II SA/Łd 418/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: NSA Andrzej Kozerski p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. przy udziale - - - - sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją [...] z dnia [...] Starosta Powiatu [...] na podstawie art.37j ust.1 i 2 oraz art.6 pkt.6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 25 z 1997r. poz.128 z późn. zm./ przyznał Z.J. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 536,10 zł. Decyzja ta została doręczona Z.J. w dniu 11 stycznia 2001r. W dniu 16 stycznia 2003r. Z.J. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] podnosząc, iż przyznano jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych a powinna otrzymać 160% zasiłku gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z. W tym samym dniu wraz z powyższym wnioskiem Z.J. złożyła pismo kierowane do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł., w którym wnosiła o zmianę decyzji i przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podnosiła, że kilka osób, które w tym samym czasie i z tych samych przyczyn zostało zwolnionych ze A odwołało się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi i sąd wydał orzeczenie dla nich korzystne. W dniu 24 stycznia 2003r. Z.J. złożyła oświadczenie, że pismo, które złożyła w dniu 16 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.58 § 1 i 2, art.59 § 1 i 2 oraz art.129 § 2 kpa odmówił przywrócenia Z.J. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.58 § 1 i 2 kpa istnieją następujące przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: - osoba zainteresowana uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy - zostanie złożona prośba o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - wraz z prośbą zostanie złożone odwołanie od decyzji. Z.J. otrzymała decyzję z dnia [...] w dniu 11 stycznia 2001r. i była pouczona o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania. Mimo to odwołanie wniosła dopiero 16 stycznia 2003r. W tym dniu także złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie uprawdopodobniła jednak, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji postanowienia. Na wymienione postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Z.J. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż w jej ocenie przysługuje jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, bowiem została zwolniona w grupie 100 osób, które straciły pracę na terenie Powiatowego Urzędu Pracy w [...]. Kilka osób, które w tym samym czasie co skarżąca zostały zwolnione ze spółki A złożyły w terminie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi i na mocy wydanych wyroków Starosta Powiatu [...] zmienił poprzednie decyzje i przyznał im zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% . Wówczas skarżąca wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. tłumacząc, iż ponieważ była w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej jak osoby, które uzyskały podwyższony zasiłek przedemerytalny na bazie wydanych wyroków również powinna otrzymać zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. W odpowiedzi dowiedziała się, że wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i nie mogą być podstawą zmiany decyzji wydanej na jej rzecz. Skarżąca stwierdza, że zdaje sobie sprawę, że upłynęło zbyt dużo czasu od dnia wydania krzywdzącej decyzji, ale jej zachowanie było wynikiem zbyt małej znajomości przepisów prawa i działaniem w zaufaniu do organów administracji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie, bowiem w ocenie organu odwoławczego skarżąca nie wyczerpała środków odwoławczych. Z ostrożności procesowej podniesiono jednak, że gdyby przyjąć, że skarga została wniesiona na postanowienie Wojewody [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] to jest ona bezzasadna. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga Z.J. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wprawdzie po złożeniu przez skarżącą pism w dniu 16 stycznia 2003 r organ winien rozważyć, jakie w zaistniałej sytuacji ( przynajmniej teoretycznie) istnieją prawne możliwości wzruszenia lub zmiany decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % zasiłku dla bezrobotnych i poinformować ją o tych możliwościach i wymaganiach jakie są z nimi związane, tak aby mogła ocenić , z jakiego środka prawnego chce i może skorzystać. Zarzut ten jest uzasadniony tym bardziej, że w piśmie z 14 stycznia 2003r., które zostało ostatecznie potraktowane przez organ jako “odwołanie" od decyzji z [...], sformułowanie “odwołanie" nie zostało użyte, a skarżąca "zwraca się z prośbą o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy", a następnie merytorycznie uzasadnia tę prośbę. Treść pisma mogła zatem wskazywać także np. na zamiar wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. , a więc budzić wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony . Brak pouczenia o prawnych możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej , stanowiący niewątpliwie naruszenie art. 9 kpa, nie stanowi jednak w świetle całokształtu okoliczności sprawy, takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ostatecznie bowiem skarżąca złożyła oświadczenie jednoznacznie stwierdzające, że jej pismo z dnia 16 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji z [...], a ponadto sądowi z urzędu wiadomo, że Z.J. odrębnie złożyła wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W sprawie tej wydane zostało przez Wojewodę [...] orzeczenie, na które Z.J. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa ta sygnatura akt 3 II SA/Łd 1259/03 była rozpoznana w tym samym dniu co niniejsza sprawa. Z tych względów nie było przeszkód aby sąd dokonał merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia . Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.58 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy przy czym prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przez stronę przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy tutaj brać pod uwagę obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu do wniesienia środka odwoławczego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że wniesienie odwołania w ustawowym terminie było niewykonalne z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia oraz że po ustaniu tej przeszkody strona w ciągu siedmiu dni wniosła prośbę o przywrócenie terminu. Nie można natomiast przyjąć braku winy strony w sytuacji gdy dopuściła się ona chociaż niewielkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie organ administracji słusznie uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Należy zaznaczyć, iż decyzja z dnia [...] zawiera informację o terminie i sposobie jej zaskarżenia. W decyzji znajduje się pouczenie, iż można złożyć od niej odwołanie do Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Wymieniona decyzja została doręczona Z.J. w dniu 11 stycznia 2001r. Z treści pisma złożonego w dniu 16 stycznia 2003r. wynikało, że skarżąca domaga się zmiany decyzji wydanej w dniu [...] i przedstawia na poparcie swojego stanowiska stosowne argumenty. Jednak wobec kategorycznego oświadczenia z dnia 24 stycznia 2003r., że pismo to stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...] tak też ostatecznie zostało potraktowane przez organ. W tej sytuacji należy przyjąć, że odwołanie zostało wniesiono po prawie dwóch latach od upływu wymaganego terminu, a we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie podniosła praktycznie żadnej przyczyny usprawiedliwiającej przekroczenie terminu, poza argumentami które w jej ocenie uzasadniają przyznanie jej zasiłku w wysokości 160%, a nie 120% zasiłku dla bezrobotnych. Dopiero na etapie skargi Z.J. podniosła jedynie, że jej zachowanie w uchybieniu terminu było spowodowane nieznajomością przepisów i działaniem w zaufaniu do organów administracji, na co może wskazywać użyte w skardze stwierdzenie, że "zdaję sobie sprawę , że zbyt dużo czasu upłynęło, ale to wynikało z mojej małej świadomości, a zbyt dużego zaufania do administracji". Okoliczności tej nie można jednak uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. Organ administracji trafnie zatem doszedł do przekonania, iż Z.J. nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Słusznie również odmówił przywrócenia uchybionego terminu. Organ nie badał wprawdzie czy skarżąca zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, niespełnienie tej przesłanki również prowadzi do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) Sąd oddalił skargę Z.J.