II SA/Łd 431/03
WyrokWSA w Łodzi2004-06-08
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając niedopuszczalność odwołania, ma obowiązek wyjaśnienia stronie jej sytuacji prawnej i faktycznej oraz pouczenia o możliwościach wzruszenia ostatecznej decyzji, nawet jeśli strona błędnie sformułuje swoje żądanie jako odwołanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając niedopuszczalność odwołania, narusza przepisy postępowania (art. 7, 9, 77 § 1 k.p.a.), jeśli nie podejmie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśni treści żądania strony, zwłaszcza gdy strona nie ma wystarczającej wiedzy prawnej, i nie pouczy jej o możliwościach wzruszenia ostatecznej decyzji. Brak takiego działania może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca B.N. wniosła pismo do Wojewody, które zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność tego odwołania, wskazując, że sprawa była już rozpatrywana przez organ drugiej instancji. Skarżąca zarzuciła organowi brak należytego pouczenia o jej sytuacji prawnej i możliwościach wzruszenia ostatecznej decyzji, sugerując, że jej pismo powinno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz zasądzono od Wojewody na rzecz B.N. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. przy udziale - - - - - - sprawy ze skargi B.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B.N. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
3 II SA/Łd 431/03
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez B.N. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 120% kwoty bazowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w dniu 15 stycznia 2003r. B.N. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo, skierowane do Wojewody [...], z żądaniem zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...], przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej oraz przyznania jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie tego samego Powiatowego Urzędu Pracy. Do pisma załączony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...]. W dniu 24 stycznia 2003r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pisemne oświadczenie, z którego wynika, że jej wniosek z dnia 15 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...]. Organ wskazał, iż stosownie do art. 15 i 16 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i nie jest możliwe złożenie kolejnego odwołania w sytuacji, gdy sprawa była już rozpatrywana przez organ drugiej instancji. Wojewoda [...] podał, iż z akt administracyjnych wynika, iż od decyzji Starosty [...] z dnia [...] skarżąca wniosła już odwołanie w styczniu 2001r., które zostało rozstrzygnięte przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, iż decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] stała się już decyzją ostateczną, nie jest możliwe wniesienie kolejnego odwołania w sprawie i dlatego odwołanie skarżącej z dnia 15 stycznia 2003r. należy uznać, w myśl art. 134 k.p.a., za niedopuszczalne.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.N. i wniosła o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż stosownie do art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. B.N. podniosła, iż organ administracji, do którego składała pismo, nazwane z powodu nie znajomości prawa "odwołaniem", doskonale znał jej sprawę, a mimo to, nie poinformował jej o tym, że odwołanie jest niedopuszczalne z uwagi to, iż decyzja była już rozpoznawana przez organ drugiej instancji. Skarżąca dodała, iż została zwolniona z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Wskazała, iż sześć innych osób zwolnionych w tym samym, co ona miesiącu, z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku sądu Starosta [...] zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podniosła, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jej i wielu innych to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. B.N. wskazała, iż jej pismo z dnia 15 stycznia 2003r. organ powinien potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej jej prawo do zasiłku w wysokości 120%. Dodała, iż o jednej z okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. wyroku sądu administracyjnego, dowiedziała się w styczniu 2003r., jednakże z uwagi na to, że Powiatowy Urząd Pracy w Z. nie udzielił jej niezbędnej informacji, nie wiedziała o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ dodał, iż treść złożonych przez skarżącą w dniu 15 i 24 stycznia 2003r. pism nie budzi wątpliwości, że chodziło o wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...], a wobec tego nie było możliwe potraktowanie pisma z dnia 15 stycznia 2003r. jako wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga B.N. wniesiona została w dniu 19 marca 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy - co wynika z art. 7 k.p.a., oraz zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jest bezsporne w przedmiotowej sprawie, iż decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu B.N. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Od decyzji Starosty B.N. odwołała się do Wojewody [...] z wnioskiem o jej zmianę i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych.
Organ odwoławczy, po analizie akt sprawy, w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W dniu 15 stycznia 2003r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. dwa pisma skierowane do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. Wniosła w nich o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] nr [...] i o cyt.: "przywrócenie terminu odwołania" od tej decyzji.
Akta administracyjne zawierają także oświadczenie B.N. z dnia 24 stycznia 2003r., złożone na standartowym druku, częściowo wypełnione ręcznie przez skarżącą, z którego wynika, iż pismo złożone w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. z dnia 15 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...].
Zdaniem Sądu w tym składzie, wniesienie przez skarżącą w/w pism i złożenie oświadczenia w sytuacji, gdy skarżąca miała pełną świadomość, iż odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] już raz składała, świadczy o tym, że skarżąca pragnęła wzruszyć decyzję ostateczną, a nie miała wiedzy wystarczającej do tego, aby osiągnąć swój cel.
Brak w aktach administracyjnych dowodów na to, aby organ próbował wyjaśnić treść żądania skarżącej. Nie jest tego dowodem oświadczenie złożone przez skarżącą, bowiem nie wynika z niego, aby skarżąca była zorientowana w swojej sytuacji prawnej i faktycznej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – "Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy."
( wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r. S.A./KA 22/86 GAP 1988 nr 11 s. 45 ).
Organ administracji mając na uwadze treść art. 9 kpa winien ustalić, jaki skutek skarżąca chce osiągnąć składając swój wniosek i jednocześnie pouczyć skarżącą o możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej.
Tego rodzaju pouczenie zawiera dopiero uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Dokładne wyjaśnienie treści żądania skarżącej i pouczenie winno nastąpić po złożeniu przez skarżącą pism z dnia `15 stycznia 2003r.
Skoro organ tego nie uczynił naruszył art. 7, 9, 77 § 1 k.p.a.
Zarzuty skarżącej są zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy.
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło