II SA/Łd 433/03
WyrokWSA w Łodzi2004-06-08
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w sytuacji gdy strona składa pismo, które może być interpretowane jako odwołanie lub wniosek o wznowienie postępowania, ma obowiązek wyjaśnienia treści żądania strony i pouczenia jej o możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 9 k.p.a., ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W sytuacji, gdy strona składa pismo, które może być interpretowane jako odwołanie lub wniosek o wznowienie postępowania, a jej sytuacja prawna i faktyczna nie jest jasna, organ powinien ustalić, jaki skutek strona chce osiągnąć, i pouczyć ją o możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W.G. złożył pismo do Wojewody, które zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji przyznającej mu zasiłek przedemerytalny w niższej wysokości. Wojewoda uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji była już ostateczna i wcześniej rozpatrywana przez organ odwoławczy. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego zarzucił organowi naruszenie obowiązku informowania stron o ich prawach i obowiązkach, wskazując, że organ nie wyjaśnił mu możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej, a jego pismo powinno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący powołał się również na inne sprawy, w których podobne decyzje zostały zmienione na jego korzyść na mocy wyroków sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie : WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r przy udziale - - - - - - sprawy ze skargi W.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W.G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
3 II SA/Łd 433/03
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez W.G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o przyznaniu mu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 grudnia 2000r. w wysokości 120% kwoty bazowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w dniu 23 stycznia 2003r. W.G. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo, skierowane do Wojewody [...], z żądaniem zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...], przyznającej mu zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej oraz przyznania mu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż stosownie do art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje mu zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie tego samego Powiatowego Urzędu Pracy. W tym samym dniu skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pisemne oświadczenie, z którego wynika, że jego wniosek z dnia 23 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...]. Razem z oświadczeniem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...]. Organ wskazał, iż stosownie do art. 15 i 16 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i nie jest możliwe złożenie kolejnego odwołania w sytuacji, gdy sprawa była już rozpatrywana przez organ drugiej instancji. Wojewoda [...] podał, iż z akt administracyjnych wynika, iż od decyzji Starosty [...] z dnia [...] skarżący wniósł już odwołanie w dniu 26 stycznia 2001r., które zostało rozstrzygnięte przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, iż decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] stała się już decyzją ostateczną, nie jest możliwe wniesienie kolejnego odwołania w sprawie i dlatego odwołanie skarżącego z dnia 23 stycznia 2003r. należy uznać, w myśl art. 134 k.p.a., za niedopuszczalne.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.G. i wniósł o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów procesu wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podał, iż stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W.G. podniósł, iż organ administracji, do którego składał pismo, nazwane z powodu nie znajomości prawa "odwołaniem", doskonale znał jego sprawę, a mimo to, nie poinformował go o tym, że odwołanie jest niedopuszczalne z uwagi to, iż decyzja była już rozpoznawana przez organ drugiej instancji. Skarżący dodał, iż został zwolniony z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymał zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Wskazał, iż sześć innych osób zwolnionych w tym samym, co on miesiącu, z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku sądu Starosta [...] zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżący podniósł, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jego i wielu innych to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. W.G. wskazał, iż jego pismo z dnia 23 stycznia 2003r. organ powinien potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej mu prawo do zasiłku w wysokości 120%. Dodał, iż o jednej z okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. wyroku sądu administracyjnego, dowiedział się w styczniu 2003r., jednakże z uwagi na to, że Powiatowy Urząd Pracy w Z. nie udzielił mu niezbędnej informacji, nie wiedział o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ dodał, iż treść złożonych przez skarżącego w dniu 23 stycznia 2003r. pism nie budzi wątpliwości, że chodziło o wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...], a wobec tego nie było możliwe potraktowanie pisma z dnia 23 stycznia 2003r. jako wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga W.G. wniesiona została w dniu 19 marca 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy - co wynika z art. 7 k.p.a., oraz zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jest bezsporne w przedmiotowej sprawie, iż decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu W.G. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Od decyzji Starosty W.G. odwołał się do Wojewody [...] z wnioskiem o jej zmianę i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych.
Organ odwoławczy, po analizie akt sprawy, w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W dniu 23 stycznia 2003r. skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. dwa pisma skierowane do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. Wniósł w nich o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] nr [...] i o cyt.: "przywrócenie terminu odwołania" od tej decyzji.
Akta administracyjne zawierają także oświadczenie W.G. z dnia 23 stycznia 2003r., złożone na standartowym druku, częściowo wypełnione ręcznie przez skarżącego, z którego wynika, iż pismo złożone w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. z dnia 23 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...].
Zdaniem Sądu w tym składzie, wniesienie przez skarżącego w/w pism i złożenie oświadczenia w sytuacji, gdy skarżący miał pełną świadomość, iż odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] już raz składał, świadczy o tym, że skarżący pragnął wzruszyć decyzję ostateczną, a nie miał wiedzy wystarczającej do tego, aby osiągnąć swój cel.
Brak w aktach administracyjnych dowodów na to, aby organ próbował wyjaśnić treść żądania skarżącego. Nie jest tego dowodem oświadczenie złożone przez skarżącego, bowiem nie wynika z niego, aby skarżący był zorientowany w swojej sytuacji prawnej i faktycznej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – "Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy."
( wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r. S.A./KA 22/86 GAP 1988 nr 11 s. 45 ).
Organ administracji mając na uwadze treść art. 9 kpa winien ustalić, jaki skutek skarżący chce osiągnąć składając swój wniosek i jednocześnie pouczyć skarżącego o możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej.
Tego rodzaju pouczenie zawiera dopiero uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Dokładne wyjaśnienie treści żądania skarżącego i pouczenie winno nastąpić po złożeniu przez skarżącego pism z dnia 23 stycznia 2003r.
Skoro organ tego nie uczynił naruszył art. 7, 9, 77 § 1 k.p.a.
Zarzuty skarżącego są zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy.
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło