II SA/Łd 422/13

WyrokWSA w Łodzi2013-09-25

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku sądu powszechnego, wydanego w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, może zostać udostępnione jako informacja publiczna po dokonaniu anonimizacji?
Ratio decidendi
Uzasadnienie wyroku sądu powszechnego, nawet wydanego w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, stanowi informację publiczną. Odmowa udostępnienia takiej informacji wymaga indywidualnej analizy jej treści pod kątem przesłanek z definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, a nie opiera się na domniemaniu wynikającym z samego faktu utajnienia rozprawy. Organ musi wykazać, że konkretne fragmenty uzasadnienia zawierają informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy i że nie można ich skutecznie zanonimizować.
Stan faktyczny
Skarżący D.S. wnioskował o udostępnienie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. wydanego w sprawie o naruszenie patentu, która była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Prezes Sądu Apelacyjnego uchylił decyzję w części odmawiającej udostępnienia uzasadnienia, ale utrzymał w mocy odmowę w zakresie samego uzasadnienia, uznając je za zawierające tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Łodzi częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność decyzji organu II instancji z przyczyn proceduralnych, ale podzielił merytoryczny pogląd organu co do braku przeszkód do udostępnienia zanonimizowanego odpisu wyroku. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę zbadania materialnoprawnych przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa i analizy treści żądanego dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. oraz decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...]. Zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. na rzecz D. S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...]sygn. akt [...]; 2) zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. na rzecz D. S. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 września 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 731/12 stwierdził nieważność decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w części uchylającej decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] i zobowiązującej organ do udostępnienia informacji publicznej, uchylił wskazaną wyżej decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. w części odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. Sprawa w której wydano powyższy wyrok zainicjowana została wnioskiem D. S. skierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], wydanego w sprawie o sygn. akt [...] wraz z jego uzasadnieniem, po dokonaniu stosownej anonimizacji. Decyzją z dnia [...] Prezes Sądu Okręgowego w Ł. odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, wyjaśniając, że z uwagi na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, na podstawie art. 479¹º kodeksu postępowania cywilnego sprawa z powództwa A Spółka w R. (USA) przeciwko B S.A. w K. (na dzień wyrokowania C Sp z o.o. w W.) i D Sp. z o.o. w W. o zaniechanie naruszeń patentu była prowadzona przy drzwiach zamkniętych. W konsekwencji, wobec treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), przewidującej ograniczenie dostępu do informacji publicznej właśnie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz brak możliwości zanonimizowania uzasadnienia wydanego wyroku w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, Prezes Sądu Okręgowego wydał decyzję odmowną. W odwołaniu od tej decyzji D. S. podniósł zarzut naruszenia art. 54 i 61 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne uznanie, że orzeczenie Sądu wydane w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanej ustawy, przez co istnieje podstawa do odmowy udzielenia żądanej informacji. Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., w związku z art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, w/w decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej organ administracyjny odmówił D.S. dostępu do informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], zobowiązując Prezesa Sądu Okręgowego do udostępnienia wnioskodawcy tej informacji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W motywach wydanej decyzji zwrócono uwagę, że nawet w przypadku rozpoznania sprawy przy drzwiach zamkniętych, w trybie art. 479¹º k.p.c. z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa wyrok - jak w każdej sprawie cywilnej - podlegał publicznemu ogłoszeniu (art. 154 § 2 k.p.c.). Natomiast z uwagi na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, w związku z którym rozpoznanie powołanej sprawy odbywało się przy drzwiach zamkniętych oraz niemożność zanonimizowania uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku w sposób, który umożliwiałby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia przy jednoczesnej ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa, uznano za uzasadnioną odmowę udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku. Zdaniem organu odwoławczego, to nie sam wyrok Sądu, czy jego uzasadnienie, jak sugerował skarżący, stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, lecz zawarte w nim dane dotyczące poszczególnych zachowań stron mogą w istocie zawierać okoliczności, których ujawnienie może grozić ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa, czyli nieujawnionych do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Organ wskazał, iż przedmiot procesu w sprawie sygn. akt [...] stanowiło dokonanie rejestracji wynalazku i uzyskanie na niego prawa wyłącznego z patentu, jak również ewentualne naruszenie go przez stronę pozwaną i jego skutki. Z tego też powodu, w przypadku, gdy informacja publiczna zawiera dane, o których mowa w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie zachodzą przesłanki wymienione w jego zdaniu drugim, pierwszeństwo w ochronie mają dane osobowe, czyli dane o przedsiębiorcy objęte tajemnicą, a tym samym wykonanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.S. zakwestionował decyzję organu II instancji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...], zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.) poprzez niedokonanie wnikliwej oceny, które z elementów uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z [...] stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i jako takie nie podlegają ujawnieniu, a które elementy uzasadnienia tajemnic tego rodzaju nie zawierają i podlegają ujawnieniu jako informacja publiczna. Jako uchybienie prawa materialnego wskazał naruszenie art. 5 ust. 2 w związku z art. 2 i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z art. 54 i 61 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że zachodzą przeszkody uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej w postaci całości uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z [...], ewentualnie po dokonaniu koniecznej anonimizacji fragmentów uzasadnienia. Zdaniem skarżącego, nie jest możliwe ograniczenie prawa do udostępnienie informacji publicznej ze względu na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, na które powołał się organ, gdyż przepisy ustawy nie odnoszą się do takiego ryzyka. Stwierdził, że odmowę udzielenia informacji publicznej poprzedzać musi zbadanie oraz wyraźne i jednoznaczne stwierdzenie, że owe tajemnice znajdują się w tym uzasadnieniu. Nie jest możliwe przyjęcie domniemania, że takie tajemnice znajdują się w treści uzasadnienia wyroku tylko w oparciu o fakt, że sprawa toczyła się przy drzwiach zamkniętych. Jeżeli uzasadnienie wyroku faktycznie zawiera jakieś informacje, stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, organ winien dokonać anonimizacji w ten sposób, aby uniemożliwić mu dotarcie do tych tajemnic. Przepis art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi bowiem o "ograniczeniu" dostępu do informacji publicznej, a nie o jego wyłączeniu. Skarżący stwierdził, że kwestia oceny, czy zanonimizowana wersja uzasadnienia uniemożliwiałaby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia powinna zostać pozostawiona wnioskodawcy. Odpowiadając na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że z uwagi na szczególny charakter sprawy, dotyczący podejrzenia naruszenia przez stronę pozwaną prawa wyłącznego strony powodowej wynikającego z patentu, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. poświęcone ustaleniom faktycznym, sprowadza się w istocie z jednej strony do szczegółowego opisu opatentowanej metody pozyskiwania określonej substancji chemicznej, stosowanej przez powodową spółkę w procesie produkcji oferowanych przez nią farmaceutyków, z drugiej zaś strony do opisu metod pozyskiwania tej substancji przez pozwane spółki w celu produkcji preparatu o nazwie X. Podobnie część poświęcona ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów - które w sprawie stanowią głównie opinie powołanych w sprawie biegłych z dziedziny chemii organicznej - sprowadza się w praktyce do detalicznej weryfikacji (porównania i rozróżnienia) stosowanych przez strony sporu metod pozyskiwania substancji chemicznej stosowanej w swoich konkurencyjnych produktach w kontekście zakresu ochrony patentowej powódki. Ostatecznie w części poświęconej rozważaniom, na podstawie obszernych, rzeczowych i specjalistycznych dowodów z opinii biegłych, Sąd Okręgowy oddalając powództwo zaprezentował wnioski wydanego rozstrzygnięcia, sprowadzające się w istocie do uznania za nieudowodnione zgłoszonego żądania, wobec stwierdzenia, że stosowane przez stronę pozwaną metody pozyskiwania określonej substancji chemicznej, używanej do produkcji leku X nie wkraczają w zakres ochrony, wynikający z posiadanego przez powódkę patentu. W konsekwencji z uwagi na specjalistyczny - wysoce techniczny - charakter sporu, w toku którego ujawnione zostały informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy (m. in. know how) każdej ze stron, udostępnienie wnioskodawcy żądanego uzasadnienia wyroku było niemożliwe i zasadne. Tym bardziej, że z uwagi na naturę sporu oraz przewijające się przez całe uzasadnienie dane podlegające ochronie, udostępnienie dokumentu, nawet we wnioskowany sposób, jest praktycznie niemożliwe, bowiem oznaczałby konieczność usunięcia zdecydowanej większości treści obszernych, pisemnych motywów rozstrzygnięcia, bez możliwości odtworzenia logicznego ciągu procesu decyzyjnego Sądu Okręgowego, czemu służyć ma ze swojej istoty uzasadnienie orzeczenia (art. 328 § 2 k.p.c.). Zdaniem Prezesa Sądu Apelacyjnego, nieuzasadnione były również zarzuty pochopnej oceny istnienia w niniejszej sprawie "ryzyka" ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy, jak również dowolnej - subiektywnej oceny, że ewentualna zanonimizowana wersja uzasadnienia uniemożliwiłaby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia. Ewentualne "ryzyko" ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w postaci stosowanych przez strony metod pozyskiwania określonej substancji chemicznej, wykorzystywanej do produkcji konkurencyjnych leków jest oczywiste, a Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. posłużył się tym określeniem mając na myśli stan rzeczy, jaki z pewnością zaistniałby w razie pełnego uwzględnienia przedmiotowego wniosku, wobec upowszechnienia informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy - każdej ze stron, które — według swojego uznania - mogłyby wystąpić ze stosownymi roszczeniami odszkodowawczymi, co uzasadniało właśnie użycie określenia "ryzyko". Sugerowanie, jakoby przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie organ kierował się jedynie hipotetyczną obawą, czy tylko przypuszczeniem jest zatem nieuzasadnione i nielogiczne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego potencjalnych możliwości wnioskodawcy odszyfrowania ze zanonimizowanej wersji uzasadnienia logicznego sensu motywów zapadłego przed Sądem Okręgowym w Ł. wyroku organ podniósł, że o ile rolą Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. istotnie nie jest ocena zakresu percepcji wnioskodawcy, o tyle nie bez znaczenia w tym kontekście pozostaje ranga i znaczenie uzasadnienia Sądu, jako szczególnego pisma urzędowego, w którego posiadanie chciałby wejść wnioskodawca, a którego żądaniu nie sposób zadośćuczynić jednocześnie z poszanowaniem logicznej integralności tego dokumentu i podlegającej ochronie tajemnicy przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 września 2012r., częściowo uwzględnił skargę, jednak z przyczyn dostrzeżonych ex officio, uznał, iż Prezes Sądu Apelacyjnego orzekając w formie decyzji administracyjnej o udostępnieniu informacji publicznej rozstrzygnął w trybie, którego nie przewiduje ustawa, co wyczerpuje przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie Sąd potwierdził, że treść sentencji wyroków bądź postanowień i ich uzasadnień stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy, a w konsekwencji podzielił merytoryczny pogląd organu odwoławczego, co do tego, że brak było przeszkód prawnych do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] w formie czynności materialno-technicznej. Z tego powodu w punkcie drugim sentencji wyroku uchylona została decyzja organu pierwszej instancji w części odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...]. Odnosząc się do oceny odmowy udostępnienia skarżącemu przez Prezesa Sądu Apelacyjnego spornego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z powołaniem się na przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej WSA w Łodzi uznał za trafne stanowisko organu odwoławczego. Powtórzył za organem, że sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła rejestracji wynalazku i uzyskania do niego wyłącznego prawa z patentu oraz naruszenia tego prawa przez stronę pozwaną i jego skutków. Odwołując się do treści art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP Sąd przypomniał, iż ograniczenie publicznego prawa obywatela do dostępu do informacji może nastąpić wyłącznie na poziomie ustawy ze względu na ochronę wolności i prawa innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Takim właśnie ograniczeniem, z powołaniem na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy jest regulacja przewidziana w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej D. S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2013r., w sprawie o sygn. akt I OSK 3076/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części oddalającej skargę i przekazał temuż Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w zakresie kontroli decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznych z powołaniem się na okoliczność wyłączenia jawności w procesie prowadzonym przed sądem powszechnym ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa, istnieją normatywne podstawy do objęcia nią nie tylko formalnych ale także materialnoprawnych podstaw. Temu obowiązkowi nie czyniłoby zadość ograniczenie się do formalnego ustalenia, że odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa jest zasadna w związku z prowadzeniem rozprawy przed sądem powszechnym przy drzwiach zamkniętych bez wnikania, czy odmowa udzielenia informacji publicznej odpowiada materialnoprawnym przesłankom określonym w definicji legalnej pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa". Kontrola sądu administracyjnego stałaby się bowiem w takim przypadku iluzoryczna. Zgodnie z brzmieniem art. 133 § 1 ab initio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270), sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zgodnie z tak ujętym obowiązkiem sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności aktu stanowiącego przedmiot skargi na podstawie materiału dowodowego zebranego przez prowadzący sprawę administracyjną organ, przedstawionego sądowi administracyjnemu wraz ze skargą. Ocena legalności działania organu administracji dokonywana jest bowiem nie tylko na podstawie stanu prawnego lecz i stanu faktycznego sprawy. Sąd pierwszej instancji zobligowany jest w konsekwencji oprzeć swoje rozstrzygnięcie na istotnych w sprawie faktach, udokumentowanych w aktach sprawy, stanowiących przedmiot analizy tego sądu, gdyż dołączone do akt głównych akta administracyjne odgrywają podstawową rolę w kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej. Podkreślono zatem, że akta sprawy przedstawione wraz ze skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie zawierały dokumentu, którego udostępnienia domagał się wnioskodawca w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokument ten powinien stanowić przedmiot analizy organów, co do istnienia przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jego brak w przedstawionych WSA w Łodzi aktach sprawy uniemożliwiał de facto ocenę wydanej decyzji pod względem zgodności z prawem. Zatem aprobata Sądu wobec stanowiska organów, która nastąpiła wyłącznie na podstawie wyrażanych w kontrolowanych decyzjach poglądów, bez samodzielnej analizy treści dokumentu żądanego w ramach dostępu do informacji publicznej nie odpowiada roli sądu administracyjnego, wynikającej z art. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) NSA stwierdził ponadto, że ocena legalności decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga kontroli jej zgodności z prawem materialnym, a ta nie jest możliwa bez zbadania materialnoprawnych przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Odmienny pogląd mógłby doprowadzić do sytuacji, w której określona informacja publiczna, mimo braku materialnych przesłanek wymaganych do objęcia jej ochroną, pozostawałaby nieudostępniona, co naruszałoby istotę prawa dostępu do informacji publicznej. Tymczasem jak wskazał NSA, Sąd nie mając wglądu do dokumentu objętego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, przyjął sui generis domniemanie, że wola strony postępowania cywilnego wyrażona w postaci wniosku o prowadzenie sprawy przy drzwiach zamkniętych ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi o spełnieniu się wszystkich niezbędnych dla odmowy dostępu do tej informacji (w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej) przesłanek. Prowadzenie sprawy przy drzwiach zamkniętych, sprowadzające się do utajnienia przebiegu procesu sądowego, samo w sobie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Nie zwalnia jednak na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej od obowiązku oceny, która z pochodzących z tego procesu sądowego informacji publicznej i w jakim zakresie oraz na jakiej podstawie prawnej nie może zostać udostępniona. Ocena ta nie może odbyć się bez pełnych akt sprawy administracyjnej, zawierających analizowaną dokumentację. Dodano, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 zd. Pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Za trafne jednocześnie przyjęto stwierdzenie organu odwoławczego, iż to nie uzasadnienie wyroku, jako dokument publiczny stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa lecz mogą taką tajemnicę zawierać zawarte w nim informacje, podkreślając, że uzasadnienia obu kontrolowanych decyzji nie pozwalają przyjąć, by kwestia ta była należycie rozpatrzona, a co najważniejsze, że organy dokonywały analizy treści żądanego dokumentu na podstawie niezbędnego materiału dowodowego. Wskazano ponadto, że WSA dokonał kontroli słuszności stanowiska organu wyłącznie z punktu widzenia racjonalności wywodu zawartego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Naczelny Sad Administracyjny wskazał także, że Sąd pierwszej instancji przywołał i zinterpretował zasadnie treść art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, oznacza to jednak tylko, że dokonał oceny legalności wykładni prawa przyjętej przez organ. Nie przeprowadził natomiast wymaganej kontroli stanowiska organu, co do zasadności subsumcji stanu faktycznego sprawy i zastosowanego prawa. Tym samym informacje, o których mowa w decyzjach poddanych kontroli sądowoadministracyjnej nie zostały ocenione pod względem wszystkich wymaganych dla tajemnicy przedsiębiorstwa przesłanek również przez Sąd. W piśmie z dnia 19 lipca 2013r. skarżący, podtrzymując wniesioną skargę wskazał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł., w sprawie o sygn.akt. [...] wydany w następstwie rozpoznania apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn.akt [...], został opublikowany, po dokonaniu stosowanej anonimizacji, w internetowej bazie orzeczeń na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, w części objętej kontrolą sądową w niniejszej sprawie, narusza przepisy prawa w stopniu określonym w powołanych wyżej przepisach. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, iż na podstawie art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle wywodów, zawartych w motywach wyroku kasacyjnego oznacza to, że obowiązkiem sądu I instancji było oparcie oceny prawnej zaskarżonej decyzji na pełnym materiale dowodowym, na który składało się również żądane przez skarżącego uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn.akt [...]. Po wtóre, ocena wspomniana winna być dokonana z uwzględnieniem poglądu, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa wymaga odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki do wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. To nie uzasadnienie wyroku, jako dokument publiczny stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa lecz mogą taką tajemnicę zawierać zawarte w nim informacje. Uzasadnienia obu kontrolowanych decyzji nie pozwalają na przyjęcie by kwestia ta była należycie rozpatrzona, a co najważniejsze, że organy dokonywały analizy treści żądanego dokumentu na podstawie materiału dowodowego. Informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; są to informacje poufne tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej (np. poprzez ogłoszenie o zgłoszeniu wynalazku w trybie art. 43 ustawy Prawo własności przemysłowej) a przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji nie zawiera analizy motywów wyroku w odniesieniu do wskazanych wyżej przesłanek zaś jego lektura wyklucza konstatację, by tajemnicę przedsiębiorstwa stanowiły an block wszystkie zawarte w nim informacje. Podzielić należy zatem stanowisko wyrażone w skardze, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] w sprawie o sygn.akt [...] naruszają art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwej oceny, które z elementów wspomnianego uzasadniania stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i jako takie nie podlegają ujawnieniu jako informacja publiczna. Zgodzić się również trzeba ze skarżącym, iż argumentacja organu, dotycząca potrzeby zachowania "logicznej prezentacji sensu motywów rozstrzygnięcia", wykluczonej przy anonimizacji całych partii uzasadnienia, pozbawiona jest prawnego znaczenia. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują bowiem tego rodzaju podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej. Ponadto, okoliczność, iż wydany w tej samej sprawie, prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...], opublikowany został w internetowej bazie orzeczeń, zdaje się sugerować, że konieczna anonimizacja nie stoi na przeszkodzie, wspomnianej wyżej, "logicznej prezentacji sensu motywów rozstrzygnięcia". Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w częściach dotyczących odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn.akt [...], uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Z uwagi na charakter prawny zaskarżonej decyzji (niewymagającej wykonania i nienadającej się do wykonania) za bezprzedmiotowe uznano rozstrzyganie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równiej uiszczonemu wpisowi sądowemu. Prowadząc ponownie postępowanie, organy ocenią wniosek skarżącego w zakresie żądanej informacji publicznej z uwzględnieniem sformułowanych powyżej wskazań i poglądów prawnych. B.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło