II SA/Łd 435/12

Dnia 29 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 października 2010 roku decyzji z dnia [...], nr [...] o skierowaniu A. J. do domu pomocy społecznej "A". Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. J., zaś w jej treści zawarty został wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skarżący motywując ów wniosek podkreślił, iż obecnie pozostaje w domu pomocy społecznej prowadzonym przez podmiot niepubliczny na podstawie skierowania gminy, zaś wykonanie decyzji o wygaszeniu tegoż skierowania może spowodować, że podmiot prowadzący dom opiek społecznej odmówi mu w nim prawa pobytu, co skutkować będzie tym, że skarżący pozostanie bez opieki i dachu nad głową. Nadto w treści skargi wskazano, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną, potrzebującą pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wymienionego przepisu wynika, że można wstrzymać wykonanie tylko takiej decyzji, która nadaje się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza natomiast spowodowanie lub sprowadzenie takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Wykonanie aktu dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których podmiot uzyskuje uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony. Stosownie do wskazanych regulacji stwierdzić trzeba, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd jest instytucją o charakterze wyjątkowym, służącą realizacji zasady ochrony czasowej w toku sądowej kontroli administracji. Posłużenie się w konstrukcji przepisu pojęciami nieostrymi powoduje konieczność konkretyzacji zawartej normy ogólnej i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych w każdej indywidualnej sprawie. Zastosowanie wstrzymania wykonania skarżonej decyzji może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd uwzględnia zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje w tym zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od "wykazania" przez stronę, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że sąd ma obowiązek z urzędu uwzględniać okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej, wskazać należy, iż przedmiotem rozpoznawanego wniosku jest decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o skierowaniu A. J. do domu pomocy społecznej. Decyzja tego rodzaju jest w orzecznictwie sądów administracyjnych uznawana za decyzję o charakterze deklaratoryjnym, bowiem stwierdza ona wygaśnięcie decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej i tym samym wywołuje skutki prawne ex tunc, tj. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 roku, wprawie o sygn. akt V SA/Wa 1589/06, Lex nr 339637). Wymaga jednak podkreślenia, że akty o charakterze deklaratoryjnym mają niejednolity charakter. Niektóre z nich (np. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) stwierdzają tylko istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego i nie wymagają wykonania. Inne z kolei mogą i powinny być wykonywane. Przykładowo dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji ostatecznej (art.158 § 1 K.p.a.) czy decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji (art.162 § 1 K.p.a.) gdyż oznaczają one zaprzestanie realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z decyzji pozbawionej w tym trybie bytu prawnego (zob. postanowienie WSA w Łodzi a dnia 10 listopada 2009 roku, w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 508/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek więc decyzja zaskarżona zaliczana jest do grupy aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, to nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku trwania mocy takiego aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że mimo swojego deklaratoryjnego charakteru, decyzje te mogą prowadzić do trwania w obrocie prawnym aktu administracyjnego, w którego następstwie możliwe jest zaistnienie po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygn. akt I OZ 1095/09, Lex nr 582546; postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2008 roku, w sprawie o sygn. akt II OSK 1799/07, Lex nr 597385). Mając powyższe na uwadze Sąd, doszedł do wniosku, iż zaskarżona decyzja prowadzi do utraty źródła uprawnienia realizowanego przez skarżącego w postaci przebywania w domu pomocy społecznej. Wobec powyższego wniosek o wstrzymanie jej wykonania zasługuje na uwzględnienie i tym samym należy uznać za uprawdopodobnioną argumentację strony, że w przypadku niewstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji podmiot utrzymujący obecnie skarżącego odmówi mu pobytu w prowadzonym przez siebie domu pomocy społecznej, a konsekwencji skarżący pozostanie bez opieki i dachu nad głową. Takie skutki mogące zaistnieć po stronie strony skarżącej należy ocenić w kategorii trudnych do odwrócenia i uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej w rozumieniu art. 61 p.p.s.a. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma charakter tymczasowy, bowiem w myśl art. 61 § 6 p.p.s.a. upada ono w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu. a.tp.