II SA/Łd 434/16

Dnia 11 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od zarządzenia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 16 marca 2017 roku sygn. akt II SA/Łd 434/16 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg B. C. i M. T.-C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] [...]; nr [...] [...]; nr [...] [...]; nr [...] [...]; nr [...] [...]; nr [...] [...]; w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. A. P. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie ze skarg B. C. i M. T.-C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 stycznia 2017 roku Spółka została wezwana do nadesłania oświadczenia o majątku i dochodach na urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, że nadesłany wniosek, sporządzony na formularzu PPPr, nie został podpisany, w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 lutego 2017 roku wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez podpisanie wniosku przez osobę uprawnioną do reprezentacji Spółki lub nadesłania podpisanego egzemplarza, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do Sądu wpłynął wniosek sporządzony na urzędowym formularzu, podpisany przez pełnomocnika wnioskodawcy. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2017 roku starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania. W uzasadnieniu, wskazując na przyczyny pozostawienia wniosku bez rozpoznania, starszy referendarz sądowy stwierdził, że pełnomocnik osoby prawnej, choć jest uprawniony do wniesienia w imieniu mocodawcy wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest jednak podmiotem właściwym do podpisania zawartego w treści tego wniosku oświadczenia o majątku i dochodach osoby prawnej. Wskazane oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Stąd też w ocenie referendarza z uwagi na fakt, że osoba prawna posiada pełną wiedzę o swoich dochodach i majątku, powinna brać pełną odpowiedzialność za składane w tym względzie oświadczenia. Podpisanie oświadczenia przez pełnomocnika wyłączyłoby tę odpowiedzialność wobec osoby prawnej, przerzucając ją w nieuprawniony sposób na pełnomocnika, który może nie posiadać rzeczywistej wiedzy o stanie majątkowym i finansowym mocodawcy. Składanie oświadczeń wiedzy o dochodach i majątku osoby prawnej pod rygorem odpowiedzialności karnej wykracza w ocenie starszego referendarza sądowego poza zakres czynności, które mogą być skutecznie objęte pełnomocnictwem procesowym. W konkluzji referendarz sądowy wywiódł, że podpisany przez pełnomocnika wniosek zawierał braki formalne, ponieważ oświadczenie o majątku i dochodach Spółki powinno być podpisane przez reprezentującego tę Spółkę członka zarządu, co czyniło zasadnym pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Nie zgadzając się z powyższym zarządzeniem starszego referendarza sądowego, w dniu 31 marca 2017 roku pełnomocnik Spółki w osobie radcy prawnego złożył sprzeciw, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyznanie Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie załączone pełnomocnictwo dla profesjonalnego pełnomocnika niewątpliwie uprawniało go do podpisywania wszelkich dokumentów składanych w toku sprawy, a tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy nie był dotknięty brakami formalnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", od postanowień i zarządzeń dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy uznał, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane zgodnie z prawem. Okolicznością faktyczną, która stanowiła podstawę dla wydania zaskarżonego zarządzenia, było nieuzupełnienie – pomimo skutecznie doręczonego wezwania - braku formalnego wniosku przez jego podpisanie przez osobę uprawnioną, czyli przez reprezentującego wnioskującą Spółkę zgodnie ze sposobem reprezentacji wykazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym – prezesa zarządu. Zgodnie z treścią art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jednocześnie należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który składa się na urzędowym formularzu, winien spełniać wymogi każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, które zostały wymienione w art. 46 § 1 p.p.s.a. (m.in. podpis wnioskodawcy). Z kolei uzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku przez jego podpisanie, podlega rygorom przewidzianym w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie starszy referendarz sądowy prawidłowo przyjął, że podpisany przez pełnomocnika Spółki A wniosek o przyznanie prawa pomocy nie spełniał wymogów formalnych, gdyż powinien zostać podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentacji Spółki, czyli, jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, przez prezesa zarządu. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym zarządzeniu, że pełnomocnik osoby prawnej, choć jest uprawniony do wniesienia w imieniu mocodawcy wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest jednak podmiotem właściwym do podpisania zawartego w treści tego wniosku oświadczenia o majątku i dochodach osoby prawnej. Wskazane oświadczenie jest bowiem składane pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Z uwagi zatem na fakt, że jedynie osoba prawna posiada pełną wiedzę o swoich dochodach i majątku, powinna ona brać pełną odpowiedzialność za składane w tym względzie oświadczenia. Niewątpliwie podpisanie oświadczenia przez pełnomocnika wyłączyłoby tę odpowiedzialność wobec osoby prawnej, przerzucając ją w nieuprawniony sposób na pełnomocnika, który może nie posiadać rzeczywistej wiedzy o stanie majątkowym i finansowym mocodawcy. Z tego względu, w ocenie Sądu, w zaskarżonym zarządzeniu referendarz sądowy trafnie przyjął, że składanie oświadczeń wiedzy o dochodach i majątku osoby prawnej pod rygorem odpowiedzialności karnej wykracza poza zakres czynności, które mogą być skutecznie objęte pełnomocnictwem procesowym, a tym samym powoduje, że opatrzony podpisem pełnomocnika wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dotknięty wyżej opisanym brakiem formalnym skutkującym pozostawieniem go bez rozpoznania. Powyższej oceny prawidłowości zaskarżonego zarządzenia nie zmienia stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 11/09, o dopuszczalności podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez pełnomocnika (ONSAiWSA 2010, nr 4, poz. 54). Uchwała ta dotyczy bowiem stanu prawnego obowiązującego przed dniem 15 sierpnia 2015 roku, a więc stanu prawnego poprzedzającego wejście w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658), mocą której do art. 252 p.p.s.a. został dodany nowy § 1a, wprowadzający klauzulę odpowiedzialności za składanie fałszywego oświadczenia. Oświadczenia o stanie majątkowym są zatem składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, wprost zatem wskazanej w art. 252 § 1a p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego treści, oświadczenia, o których mowa w § 1 (tj. oświadczenia dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów), składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. W ocenie Sądu, przywołana regulacja wyklucza zatem możliwość podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez pełnomocnika wnioskodawcy, na co prawidłowo uwagę zwrócił referendarz sądowy w zaskarżonym zarządzeniu, pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. A. P.