II SA/Łd 435/13

Dnia 15 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 roku sprawy ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Wójt Gminy B., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 1 a), ust. 2, ust. 3, ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 1228), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2013., poz. 267), powoływanej dalej jako k.p.a. zobowiązał R. A. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych decyzją tegoż organu z dnia [...], [...] na rzecz M. A. w okresie od dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 30 września 2012r., wraz z ustawowymi odsetkami, w łącznej kwocie 4 878,24 złotych na dzień 31 stycznia 2013r. (fundusz alimentacyjny 4 500,00 złotych + odsetki 378,24 złotych). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. A., nie zgadzając się z jej treścią. W uzasadnieniu wskazał, iż, w jego ocenie, nie jest dłużnikiem alimentacyjnym, a komornik nie był uprawniony do wszczęcia egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 1, 1 a), 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż R. A. został zobowiązany wyrokiem Sądu Rejonowego w B., III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...], w sprawie o sygn. akt [...] (postanowienie Sądu z dnia [...] sygn. akt [...] o nadaniu klauzuli wykonalności na podstawie art. 782 § 1 k.p.c.) do płacenia alimentów na rzecz M. A. w wysokości 500,00 złotych miesięcznie i na skutek niedopełnienia przez odwołującego się obowiązku alimentacyjnego, świadczenie było wypłacane z funduszu alimentacyjnego. Dodano, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną do ukończenia 18 roku życia, tj. M. A. w kwocie 500,00 złotych miesięcznie, na okres od dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 30 września 2012r. Kolegium wyjaśniło, że decyzję o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydaje się po zakończeniu okresu świadczeniowego, który w przedmiotowej sprawie zakończył się z dniem 30 września 2012r. Okoliczność ta jest wyłączną przesłanką wydania decyzji o obowiązku zwrotu świadczeń przez dłużnika alimentacyjnego, zaś ustawa nie wymaga badania winy dłużnika alimentacyjnego, ani innych okoliczności. Powyższą decyzję R. A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 15 września 2013r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na niezakończone prawomocnie postępowanie sądowe w przedmiocie alimentów oraz złożone przez skarżącego zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez pracowników Sądu Rejonowego w B. z uwagi na "rozbieżności wyroków" zasądzających alimenty. Podniósł, iż jakkolwiek Prokuratura Rejonowa w B. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie, rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Sądu Rejonowego w B.. Merytorycznie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc wadliwe wyliczenie odsetek od wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi okazały się uzasadnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływanej dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa w stopniu określonym w powołanych wyżej przepisach. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], w sprawie o sygn.akt [...] od R. A. zasądzone zostały alimenty na rzecz małoletniego M. A. w kwocie po 500 zł. miesięcznie. Wyrok wspomniany, jakkolwiek nieprawomocny, zaopatrzony został w rygor natychmiastowej wykonalności. Niesporne jest również, iż egzekucja tychże alimentów okazała się bezskuteczna, skutkiem czego uprawnionemu w okresie świadczeniowym od dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 30.września 2012r. wypłacane był świadczenie alimentacyjne na podstawie decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działającego z upoważnienia Wójta Gminy B.. Zasadnie zatem Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działający z upoważnienia Wójta Gminy B. na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7.września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz.U. nr 1 z 2009r., poz. 7 ze zm.), po zakończeniu okresu świadczeniowego wszczął postępowanie w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych małoletniemu M. A. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, związane z kwestionowaniem ustalonego obowiązku alimentacyjnego nie mogą w niniejszym postępowaniu odnieść zamierzonego skutku. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do orzekania w sprawach, związanych z określeniem wysokości alimentów - zarówno ich ustaleniem jak i podwyższeniem. Zarówno dla organów jak i dla Sądu, rozpatrującego niniejszą skargę, wiążący pozostawał natomiast wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], sygn.akt [...], zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zasądzający od skarżącego alimenty na rzecz małoletniego M. A.. Skoro zatem skarżący R. A. pozostaje dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, albowiem jest osobą zobowiązaną do alimentów na postawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna, prawidłowo zobowiązany został do zwrotu świadczeń funduszu alimentacyjnego, otrzymanych przez osobę uprawnioną do alimentów. Kwestia nieprawomocności czy ewentualnej wadliwości tytułu egzekucyjnego, jakim pozostaje wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], wydany w sprawie o sygn.akt [...] pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Stąd też wniosek o zawieszenie postępowania z tej przyczyny, jako nieuzasadniony, nie został uwzględniony. Toczące się postępowanie cywile w tym zakresie, jak również zgłoszone zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, nie stanowią zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie jednak z treścią art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są natomiast naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1a ustawy). W rozpoznawanej sprawie brak jest natomiast jakichkolwiek danych, pozwalających na określenie jakie kwoty i w jakich datach zostały faktycznie wypłacone wierzycielowi alimentacyjnemu, co nie pozwala na właściwe skontrolowanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w odniesieniu do należnych odsetek. Braki powyższe naruszają zaś przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Prawidłowo skonstruowana decyzja zwrotowa winna bowiem określać kwoty należności głównej, podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia zapłaty. O ile zatem nie jest wymagane wyliczanie wysokości odsetek na dzień wydania decyzji, o tyle konieczne jest prawidłowe wskazanie terminu rozpoczęcia ich naliczania w odniesieniu do poszczególnych kwot wypłaconych świadczeń. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono natomiast, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Po myśli art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit b i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), rozstrzygnięto zaś o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu żądanego wynagrodzenia, powiększonego o należny podatek od towarów i usług wobec złożonego przezeń oświadczenia, iż koszty pomocy prawnej, udzielonej w urzędu nie zostały opłacone nawet w części. Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy winien w sposób prawidłowy określić wysokość zobowiązania skarżącego, uwzględniając zawarte powyżej wskazania. a.bł.