bytowych w zakresie obejmującym tylko lokal nr 3 w tym budynku. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wniosła D.P. domagając się w istocie jej uchylenia. W uzasadnieniu kwestionowała zasadność poprzednich decyzji wydawanych w sprawie przez organy obu instancji, podnosiła brak podstaw prawnych do odcięcia w 1997r. przez właścicielkę lokalu nr 1 pionu kanalizacyjnego i wymontowanie reszty rur w 2000r. przez co pozbawiona została możliwości korzystania z tegoż pionu. Odwołująca się podnosiła również, że kwestionowana decyzja nie bierze pod uwagę wszystkich aspektów i problemów związanych z brakiem możliwości technicznych poprowadzenia odrębnego pionu dla odprowadzenia ścieków i nie określa w jaki sposób winno nastąpić włączenie lokalu nr 3 do pionu kanalizacyjnego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 2 i art.51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz.1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że nie kwestionuje faktu, iż podłączenie urządzeń sanitarnych zainstalowanych w mieszkaniu D.P. i H.G. do wspólnego pionu kanalizacyjnego oraz wspólnego zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych jest rozwiązaniem najbardziej racjonalnym pod względem technicznym , gdyz jest rozwiązaniem najprostszym i najtańszym. Jednak warunkiem realizacji jest uzyskanie zgody H.G. na zastosowanie takiego rozwiązania. Kwestie te zainteresowane strony winny rozstrzygnąć w drodze ugody bądź w postępowaniu sadowym przed sądem powszechnym, bowiem ustawa prawo budowlane nie upoważnia organów nadzoru budowlanego do przymuszania do wyrażenia zgody na posiadanie wspólnych urządzeń do odprowadzania i gromadzenia ścieków. Dodatkowo organ wskazał, że od kilku lat dostępne są urządzenia umożliwiające rozwiązanie problemu odprowadzenia ścieków z niekorzystnie usytuowanych lokali mieszkalnych. Nadto, że organy nadzoru budowlanego nie maja prawa wskazywać stronom konkretnych rozwiązań technicznych oraz, że w sprawie samowolnych działań związanych z przebudową istniejącej kanalizacji sanitarnej przez H.G. organ I instancji prowadzi odrębne postępowanie. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że art. 61 ustawy Prawo budowlane zobowiązuje właściciela (współwłaściciela) obiektu budowlanego do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska. W związku z powyższym zasadne jest zobowiązanie D. P. do wykonania obowiązków nakazanych zaskarżoną decyzją w celu: uporządkowania sprawy odprowadzania ścieków bytowo – gospodarczych z mieszkania nr 3 będącego jej własnością i doprowadzenia tej części budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z art.5 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego, oraz ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich, chronionego art.5 ust.1 pkt.6 Prawa budowlanego, a związanego z ochroną terenu ( gleby i powietrza) przyległego do budynku przed zanieczyszczeniem ściekami bytowo – gospodarczymi. W dniu 29 marca 2002r. D.P. wniosła do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się jak wynika to z treści skargi uchylenia decyzji i podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c). Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, a to z uwagi na naruszenie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, skutkuje uchyleniem decyzji, choć nie podzielając argumentów podniesionych w skardze. Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wyrokiem z dnia 6 lipca 2000r. w sprawie II SA/Łd 250/99 uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] uchylającą decyzję organu I instancji i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] podjętą na podstawie art.66 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414) nakazującą D.P. właścicielce lokalu nr 3 przy ul. A 6 w Ł. – po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę – wykonanie modernizacji urządzeń kanalizacyjnych w lokalu w celu właściwego sposobu odprowadzania ścieków i zakreślającą termin wykonania nałożonego obowiązku. Stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd wówczas podniósł, że podstawowym obowiązkiem każdego organu orzekającego w sprawie jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art.7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a.), oraz dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Sąd wskazał na konieczność ustalenia, jakiego rodzaju czynności, prace i roboty budowlane wykonała skarżąca, czy były to roboty budowlane, które wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, kiedy je wykonano a tym samym jakie prawo winno mieć zastosowanie. Analizując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzić należy, iż z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a. nie czynią one zadość powyższym wskazaniom. Jak zdaje się wynikać z dołączonego do akt sprawy protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 19.11.2001r. organ ustalał, jakie roboty budowlane i kiedy skarżąca wykonywała, jednakże ustalenia te nie zostały należycie inkorporowane w decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Uzasadnienie faktyczne nie odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a. a uzasadnienie prawne wbrew temuż przepisowi nie wskazuje właściwie podstawy prawnej decyzji i nie powołuje należycie przepisów szczególnych, które swym działaniem skarżąca naruszyła. W szczególności organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, że w 1988r. skarżąca wykonała ściankę działową wydzielającą z powierzchni kuchni pomieszczenia łazienki a w 1991-92r. również instalacje wody i kanalizacji bez pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 pkt. 3 oraz § 42 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 z 1975r.). Organ nie wskazał jednak, którą ustawę Prawo budowlane, czy tę z 1974r. czy też tę z 1994r. miał na myśli. Z dalszej części uzasadnienia można wysnuć wniosek, iż chodzi o ustawę Prawo budowlane z 24.10.1974r. Nie można jednak zaaprobować takiego uchybienia tym bardziej, iż żadna z wymienionych ustaw, ani ta z 1974r. ani ta z 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji nie zawierała w art. 28 ust. 1 - pkt. 3. Podobnie nie sposób doszukać się celowości przywołania § 42 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Organy obu instancji, wskazując w komparycji rozstrzygnięcia jego podstawę prawną, nie wyjaśniają należycie jej zastosowania, przez co nie można jednoznacznie określić, czy uczyniono to prawidłowo, tym bardziej iż nie wskazano w istocie jakie przepisy zostały naruszone. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia, należytego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, wskazania przepisów prawa , które zostały naruszone tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) i art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.