II SA/Łd 424/13
WyrokWSA w Łodzi2013-08-06
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksploatacja złoża kruszywa naturalnego na terenie o funkcji rolniczej, objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z tym planem, jeśli plan zawiera przepisy dotyczące możliwości eksploatacji złóż na terenach rolniczych oraz przepisy dotyczące ochrony upraw polowych i ogrodniczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że eksploatacja złoża kruszywa naturalnego na terenie o funkcji rolniczej jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan zawiera zarówno przepisy dopuszczające eksploatację złóż na terenach rolniczych (np. § 22 pkt 4), jak i przepisy dotyczące ochrony upraw (np. § 44 ust. 9). Sąd podkreślił, że przepisy szczegółowe dotyczące jednostki planistycznej (np. sołectwa) należy rozpatrywać w kontekście przepisów ogólnych obowiązujących na całym terenie planu. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko na podstawie przedłożonego raportu i uzgodnień, a także uwzględnił udział społeczeństwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję organu I instancji odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla eksploatacji złoża kruszywa i zamiast tego ustaliła te uwarunkowania. Organ I instancji odmówił, wskazując na naruszenie stosunków wodnych, degradację gruntów rolnych i dewastację dróg, a także liczne protesty mieszkańców. Organ II instancji uchylił tę decyzję i ustalił uwarunkowania, uznając przedsięwzięcie za zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie zarzuciło niezgodność z planem, argumentując, że teren ma funkcję rolniczą i nie pozwala na inwestycje górnicze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia "B".Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 79 ust. 1 i 80 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana także jako ustawa), a także § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397, powoływane także jako rozporządzenie), uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Burmistrza R. z dnia [...], nr [...] i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego (piasku i piasku ze żwirem) "A" w miejscowości R., na działkach o nr ewid. 142/5 i 143/5.
W toku postępowania ustalono, iż ww. decyzją z dnia [...] organ I instancji, po rozpoznaniu wniosku G. K., orzekł o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia wskazując, że należy ono do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędna przed uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze. Organ I instancji wskazał, iż co prawda złożony przez inwestora Raport o oddziaływaniu na środowisko został poddany ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., który uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, jednakże po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz R. uznał, iż ww. zamierzenie wiąże się z naruszeniem stosunków wodnych oraz zagrożeniem degradacją oraz dewastacją sąsiednich gruntów rolnych. Zdaniem organu I instancji naruszenie to może ulec zwielokrotnieniu ze względu na działania podjęte przez innych właścicieli w tym terenie, którzy również zamierzają uzyskać zgodę na eksploatację kruszywa. Eksploatacja kruszywa grozi także dewastacją dróg. Ponadto odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia uzasadniały liczne protesty mieszkańców wsi R., które to podzieliły lokalną społeczność.
Odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] złożył G. K. wnosząc o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego zamierzenia. Odwołujący się wyjaśnił, iż zgodnie z załączonym raportem o oddziaływaniu na środowisko na terenach sąsiednich nie przewiduje się zmiany stosunków wodnych ponieważ w wyniku prowadzonej działalności nie będzie następowało obniżanie poziomu lustra wody pierwszego poziomu wodnego (lustro wody występuje na głębokości od 6 do 8,9 m ppt). Odwołujący szczegółowo przedstawił sposób wydobycia kopaliny w celu wykazania, że nie dojdzie do obniżenia lustra wody, co mogłoby oddziaływać na tereny sąsiednie. Odwołujący się podniósł, że zgodnie z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska eksploatacja kopalni prowadzona będzie przy wykorzystaniu w pierwszej kolejności możliwości dowozu na budowę autostrady, co przy jej bezpośrednim sąsiedztwie z terenem górniczym wyklucza jakikolwiek transport przez wieś. Wskazał, też, że zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko możliwość wydania decyzji odmownej przysługuje jedynie w przypadku sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub w zw. z przekroczeniem standardów środowiska. Protesty i uwagi ze strony mieszkańców nie stanowią natomiast podstawy do wydania decyzji odmownej.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza R. z dnia [...] i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego (piasku i piasku ze żwirem) "A" w miejscowości R., na działkach o numerach ewid. 142/5 oraz 143/5.
