II SA/Łd 425/18

Dnia 21 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2018 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wniesienia z uchybieniem terminu odwołania od decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym postanowieniem z [...], nr [...] stwierdził, że odwołanie M.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] lipca 2016 r. nr [...], zobowiązującej M.M. oraz P.S. jako współwłaścicieli i zarządców nieruchomości położonej w P. przy ul. A 9 do wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 9 (nr 62, obręb [...]) zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ww. decyzją z [...] lipca 2016 r. zobowiązał M.M. i P.S. do wykonania określonych w jej treści robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym w P., przy ul. A 9, w związku ze stwierdzeniem, że budynek ten może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska oraz znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Postanowieniem z [...] września 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie M.M. od powyższej decyzji wniesione z uchybieniem terminu. Prawomocnym wyrokiem z 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 876/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wskazane postanowienie organu szczebla wojewódzkiego. W uzasadnieniu wyroku sąd uznał, iż skoro twierdzenie organu o skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. nie ma oparcia w aktach sprawy, organ powinien uznać, że decyzja organu pierwszej instancji została skarżącemu doręczona w dniu 31 sierpnia 2016 r. do rąk adresata, kiedy to stawił się do siedziby organu. Końcowo sąd podkreślił, że kontynuując postępowanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ szczebla wojewódzkiego postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego przed B S.A. zmierzającego do stwierdzenia, czy przesyłka nadana w 27 lipca 2016 r., zawierająca decyzję organu pierwszej instancji adresowana do M.M., została doręczona prawidłowo. B S.A. w odpowiedzi na złożoną reklamację odpowiedziała, że awizo zostało pozostawione w skrzynce oddawczej. Ponownie analizując zgromadzony materiał dowodowy, z uwzględnieniem wskazań WSA w Łodzi organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] lipca 2016 r. była awizowana 28 lipca 2016 r. oraz 5 sierpnia 2016 r., z uwagi na nieobecność adresata. W związku z jej niepodjęciem w terminie operator pocztowy 16 sierpnia 2016 r. zwrócił przesyłkę do nadawcy. Zatem, zdaniem organu przesyłka została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 11 sierpnia 2016 r., w trybie awizo. Termin do wniesienia odwołania biegł zatem, zgodnie z przepisem art. 57 § 1 k.p.a., od dnia 12 sierpnia 2016 r. i upłynął 26 sierpnia 2016 r.. Następnie 31 sierpnia 2016 r. do organu zgłosił się M.M. i odebrał decyzję pierwszej instancji, po czym 6 września 2016 r. wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] lipca 2016 r. Organ odwoławczy dodał, że w treści środka zaskarżenia nie zawarto prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zatem odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego normą art. 129 § 2 k.p.a.. W skardze na powyższe postanowienie M.M. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wnosząc o uchylenie kwestionowanego postanowienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. W uzupełnieniu skargi skarżący zarzucił naruszenie: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), poprzez przyjęcie odmiennej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania polegającym na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji z [...]lipca 2016 r. i przystąpienia przez organ do ponownej oceny zachowania terminu do złożenia odwołania; - art. 112 k.p.a., poprzez błędne pouczenie w decyzji z [...] lipca 2016 r. w zakresie prawa do odwołania od decyzji poprzez wskazanie, że odwołanie strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia odebrania decyzji, a nie od dnia doręczenia decyzji, podczas gdy doręczenie i odebranie są odrębnymi instytucjami; - art. 8 i 9 k.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, tj. niepoinformowania skarżącego o terminie doręczenia decyzji z dnia [...]lipca 2016 r., co uniemożliwiło skarżącemu prawidłowe obliczenie terminu do wniesienia odwołania, jak również o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga ma usprawiedliwione postawy gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wyjaśniono to w wyroku WSA w Białymstoku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 1861/17 reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie zaś oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy – Komentarz do art. 153 p.p.s.a. – J.P. Tarno, Lex 2018. W rozpoznawanej sprawie prejudykatem stał się cytowany wyżej prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 29 marca 2017r.. Ocena prawna wyrażona w powyższym orzeczeniu sprowadza się do stwierdzenia, że stanowisko organu o skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. nie ma oparcia w aktach sprawy, wobec czego organ obowiązany był uznać, że decyzja została doręczona skarżącemu 31 sierpnia 2016 r., kiedy stawił się w siedzibie organu. Jak dalej wywiódł WSA konsekwencją tej oceny była powinność przyjęcia przez organ, że odwołanie z 6 września 2016r. "jest wniesione z zachowaniem terminu" (k. 2017 akt administracyjnych). Ta ocena jest wiążąca dla organu, który musi ją respektować, a wszelkie próby nieuwzględnienia lub obejścia tej oceny uznać należy za naruszenie art. 153 p.p.s.a.. Konsekwencją powyższej oceny były sformułowane przez WSA zalecenia co do dalszego postępowania, które wyrażono zobowiązując organ do przystąpienia do merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego (k. 2017 verte). Tak więc zalecenia WSA miały na celu wskazanie organowi sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Należy zauważyć w tym miejscu, że WSA w cytowanym wyroku wskazał, iż przyczyną wadliwości zaskarżonego postanowienia uznającego za prawidłowe doręczenie decyzji w trybie awizo były niedostatki w sferze faktów (k. 2017 verte). Sąd nie zalecił jednak poszukiwania dowodów czy przeprowadzania postępowania w tym zakresie, wobec czego czynności dowodowe przedsięwzięte przez organ po wyroku WSA uznać należy za sprzeczne z zaleceniami sądu co do dalszego postępowania a przez to nie wywołujące skutków prawnych. Podnieść też wypada, że stan faktyczny sprawy po cytowanym wyżej wyroku nie uległ zmianie. Ujawniono jedynie nowe okoliczności dotyczące doręczenia decyzji, które organ wykorzystał formułując ponowną nieuprawnioną (w świetle wyroku WSA) tezę o skuteczności doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 2 k.p.a.. Powyższe wywody wskazują, że zaskarżone postanowienie wydane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie doręczenia decyzji skarżącemu nie uwzględnia ocen i zaleceń wskazanych w wyroku WSA, wobec czego w sposób oczywisty narusza art. 153 p.p.s.a.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 21 ust. 1 punkt 1 litera c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). k.ż.