II SA/Łd 418/11

Dnia 13 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał J. W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 7,15 x 4,92 m, na działce nr [...] w obrębie [...], w miejscowości Ś. w gminie Ż.. W uzasadnieniu w/w decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] do siedziby organu wpłynął wniosek Z. P. o skontrolowanie prowadzonej przez J. W. budowy. W dniu 11.września 2009r. przeprowadzono kontrolę na przedmiotowej działce, podczas której stwierdzono, że jest prowadzona rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego, który posiada wymiary 8,00 x 5, 10m. Dokonana rozbudowa ma wymiary 7,15 x 4,92 m i jest zlokalizowana w odległości 36 cm od ogrodzenia z sąsiednią działką. Obiekt wykonywany jest w technologii tradycyjnej, z pustaków żużlobetonowych. Na wysokości 2,57m od frontu wykonany jest strop żelbetonowy. Rozbudowywany budynek w części przyziemia podzielony jest na dwa pomieszczenia. W ścianie dzielącej wykonany jest komin z cegły ceramicznej. Ponad stropem wykonana jest ściana o wysokości 1,15 m, na której umieszczona jest murłata. W trakcie wykonywania jest konstrukcja dachowa, dwuspadowa z belek-krokwi drewnianych. Wysokość od stropu do kalenicy wynosi 2,9m. Obecny podczas kontroli J. W. oświadczył, że na rozbudowę przedmiotowego budynku posiada zgodę ze Starostwa Powiatowego w T., przedkładając pismo z dnia [...] znak [...] o braku sprzeciwu odnośnie wykonania robót budowlanych, dotyczących budowy wolnostojącego, parterowego budynku gospodarczego o pow. zabudowy do 25 m2 Organ ustalił, że w/w zgłoszenie dotyczyło innej lokalizacji budynku, która umiejscowiona jest w północnej części działki, za budynkiem gospodarczym. Następnie organ ustalił, że Gmina Ż. posiada plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Nr XXXVII/187/2005 Rady Gminy Żelechlinek z dnia 16.grudnia 2005r (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 64 poz. 574), zaś zgodnie z zapisami tegoż planu przedmiotowa działka o nr [...] zlokalizowana jest na terenach oznaczonych na planie symbolem [...]. Ponadto postanowieniami owego planu ustalono nakaz i dopuszczono dla całego obszaru objętego planem zachowanie istniejącego na dzień jego uchwalenia sposobu użytkowania obiektów i terenów (jeśli ich zagospodarowanie zostało dokonane zgodnie z prawem), a także remonty przebudowę, nadbudowę oraz rozbudowę o nie więcej niż 50% powierzchni zabudowy istniejących budynków (w szczególności zmianę konstrukcji dachu) i budowli lub zmianę sposobu użytkowania zgodnie z przepisami dotyczącymi Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz innymi ustaleniami planu i przepisami szczegółowymi. Organ nadzoru budowlanego wskazał, iż wziął także pod uwagę okoliczność, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego o wymiarach 5,10 x 8,00m, na działce w miejscowości Ś., przez inwestora J. W., zostało zakończone decyzją nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], którą nałożono na inwestora obowiązek zaniechania dalszych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym na w/w działce, zatem inwestor miał obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku. W konkluzji organ wskazał, iż z uwagi na to, że rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego o wymiarach 7,15 x 4,92 m jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Ż., bowiem powierzchnia rozbudowy wynosi 35,2 m2 co stanowi ponad 86% w stosunku do powierzchni zabudowy istniejącego już budynku oraz brak jest pozwolenia na budowę, w myśl postanowień art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ właściwy decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...] nakazał J. W. rozbiórkę, będącej w trakcie realizacji, rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 7,15 x 4,92 m, na działce nr [...] (obr. ewid. [...]) w miejscowości Ś. gm. [...], prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z wniesionym odwołaniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzja nr [...] z dnia [...] znak [...] uchylił przedmiotową decyzję, podnosząc kwestię przedwczesności wydania decyzji rozbiórkowej, bez zbadania wszystkich okoliczności faktycznych. Dodatkowo analizując ponownie materiał dowodowy, organ przyjął, że będący w trakcie rozbudowy budynek wykonywany jest bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę, należy zatem zastosować art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem organu powyższą tezę uzasadniają: zakotwienia elementów nośnych stropu, tj. belek stropowych oraz zwieńczenia rozbudowywanego budynku w ścianie już istniejącego budynku oraz brak indywidualnej ściany nośnej, na którym oparty by był wykonany strop żelbetonowy. Poza tym w części poddasza możliwe jest wykonanie otworu komunikacyjnego z istniejącym już budynkiem poprzez istniejący otwór okienny, a w rozbudowanym budynku przygotowany jest ciąg komunikacji pionowej. Ponadto został zachowany ład wyglądu elewacyjnego z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Biorąc pod uwagę rozkład ścian nośnych zewnętrznych i ścianek wewnętrznych, w opinii organu, jednoznacznie można określić, że wznoszony budynek jest budynkiem o przeznaczeniu na cele mieszkalne i jest rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego. Z uwagi na to, że rozbudowa budynku mieszkalnego o wymiarach 7,15 x 4,92 m jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Ż., gdyż powierzchnia rozbudowy wynosi 35,2m2, co stanowi ponad 86% w stosunku do powierzchni zabudowy .istniejącego już budynku oraz brak jest pozwolenia na budowę i wykluczona jest możliwość legalizacji z uwagi na to, że plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza tylko rozbudowę o nie więcej niż 50% powierzchni zabudowy istniejących budynków, w myśl postanowień art. 48 ust. 1 - Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ właściwy nakazał J. W. rozbiórkę rozbudowy w/w budynku mieszkalnego. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. W., wnosząc o jej uchylenie, bowiem, jego zdaniem, przedmiotowy budynek jest budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym, zaś zamiar budowy budynku gospodarczego zgłosił właściwemu organowi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. - Prawo budowlane, utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że przedmiotowa rozbudowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc nie jest możliwe przeprowadzenie w stosunku do niej postępowania legalizacyjnego, bowiem z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż. wynika jednoznacznie, że dla całego obszaru objętego planem dopuszcza się rozbudowę o nie więcej niż 50 % powierzchni zabudowy istniejących budynków. Powierzchnia zabudowy istniejącego budynku mieszkalnego bez ganku wynosi 48,33 m2, natomiast powierzchnia zabudowy zrealizowanej rozbudowy wynosi 35,17 m2, a więc stanowi ona ok. 73 % powierzchni zabudowy istniejącego budynku. W ocenie organu, ganek o wymiarach 7,73 m x 2,20 m (powierzchnia 17,01 m2), nie powinien być brany pod uwagę przy obliczaniu powierzchni budynku mieszkalnego, ponieważ został wybudowany samowolnie. Przy czym nawet w sytuacji, gdyby ganek ten był wzniesiony legalnie, to i tak nie byłby spełniony warunek określony w planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż powierzchnia zabudowy istniejącego budynku mieszkalnego z gankiem wynosi 65,34 m2, a powierzchnia przedmiotowej rozbudowy wynosi 35,17 m2, co stanowi ok. 54 % powierzchni zabudowy istniejących budynków. Tym samym rozbudowę budynku mieszkalnego w świetle regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznać należy jednoznacznie za niedopuszczalną, a co za tym idzie nie może ona zostać zalegalizowana zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do podnoszonego przez odwołującego zarzutu, że zrealizowany obiekt stanowi budynek gospodarczy organ wskazał, że okoliczność, jakie będzie przeznaczenie rozbudowy nie zmienia faktu, że została ona wykonana samowolnie. Dodatkowo podkreślić należy, że budynek gospodarczy, którego budowa została zgłoszona, miał być budynkiem wolnostojącym, zlokalizowanym w innej części działki, a jego powierzchnia miała wynosić 25 m2. J. W. powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Nie posiada uprawnień budowlanych a nie stać go było na wynajęcie architekta dla sporządzenia projektu budowlanego Okoliczności zmusiły go natomiast do zamieszkania w dobudowanej części budynku, ponieważ zajmuje się również wychowaniem małoletnich dzieci, mieszkającej wraz z nim córki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Uczestniczka Z. P. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczącej jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, nie są prawdziwe. Decyzję rozbiórkową uznała za prawidłową, podnosząc iż winna być przez skarżącego wykonana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Wskazać bowiem należy, iż ustalony w sprawie stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na prawidłowość zastosowanego przez organy przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego, jakoby dokonane przezeń zgłoszenie zamiaru budowy budynku gospodarczego wolnostojącego, o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 25 m2, legitymowało go do dokonania rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Są to bowiem dwie różne inwestycje, poddane różnym reżimom prawnym. Wprawdzie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, w świetle ustaleń organów i wyjaśnień samego inwestora, celem podjętych przezeń działań była w istocie rozbudowa budynku mieszkalnego, nie zaś wzniesienie (w innym miejscu) wolnostojącego budynku gospodarczego. Rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy). Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie, wykusz lub taras. Jak więc trafnie podniesiono w motywach zaskarżonej decyzji – na dokonanie rozbudowy budynku mieszkalnego inwestor winien posiadać decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 28 ustawy Prawo budowlane). Jej brak skutkował zaś zastosowaniem przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przewidującego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, po wykluczeniu możliwości jego legalizacji w trybie art. 48 ust. 2 powołanej ustawy. Art. 48 ustawy dotyczy przy tym budowy, a użyte w art. 48 ust. 1 sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany lub jako część innego obiektu budowlanego, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z treścią art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane możliwość legalizacji samowoli budowlanej wchodzi w grę wówczas, gdy jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Rady Nr XXXVII/187/2005 Gminy Żelechlinek z dnia 16.grudnia 2005r. wyklucza natomiast rozbudowę, istniejących w dacie jego wejścia w życie, budynków w wymiarze przekraczającym 50 % powierzchni obiektów istniejących (§ 7 pkt 32 – tekst planu dostępny na stronie internetowej http://bip.zelechlinek.pl). Tym samym więc, po ustaleniu że powierzchnia dokonanej samowolnie rozbudowy budynku mieszkalnego przekracza 50 % (stanowiąc 73 % powierzchni istniejącego budynku mieszkalnego), brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec sprzeczności inwestycji z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego wzięto przy tym pod uwagę wykonalność decyzji z punktu wiedzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. Ustalenia organów w tym zakresie (związane z technologią wykonania rozbudowy) nie budzą wątpliwości. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku ze złożonym przez pełnomocnika z urzędu oświadczeniem, iż koszty te nie zostały pokryte nawet w części. n.k.