Organ odwoławczy stwierdził m.in., że w związku z treścią art. 80 ust. 2 ustawy w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność badania zgodności inwestycji z planem miejscowym z uwagi na wyłączenie obejmujące przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin. Jest to bowiem działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, a tym samym, stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2011r., nr 163, poz. 981), może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.
Powyższą decyzję organu odwoławczego zaskarżyło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie "B" z siedzibą w R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona podniosła, że przedmiotowe przedsięwzięcie zgodnie z art. 80 ustawy wymaga zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem strony zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...], nr [...] wskazują, że teren na którym planowane jest przedsięwzięcie jest terenem o funkcji rolniczej, na którym nie ma możliwości realizacji inwestycji z zakresu przemysłu górniczego (eksploatacji surowców) i jako takie jest niezgodne z zapisami planu. Dlatego też każda zmiana przeznaczenia terenów rolnych na cele nierolnicze wymaga przeprowadzenia odpowiedniej procedury planistycznej. Strona skarżąca poparła stanowisko organu I instancji, wedle którego planowane przedsięwzięcie naruszy stosunki wodne, spowoduje degradację i dewastację gruntów sąsiednich, a nadto przyczyni się do dewastacji dróg. Tym samym strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ II instancji art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 K.p.a.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 741/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...], nr [...] uznając, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, jakie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym i czy sporne przedsięwzięcie nie koliduje z tymi zapisami. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do dokonania takich ustaleń obligują przepisy art., 77 i 80 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Burmistrza R. z dnia 13 [...] i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego (piasku i piasku ze żwirem) "A" w miejscowości R., na działkach o nr ewid. 142/5 i 143/5.
Organ odwoławczy określił w decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, nadto określiło wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do uzyskania koncesji na wydobywanie kopaliny. Kolegium nie nałożyło natomiast obowiązku przeprowadzenia ponownej procedury oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania koncesji na eksploatację, jak również przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Kolegium wskazało również, iż stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że z treści art. 80 ust. 2 ustawy wynika, iż zasadniczym kryterium przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że na terenie objętym wnioskiem inwestora obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy R., uchwalony uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...], nr [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr 255, poz. 2270 z dnia 15 września 2003r. ze zm.).
Zgodnie z § 22 pkt 4 powołanej uchwały, w odniesieniu do zasobu surowców ustala się możliwość eksploatacji innych złóż położonych na terenach rolniczych, a po ich wyczerpaniu, rekultywację i zalesienie terenów. W ocenie Kolegium przepis ten stanowi regulację szczególną w odniesieniu do § 44 ust. 9 planu miejscowego, który zawiera ogólne ustalenia dla jednostki planistycznej LR, tj. terenów o funkcji rolniczej. Uwzględnia on bowiem specyfikację tego terenu wynikającą z faktu występowania na nim złóż surowców (kruszywa) i przewiduje możliwość ich eksploatacji. Dalej Kolegium wskazało, iż decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania nakłada w pkt 3 "h" na inwestora obowiązek przeprowadzenia, po zakończeniu eksploatacji, rekultywacji terenu górniczego w kierunku leśnym przy pomocy mas ziemnych pochodzących z nakładu wyrobiska eksploatacyjnego. Na tej podstawie organ II instancji uznał, iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania gminy R., którego wypis i wyrys stanowi załącznik do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie Kolegium podniosło, iż organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego zamierzenia i zobowiązał inwestora do złożenia raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem zakresu określonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. W wykonaniu powyższego obowiązku inwestor przedłożył wymagany raport o ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko, który zarówno przez Kolegium, jak też przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. został uznany za prawidłowy. Natomiast stosownie do brzmienia art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowisko państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tej sprawie okazało się zbędne.
Organ II instancji wskazał dalej, że z treści raportu wynika, iż planowane przedsięwzięcie polega na eksploatacji kopaliny z udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego. Teren inwestycji to grunty rolne. Od strony północnej i południowej graniczy z polami uprawnymi (głównie kukurydzy oraz owsa). W związku realizacją inwestycji z rolniczego wykorzystania wyłączone zostaną grunty o V i VI klasie bonitacyjnej. Po stronie zachodniej znajduje się zwarte zadrzewienie sosnowe, po stronie wschodniej natomiast przebiega droga lokalna o nawierzchni bitumicznej. W odległości ok. 4 km na północ przebiega droga wojewódzka nr 714. Na zachód od inwestycji projektowana jest autostrada A1. Złoże udokumentowano na powierzchni 13991 m2 (ok. 1,4 ha), ze względu na przebieg przez teren linii energetycznej w dwóch polach: w Polu A i Polu B. Powierzchnia projektowanego obszaru górniczego wyniesie: dla Pola A - 10182,5 m2, dla Pola B - 3808,5 m2.
Następnie Kolegium wskazało, iż uwzględniło wniosek inwestora o niewpisywaniu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wielkości rocznego wydobycia, która nie jest determinowana standardami środowiska, jednakże w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż bezsprzecznie warunkiem zachowania standardów środowiska jest ilość pojazdów, która zgodnie z charakterystyką przedsięwzięcia nie przekroczy 20 pojazdów ciężkich na 8 godzin. Jak wskazał inwestor, taka ilość pojazdów stanowiła podstawę do obliczenia emisji hałasu, wykonanej dla potrzeb procedury oceny oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że w czasie pracy kopalni, w okresie całego roku ilość pojazdów wywożących kruszywo wyniesie ok. 10.000. Ponadto do obliczeń emisji nie wprowadzono żadnych danych dotyczących ładowności pojazdów, w celu określenia wielkości wydobycia, gdyż dla samego oddziaływania na klimat akustyczny nie będzie to miało żadnego znaczenia. Wskazano również, iż pojazdy, o których mowa, nie będą korzystały z drogi gminnej, lecz z drogi technologicznej budowanej autostrady, na której nie obowiązują przepisy ruchu drogowego określające ładowność pojazdu.
Organ II instancji wyjaśnił, iż szacowany czas eksploatacji złoża wyniesie maksymalnie 10 lat. Przy założeniu, że eksploatacja odbywać się będzie na potrzeby budowanej trasy S8 lub autostrady A1 okres ten ulegnie znacznemu skróceniu. Przyjęto eksploatację złoża do głębokości 10,0 m p.p.t. tj. do rzędnej 194,7-197,6 m n.p.m. Zastosowane będą pasy ochronne: 10 m dla linii energetycznej i terenów leśnych, 6 m dla pozostałych terenów, tzn. działek nie będących własnością inwestora. Grubość nadkładu wynosi od 0,3 do 1,8 m, średnio 0,7 m, natomiast kubatura nadkładu 6863 m3. Nadkład będzie zdejmowany sukcesywnie, w miarę postępu eksploatacji i składowany w obrębie terenu górniczego, w jego wschodniej części. Lokalizacja tymczasowego zwałowiska nadkładu od strony wschodniej ograniczy oddziaływanie akustyczne kopalni na zabudowania miejscowości R. Nadkład posłuży do rekultywacji wyrobiska.
W omawianej decyzji Kolegium szczegółowo ustaliło, iż eksploatacja odbywać się będzie sposobem odkrywkowym, metodą wgłębną, sposobem ścianowym, dwoma piętrami wydobywczymi. Urobek ładowany będzie bezpośrednio przez koparkę na samochody dostawcze. Udostępnianie złoża nastąpi w jego zachodniej części z postępem w kierunku wschodnim do granic złoża (dla obu pól). Kąt nachylenia czynnej ściany roboczej wyniesie do 60°, a jej wysokość od 4 do 5 m. Docelowy kąt nachylenia ścian wynosi do 45°. Kopalina wydobywana będzie koparką podsiębierną. Eksploatacja odbywać się będzie w warstwie suchej i zawodnionej. Lustro wody gruntowej występuje na głębokości od 6,0 do 8,9 p.p.t. Nie przewiduje się odwadniania wyrobiska, jak również uszlachetniania kopaliny w obrębie terenu górniczego. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się wycinki drzew bądź krzewów. Najbliższe zabudowania znajdują się po drugiej stronie drogi przebiegającej przez miejscowość R., w odległości ok. 100 m od kopalni. Droga transportu zostanie poprowadzona w kierunku zachodnim do projektowanej autostrady A1. W przypadku zakończenia budowy autostrady przed zakończeniem eksploatacji kruszywa, ze względu na zmianę odbiorcy surowca, droga transportu może ulec zmianie, w kierunku wschodnim, do miejscowości R. Jak wykazano w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w obu wariantach drogi transportu dopuszczalne poziomy hałasu i zanieczyszczeń zostaną zachowane. Zakończenie budowy autostrady na znajdującym się w pobliżu kopalni odcinku z przejściem dla małych zwierząt skutkować będzie koniecznością zastosowania zabezpieczeń przed migrującymi zwierzętami w postaci ogrodzenia ochronno-naprowadzającego. Ograniczy to ryzyko śmiertelności zwierząt przy prowadzonych na terenie funkcjonującej kopalni prac geologicznych, w szczególności płazów, dla których zawodnione wyrobisko - stanowi potencjalne miejsce rozrodu. Po zakończeniu eksploatacji teren zostanie zrekultywowany w proponowanym kierunku leśnym. Ze względu na znajdujące się w pobliżu projektowane przejście dla małych zwierząt zespolone z ciekiem lub rowem konieczna jest rekultywacja wyrobiska w taki sposób, by stworzyć dogodne warunki bytowania zwierząt. Po zakończeniu eksploatacji teren zostanie zrekultywowany w proponowanym kierunku leśnym.
W toku oceny oddziaływania na środowisko stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno-błotnych, obszarach wybrzeży, obszarach górskich i leśnych, obszarach objętych ochroną, w tym w strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych. Ryzyko wystąpienia emisji, innych uciążliwości, czy też wystąpienia poważnej awarii przy zastosowaniu przedstawionych w raporcie rozwiązań technicznych i technologicznych będą zminimalizowane. Działka, na której planowane jest zamierzenie inwestycyjne znajdują się poza terenami występowania siedlisk przyrodniczych oraz obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszarów sieci Natura 2000 oraz pozostałych form ochrony przyrody. Cennymi przyrodniczo obszarami w najbliższym otoczeniu inwestycji są rezerwaty przyrody: C i D, oddalone w kierunku południowo-zachodnim o odpowiednio: ok. 3,8 km oraz 5,7 km. Najbliższy Obszar Natura 2000 to Proponowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk E, zlokalizowany w odległości ok. 12,9 km na północny wschód. Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie będzie stanowić zagrożenia dla integralności, spójności oraz prawidłowego funkcjonowania ww. obszarów.
Kolegium dodało, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa. W tym trybie wpłynęły uwagi W. M., które nie mogły one zostać wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem kwestie te zostały wyjaśnione szczegółowo w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, który został pozytywnie zaopiniowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł.
Na koniec Kolegium podniosło, że organ I instancji powołując przesłanki odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie wskazał przede wszystkim źródła informacji, z którego wynika, iż zagrożenia te rzeczywiście wystąpią. W szczególności brak było w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek danych, że eksploatacja kruszywa doprowadzi do naruszenia stosunków wodnych. W kwestii zaś zagrożenia dla istniejących dróg stwierdzono, iż z raportu jednoznacznie wynika, że uruchomienie projektowanej kopalni i wielu innych oraz wykorzystanie bezpośredniego dostarczania kruszywa w kierunku budowanych dróg (autostrady A1 i trasy S8) wyeliminuje ujemne oddziaływanie. Ponadto, zgodnie z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. eksploatację kopalni należy prowadzić wykorzystując w pierwszej kolejności możliwość dowozu na budowę autostrady, co przy jej bezpośrednim sąsiedztwie z terenem górniczym wyklucza jakikolwiek transport przez wieś.
W ocenie organu odwoławczego jedynym i wystarczającym argumentem, uzasadniającym odmowę ustalenia uwarunkowań środowiskowych decyzji był dla organu I instancji sprzeciw społeczności lokalnej, jednak w świetle zebranego materiału okoliczność ta nie mogła uzasadniać odmowy wydania wnioskowanej decyzji.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniosło Stowarzyszenie "B" z siedzibą w R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano ustalenia Kolegium dotyczące zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy R. uchwalonym uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...], nr [...], a w szczególności twierdzenie zawarte w decyzji, że podstawę do uznania takiej zgodności stanowi § 22 pkt 4 powołanej uchwały. Stowarzyszenie podniosło, iż przedsięwzięcie polegające na eksploatacji kruszywa naturalnego "A" w miejscowości R. jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla jednostki planistycznej L-sołectwo R. na terenie którego położona jest ww. kopalnia kruszywa. W ocenie Stowarzyszenia to zapis w § 44 ust. 9 powołanej uchwały, stanowi regulację szczególną, rozszerzającą dla upraw polowych i ogrodniczych znajdujących się na terenach rolnych sołectwa R. w stosunku do zapisu w § 22 pkt 4 uchwały, który dotyczy innych terenów o funkcji rolniczej znajdujących na terenie gminy R. Takie tereny o funkcji rolniczej zgodnie z zapisem w § 8 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R., oznaczone są na rysunku planu symbolem R- tereny o funkcji rolniczej. Tereny rolnicze na terenie gminy, których dotyczy § 22 pkt 4 uchwały, zaznaczone są więc na rysunku, czyli części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. symbolem R. Natomiast rozdział VII uchwały pt. "Przeznaczenie poszczególnych terenów oraz warunki ich zabudowy i zagospodarowania" w § 44 - ustalenia dla jednostki planistycznej L- sołectwa R., w pkt 9 ściśle określa przeznaczenie terenów LR. Działki o nr ewid. 142/ oraz 143/5, znajdujące się na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami LR, będące obszarem kopalni "A", położone są w jednostce planistycznej L - sołectwa R., tak więc dla nich, obowiązują ustalenia z § 44 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R., a nie z § 22. Stowarzyszenie nie zgodziło się zatem z oceną Kolegium, że przepis z § 22 pkt 4 uwzględnia specyfikę terenu sołectwa R. wynikającą z faktu występowania na nim złóż surowców (kruszywa) i przewiduje możliwość ich eksploatacji. Zdaniem Stowarzyszenia specyfikę terenów sołectwa R., uwzględnia zapis z paragrafu 44 ust. 9, który ustala zachowanie i ochronę upraw polowych i ogrodniczych, a nie realizację inwestycji budowlanej (bo taką jest kopalnia kruszywa) która niszcząco ingeruje w środowisko ekologiczne, przez 10 lat oraz kilkanaście lat rekultywacji.
Ponadto zdaniem Stowarzyszenia § 44 ust. 9 uchwały określa, iż jedyną zmianą przeznaczenia części działek dopuszczalną przez obowiązujące prawo jest ich zalesienie, zatem wszystkie inne inwestycje na ww. ternie poprzedzające zalesienie są niedopuszczalne. Zdaniem Stowarzyszenia planowane przedsięwzięcie jest więc niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania sołectwa R., na terenie którego ma być realizowana inwestycja.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko, natomiast zasadniczym zarzutem, na podstawie którego została sformułowana skarga jest kwestia oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stosownie bowiem do art. 80 ust. 2 ustawy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z brzmienia art. 80 ust. 2 ustawy jednoznacznie zatem wynika, iż zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Bezsprzecznie na terenie objętym inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy R., zatwierdzony uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...], nr [...]. Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych działki o nr ewid. 142/5 i 143/5 położone są w jednostce planistycznej "LR", dla której ustala się zachowanie i ochronę upraw polowych i ogrodniczych z możliwością dolesień gruntów rolnych klas V i VI (§ 44 ust. 9 planu). Przy czym stwierdzić należy, że § 44 dotyczy szczegółowych ustaleń dla jednostki planistycznej L – sołectwa R. i znajduje się w rozdziale VII planu, zawierającym przeznaczenie poszczególnych terenów oraz warunki ich zabudowy i zagospodarowania. Niemniej wskazany plan miejscowy zawiera również inne uregulowania w tym odnoszące się do wszystkich jednostek planistycznych. Oczywistym wydaje się przy tym, że postanowienia dotyczące uszczegółowienia przeznaczenia poszczególnych jednostek winny być rozpatrywane z uwzględnieniem zapisów regulujących określone zagadnienia (np. ochrony dóbr kultury, ochrony środowiska, ogólne warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, układu komunikacyjnego), które obowiązują na całym terenie obowiązywania planu i dotyczą wszystkich jednostek planistycznych. Tym samym przy ocenie zgodności planowanej inwestycji nie można pominąć, tak jak chciałaby tego strona skarżąca, zapisu zawartego w § 22 planu, gdzie w odniesieniu do zasobów surowców ustalono w pkt 4 możliwość eksploatacji innych złóż położonych na terenach rolniczych, a po ich wyczerpaniu rekultywację i zalesienie terenów. Zdaniem sądu, zapis ten odnosi się do złóż położonych na terenach rolniczych we wszystkich jednostkach planistycznych, a więc również w jednostce L – sołectwie R. Zwrócić przy tym należy uwagę na zapisy § 5 planu zawierające definicje, a co za tym idzie rozumienie poszczególnych pojęć użytych w tym dokumencie i rozróżniające pojęcia "terenu" i "działki". Z kolei z § 8 ust. 1 wynika, że na obszarze objętym planem wyodrębniono tereny, będące przedmiotem przepisów ogólnych i szczegółowych, oznaczone na rysunku planu poszczególnymi symbolami: w tym min. R – tereny o funkcji rolniczej. Skoro więc przepis § 22 pkt 4 planu ustala możliwość eksploatacji złóż położonych na terenach rolniczych, to słusznie organy uznały za zgodną z planem możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji, skoro wnioskowany w sprawie teren przedsięwzięcia dotyczy obszaru górniczego położonego na terenie LR – o funkcji rolniczej.
Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie należy dojść do wniosku, iż nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Badając przedmiotową sprawę, Sąd nie stwierdził uchybień stanowiących naruszenie prawa materialnego, ani naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Prowadzone przez organ postępowanie uwzględniało poszanowanie zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko. Organ prawidłowo bowiem ustalił, iż planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc zaliczane jest do tych przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym, po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wyrażonej w postanowieniu z dnia [...], organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] uznał, że w sprawie zachodzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i nałożył na inwestora obowiązek złożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres został ustalony zgodnie z art. 66 ustawy. Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "A" w miejscowości R. gm. R. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jako podmiot uzgadniający, dokonał kompletnej analizy złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stosownie do wymagań określonych w postanowieniu organu I instancji o nałożeniu obowiązku złożenia tegoż raportu w zakresie swoich kompetencji. Kompletność i prawidłowość raportu była również przedmiotem badania przez organ II instancji, który w niniejszej sprawie orzekał co do istoty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Pozytywna ocena raportu pod kątem spełnienia warunków nałożonych postanowieniem, stała się wyrazem wydania przez organ odwoławczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Kolegium, iż informacje zawarte w raporcie i jego uzupełnieniu są na tyle szczegółowe, że na ich podstawie można w pełni ocenić oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W raporcie wskazano bowiem, że planowane przedsięwzięcie, zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji, zgodnie z przedstawionymi założeniami projektowymi nie spowoduje przekroczenia standardów emisyjnych oraz standardów jakości środowiska. Planowane przedsięwzięcie, po zrealizowaniu zgodnie z zaproponowanym w raporcie rozwiązaniami technicznymi, technologicznymi i organizacyjnymi, nie będzie starzało zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi.
Wskazać również należy, iż raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z podstawowych dokumentów, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Jest zatem jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Nie jest to jednak jedyny element, który warunkuje wydanie końcowej decyzji. Stosownie bowiem do art. 80 ust. 1 ustawy właściwy organ wydaje bowiem decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę nie tylko ustalenia zawarte w raporcie, ale również wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, jak też wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Warunki te zostały przez organ spełnione.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło