II SA/Łd 425/09

Dnia 7 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji p o s t a n a w i a 1. przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 200 (dwieście) złotych i ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. II SA/Łd 425/09 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji. Po złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż D. A. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z 14-letnią córką A. A. , uczennicą gimnazjum. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1740 zł brutto oraz z alimentów córki w kwocie 300 zł. Jedynym majątkiem skarżącej jest mieszkanie o powierzchni 63 m². Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2010 roku uwzględniono wniosek skarżącej i zwolniono ją od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis, ustanowiono także pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o uwzględnienie wniosku także w części uiszczonego już wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wobec skutecznego wniesienia przez uczestnika postępowania sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2010 roku w przedmiocie prawa pomocy utraciło moc. W takiej sytuacji sąd zobowiązany jest do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od tej zasady i odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo. Instytucja przyznania prawa pomocy może mieć zatem zastosowanie tylko względem osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a więc rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i umożliwiają zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Podstawę sformułowanego we wniosku skarżącej żądania o przyznanie prawa pomocy stanowił art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść. Prawo pomocy w tym zakresie w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką zastosowania powyższej regulacji jest wyłącznie wykazanie braku dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. W ocenie Sądu skarżąca wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prowadzenie dwuosobowego gospodarstwa domowego przy dochodzie 1740 zł brutto i alimentach w wysokości 300 zł oraz brak praktycznie jakiegokolwiek majątku czyni wniosek nakazuje uwzględnienie wniosku oprawo pomocy co do zasady . Biorąc pod uwagę niskie dochody uzasadnione jest przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego już wpisu sądowego i ustanowienie adwokata. Wniosek ten podlega oddaleniu jedynie w takim zakresie, w jakim D.A. poniosła już koszty sądowe, czyli wniosek nie dotyczy opłaconego wpisu od skargi. Wynika to istoty unormowania zawartego w 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skoro ustawodawca wskazuje wprost, że przesłanką zwolnienia od kosztów jest wykazanie, że strona nie jest w stanie ich ponieść, to w ocenie sądu można rozważać tylko zwolnienie od kosztów, które jeszcze nie zostały opłacone. Skoro skarżąca wpis już uiściła, bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy dysponowała na ten wydatek środkami. Wniosek o zwolnienie od kosztów należało w tej części oddalić wobec braku przesłanek z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Dodatkowo należy podnieść, że wniosek o zwolnienie od kosztów został złożony po wydaniu przez sąd wyroku w tej sprawie. Wyrok ten jest dla skarżącej niekorzystny, co oznacza, że nie otrzymała ona zwrotu kosztów postępowania, który przysługuje tylko w razie uwzględnienia skargi. Tym bardziej zatem nie można rozważać wniosku o zwolnienie od kosztów w zakresie wpisu sądowego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. A.D.