II SA/Łd 434/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: NSA Andrzej Kozerski NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant: referent stażysta Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi B.U. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatu [...] na podstawie art.37j ust.1 i 2 oraz art.6 pkt.6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 25 z 1997r. poz.128 z późn. zm./ przyznał B.U. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 536,10 zł. Decyzja ta została doręczona B.U. w dniu 12 stycznia 2001r. W dniu 14 stycznia 2003r. B.U. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] podnosząc, iż przyznano jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych a powinna otrzymać 160% zasiłku gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Do wniosku dołączone zostało odwołanie B.U, w którym wnosiła ona o zmianę decyzji i przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej. Kilka osób, które w tym samym czasie i z tych samych przyczyn zostało zwolnionych ze A odwołało się do Naczelnego Sądu Administracyjnego Odział w Łodzi i sąd wydał orzeczenie dla nich korzystne. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.58 § 1 i 2, art.59 § 1 i 2 oraz art.129 § 2 kpa odmówił przywrócenia B.U. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.58 § 1 i 2 kpa istnieją następujące przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: - osoba zainteresowana uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy - zostanie złożona prośba o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - wraz z prośbą zostanie złożone odwołanie od decyzji. B.U. otrzymała decyzję z dnia [...] w dniu 12 stycznia 2001r. i była pouczona o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania. Mimo to odwołanie wniosła dopiero 14 stycznia 2003r. B.U. nie uprawdopodobniła, iż opóźnienie we wniesieniu odwołania nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji postanowienia. Na wymienione postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B.U. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż zgodnie z treścią art.9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ administracji nie poinformował skarżącej, iż decyzja w jej sprawie jest ostateczna i nie powinna wnosić odwołania jeżeli nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu do jego wniesienia. Nie poinformowano ją, że może wnosić o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub wnosić o wznowienie postępowania w trybach nadzwyczajnych. Skarżąca nie wiedziała o takich możliwościach z powodu nieznajomości prawa. Decyzja z dnia [...] jest dla niej krzywdząca gdyż powinna otrzymać 160% zasiłku. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie jej pisma jako wniosku o wznowienie postępowania. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga B.U. nie jest zasadna. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga B.U. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarżąca trafnie podnosi, że po złożeniu przez nią pism w dniu 14 stycznia 2003 r organ winien rozważyć, jakie w zaistniałej sytuacji ( przynajmniej teoretycznie) istnieją prawne możliwości wzruszenia lub zmiany decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % zasiłku dla bezrobotnych i poinformować ją o tych możliwościach i wymaganiach jakie są z nimi związane, tak aby mogła ocenić , z jakiego środka prawnego chce i może skorzystać. Zarzut ten jest uzasadniony tym bardziej, że w piśmie z 14 stycznia 2003r., ostatecznie potraktowanym przez organ jako “odwołanie" od decyzji z [...], sformułowanie “odwołanie" nie zostało użyte, a skarżąca “ zwraca się z prośbą o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z [...]", a następnie merytorycznie uzasadnia tę prośbę. Treść pisma mogła zatem wskazywać także np. na zamiar wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. , a więc budzić wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony . Brak takiego pouczenia , stanowiący niewątpliwie naruszenie art. 9 kpa, nie stanowi jednak w świetle całokształtu okoliczności sprawy, takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ostatecznie bowiem skarżąca złożyła oświadczenie jednoznacznie stwierdzające, że jej pismo z dnia 14 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji z [...], a ponadto sądowi z urzędu wiadomo, że B.U. odrębnie złożyła podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją a także wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W obu tych sprawach wydane zostały przez Wojewodę [...] orzeczenia, na które B.U. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawy te ( sygnatura akt III SA/Łd 583/04 i III SA/Łd 584/04 ) były połączone do wspólnego rozpoznania z niniejszą sprawą. Z tych względów nie było przeszkód aby sąd dokonał merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia . Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.58 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy przy czym prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przez stronę przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy tutaj brać pod uwagę obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu do wniesienia środka odwoławczego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że wniesienie odwołania w ustawowym terminie było niewykonalne z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia oraz że po ustaniu tej przeszkody strona w ciągu siedmiu dni wniosła prośbę o przywrócenie terminu. Nie można natomiast przyjąć braku winy strony w sytuacji gdy dopuściła się ona chociaż niewielkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie organ administracji słusznie uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Należy zaznaczyć, iż decyzja z dnia [...] zawiera informację o terminie i sposobie jej zaskarżenia. W decyzji znajduje się pouczenie, iż można złożyć od niej odwołanie do Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Wymieniona decyzja została doręczona B.U. w dniu 12 stycznia 2001r. zaś odwołanie zostało wniesione w dniu 14 stycznia 2003r. czyli po prawie dwóch latach od upływu wymaganego terminu. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie podniosła praktycznie żadnej przyczyny usprawiedliwiającej przekroczenie terminu. Podała jedynie, iż w jej ocenie powinna otrzymać zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% a nie 120% zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczności tej nie można uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. Organ administracji trafnie zatem doszedł do przekonania, iż B.U. nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Słusznie również odmówił przywrócenia uchybionego terminu. Organ nie badał wprawdzie czy skarżąca zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale niespełnienie tej przesłanki również prowadzi do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Niezasadny jest zarzut skarżącej, iż organ administracji winien ją pouczyć, że nie powinna wnosić odwołania gdyż nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu a powinna wnosić o wznowienie postępowania lub o uchylenie bądź o stwierdzenie nieważności decyzji. O tym czy zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ administracji mógł się wypowiedzieć dopiero rozpoznając wniosek skarżącej. Organ administracji nie mógł natomiast "doradzać" skarżącej aby nie składała wniosku o przywrócenie terminu bo nie zostanie on uwzględniony Brak było także podstaw do potraktowania wniosku skarżącej jako wniosku o wznowienie postępowania gdyż treść pisma nie wskazywała na taki zamiar skarżącej. W niniejszej sprawie z treści pisma złożonego 14 stycznia 2003 r. wynikało jedynie, że skarżąca domaga się zmiany decyzji wydanej [...] i przedstawia na poparcie swojego stanowiska stosowne argumenty. Jej oświadczenie, złożone w dniu 24 stycznia 2003r. kategorycznie stwierdzające, że pismo z dnia 14 stycznia 2003 r stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...], było dla organu administracji wiążące. Organ nie mógł wbrew woli strony nadać pismu innej treści. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2002r., sygn. I SA 2188/00 ( nie publikowany) “zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska." Taki sam pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r. II SA/Gd 315/00 ( nie publikowany) Organ administracji nie mógł też wskazywać stronie na możliwość sprecyzowania , że jej pismo z 14 stycznia 2003 r stanowi wniosek o wznowienie postępowania, gdyż w treści pism złożonych przez skarżącą w styczniu 2003 r. nie została wskazana żadna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. Pouczenie takie byłoby więc błędne. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Sąd oddalił skargę B.U.