II SA/Łd 427/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późń zm.) oraz § ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), odmówił przyznania M. G. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że rodzina wnioskodawcy nie kwalifikuje się do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego, ponieważ przekroczyła kryterium dochodu uprawniające do świadczenia. Ustalono, iż miesięczny dochód rodziny wynosi 3.761,47 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 940,36 zł, a więc niewątpliwe przekracza kwotę kryterium dochodowego (504,00 zł). Dochód rodziny wyliczono zgodnie z treścią art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, podkreślając, że dołączona do wniosku umowa dzierżawy z dnia 4 grudnia 1996 roku, nie została zawarta zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników wobec czego oddany pod dzierżawę grunt został doliczony do dochodu rodziny jako dochód z gospodarstwa rolnego. Od powyższej decyzji M. G. wniósł odwołanie, w którym powołując się na swą trudną sytuację życiową podniósł, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 450,00 zł miesięcznie. Wskazał, iż faktyczny dochód, jaki uzyskuje z oddanego w dzierżawę gospodarstwa rolnego wynosi 300,00 zł rocznie oraz podatek, który opłaca sam dzierżawca. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem; oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zawarcie zaś umowy dzierżawy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) oznacza wydzierżawienie gruntów dla celów emerytalno – rentowych, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostająca we wspólnym z emerytem lub rencistą gospodarstwie domowym, małżonkiem osoby, o której mowa wyżej (art. 28 ust. 4 pkt 1). W rozpoznawanej sprawie umowa dzierżawy nie została zawarta dla celów emerytalno – rentowych, zawarto ją na okres 5 lat - od dnia 4 grudnia 1996 roku do dnia 4 grudnia 2001 roku, a zawarty do umowy dzierżawy aneks został podpisany dopiero po upływie ponad pięciu miesięcy licząc od dnia jej wygaśnięcia - w dniu 27 maja 2002 roku. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu dodatkowo akcentując, iż decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ do dochodu rodziny zaliczono dochód z gospodarstwa rolnego, którego faktycznie nie uzyskuje, ponieważ gospodarstwo rolne zostało oddane w dzierżawę początkowo na okres 5 lat, przedłużony aneksem na kolejne 5 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organy orzekające w niniejszej sprawie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały przepisy art. 4, art. 5 ust. 1, 2 i 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz przepis art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 4 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Zasadniczym zaś kryterium ustalającym prawo do zasiłku rodzinnego i jego dodatków jest dochód. Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art., 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ustawa o świadczeniach rodzinnych szczegółowo definiuje pojęcie dochodu stanowiąc, że dochód po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób stanowi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, do których należą między innymi: dodatki kombatanckie, zasiłki chorobowe, stypendia, diety z tytułu wykonywania obowiązków społecznych i obywatelskich, świadczenia posłów i senatorów, ekwiwalenty za deputaty węglowe, dochody z gospodarstwa rolnego i inne (art. 3 pkt 1 powołanej ustawy). Wszystkie dochody muszą być natomiast udokumentowane, a przeciętny miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie ustala się przez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustaliło, iż rodzina skarżącego nie kwalifikuje się do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole znajdującej się poza miejscem zamieszkania, ponieważ przekroczyła ustawowe kryterium dochodu uprawniające do uzyskania świadczenia. Wskazano, iż miesięczny dochód rodziny wynosi 3.761,47 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 940,36 zł. Dochód rodziny ustalono w oparciu o przepis art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem; oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Dokonując zaś oceny załączonej do wniosku o przyznanie świadczenia, zawartej przez skarżącego w dniu 4 grudnia 1996 roku umowy dzierżawy, organ odwoławczy podkreślił, że zawarcie umowy dzierżawy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) oznacza wydzierżawienie gruntów dla celów emerytalno – rentowych, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą we wspólnym z emerytem lub rencistą gospodarstwie domowym, małżonkiem osoby, o której mowa wyżej (art. 28 ust. 4 pkt 1). Zawarta natomiast przez skarżącego umowa dzierżawy nie została zawarta dla celów emerytalno – rentowych, zawarto ją na okres 5 lat - od dnia 4 grudnia 1996 roku do dnia 4 grudnia 2001 roku, a zawarty do wygasłej już umowy dzierżawy aneks przedłużający umowę dzierżawy o kolejne 5 lat został podpisany dopiero po upływie ponad pięciu miesięcy - w dniu 27 maja 2002 roku. Mając zatem na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne, Sąd podzielił stanowisko organów orzekających, że wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres krótszy niż 10 lat - co niewątpliwe miało miejsce w przypadku skarżącego, nie spełnia przesłanek określonych w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, od spełnienia których przepis art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzależnia nie zaliczenie do dochodu rodziny uzyskanego z gospodarstwa rolnego, dochodu uzyskanego z tytułu oddanych w dzierżawę obszarów rolnych. W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawniony był orzec jak w sentencji.