II SA/Łd 426/17

Dnia 16 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki silosów zbożowych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. A. P. J. Z. zaskarżył do sądu administracyjnego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z dnia [...] roku, nr [...], w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki silosów zbożowych. Zaskarżonym postanowieniem organ II instancji uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...]r., nr [...], w części obejmującej nałożenie na skarżącego grzywny w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki silosów zbożowych i w tym zakresie orzekł o nałożeniu grzywny w wysokości 6.000 zł. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] roku, nr [...], z powodu wystąpienia realnych i nieodwracalnych szkód. Skarżący dodał także, że obecnie w silosach zgromadzona jest pasza, której wcześniejsze usunięcie i rozebranie silosów zachwiałoby hodowlą. Ponadto skarżący wskazał, że jest emerytem i nie posiada innych źródeł dochodu. Jest osobą bardzo schorowaną. Nałożona kara jest dla niego w obecnej sytuacji materialnej za wysoka i nawet zmniejszenie wysokości grzywny z 10.000 zł do 6.000 zł nie pozwala jej uiścić w całości. Skarżący oświadczył, że nie posiada takich środków finansowych, dzięki którym zapłata powyższej grzywny będzie dla niego możliwa. Pismem z dnia 21 lipca 2017r. skarżący oświadczył, że przedmiotem zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania jest zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z dnia [...] roku, nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) - w skrócie: "P.p.s.a." - po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie, o którym wyżej mowa sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. - wystąpienia niebezpieczeństwa nastąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd podejmuje decyzję o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, ale także uwzględnia inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu winny być bowiem oceniane indywidualnie w każdej sprawie. Podkreślenia wymaga to, że nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Innymi słowy wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do zapłaty określonego świadczenia pieniężnego może być uzasadnione takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skoro skutki zapłaty należności pieniężnej, co do zasady są odwracalne, to należy je rozpatrywać oceniając z jednej strony wysokość należności pieniężnej, a z drugiej strony możliwości finansowe strony zobowiązanej do jej uiszczenia. Dlatego sąd winien uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. W tym miejscu wskazać należy, że postanowieniem z dnia 10 października 2017r., sygn. akt II OSK 2123/17, Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy, wydaną w trybie wznowienia postępowania, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...]r., nr [...], o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...]r., nr [...], nakazującej skarżącemu wykonanie rozbiórki dwóch silosów zbożowych. Sąd II instancji stwierdził, że skutkiem oddalenia przez WSA w Łodzi skargi na decyzję z dnia [...]r. będzie pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...]r., nr [...], nakazującej wykonanie rozbiórki dwóch silosów zbożowych, która może zostać wykonana (orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że choć uzasadnienie wniosku o wstrzymanie bazuje jedynie na ogólnych oświadczeniach skarżącego w zakresie jego sytuacji materialnej i życiowej bez przedstawienia choćby pokwitowań o wysokości otrzymywanej przez skarżącego emerytury z KRUS czy ZUS, zaświadczeń o wysokości emerytury małżonki, zaświadczeń lekarskich o schorzeniach własnych i żony, posiadanym majątku, to z uwagi na obowiązek wykonania rozbiórki obiektów budowlanych w postaci dwóch silosów na płycie fundamentowej uznać należało, że w wyniku wykonania tego obowiązku przed prawomocnym wyrokiem może powstać w majątku skarżącego znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki. NSA podkreślił, że skoro skarżący z uwagi na swój wiek 69 lat i stan zdrowia nie prowadzi już gospodarstwa rolnego, które przekazał w dzierżawę synowi, nie uzyskuje dochodów z gospodarstwa, pobiera emeryturę w wysokości ok. 800 zł netto na miesiąc i zajmuje się ciężko chorą żoną, 3 razy w tygodniu dializowaną, wraz z żoną ponosi wysokie koszty jej leczenia to uznać należy, że wydatek kilku tysięcy złotych na rozbiórkę dwóch silosów naraża go na znaczną szkodę w domowym budżecie. Także doprowadzenie silosów do stanu poprzedniego po uprzednim ich zdemontowaniu w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej łączy się z poniesieniem przez skarżącego znacznych kosztów. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ze względu na charakter sprawy (nakaz rozbiórki silosów zbożowych), realne koszty z tym związane i trudną sytuację materialną i osobistą skarżącego, a zwłaszcza pozostającej pod jego opieką i na jego utrzymaniu małżonki (dializowana, bez obu nerek) skarżący kasacyjnie uprawdopodobnił, iż wykonanie ww. decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględniając powyższe wywody NSA należy wskazać, że choć przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki, a nie sama rozbiórka, to jednak skutki wykonania zaskarżonego postanowienia należy oceniać łącznie z ewentualnymi skutkami związanymi z możliwą rozbiórką spornych silosów. Z tego wniosek, że koszty takiej rozbiórki będą dodatkowo powiększone o wysokość grzywny zmierzającej do wykonania tego obowiązku. Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności, przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego, sąd uznał, że wysokość nałożonej na skarżącego grzywny w połączeniu z ewentualnym wykonaniem obowiązku rozbiórki z dużym prawdopodobieństwem będzie wiązało się z poważnymi dolegliwościami w majątku skarżącego. Należy jednak podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji albo postanowienia jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności zaskarżonego aktu. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1), albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. A. P.