II SA/Łd 423/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-04
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wraz z małżonką osiąga łączny dochód w wysokości 3.057,90 zł, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym częściowe zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący, osiągając wraz z małżonką łączny dochód w wysokości 3.057,90 zł, jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do udziału w postępowaniu. Strona nie wykazała istnienia wydatków o charakterze koniecznym lub nadzwyczajnym, które uzasadniałyby odmienną ocenę jej zdolności płatniczych, a jedynie ogólne wskazanie na chorobę i konieczność zakupu lekarstw nie stanowi wystarczającego dowodu na uszczerbek w utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżący R.Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezydenta Miasta R. dotyczącą rozwiązania umowy dzierżawy. Skarżący wraz z żoną, będąc emerytami, osiągają łączne dochody w wysokości 3.057,90 zł. Posiadają dom o powierzchni 103,35 m kw. Skarżący wskazał na chorobę i konieczność zakupu lekarstw jako uzasadnienie wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.Ż. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.Ż. na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozwiązania umowy dzierżawy postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG
II SA/Łd 423/11
Uzasadnienie
R.Ż. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozwiązania umowy dzierżawy.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Małżonkowie są emerytami, osiągają łączne dochody w wysokości 3.057,90 złotych. Skarżący posiada dom o powierzchni 103,35 m kw. Strona nie zadeklarowała posiadania żadnego innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest chory i musi kupować lekarstwa.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada
1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.).
Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, publ. Lex nr 75481).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż skarżący wraz z żoną uzyskują dochody w łącznej kwocie 3.057 złotych. Deklarowana wysokość osiąganych dochodów uprawnia do twierdzenia, iż strona jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skarżący nie wskazał bowiem na żadne wydatki o charakterze koniecznym czy nadzwyczajnym, które powodowałyby, że przy takiej kwocie dochodów jego zdolności płatnicze podlegać mogłyby odmiennej ocenie. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył jedynie, że jest chory i musi kupować lekarstwa, jednak nie wykazał, że koszty związane z zakupem lekarstw wpływają na sytuację materialną strony w jakimkolwiek stopniu.
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło