II SA/Łd 438/12

Dnia 29 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. B.C. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 października 2010 r. decyzji z dnia [...] r. o skierowaniu M.K. do domu pomocy społecznej "Dom na Osiedlu". Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. działający przez pełnomocnika ustanowionego przez swojego opiekuna prawnego. W powyższej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – przywoływanej dalej w treści jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie, o którym wyżej mowa, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Z wymienionego przepisu wynika, że można wstrzymać wykonanie tylko takiej decyzji, która nadaje się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza natomiast spowodowanie lub sprowadzenie takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Wykonanie aktu dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których podmiot uzyskuje uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony. Stosownie do wskazanych regulacji stwierdzić trzeba, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd jest instytucją o charakterze wyjątkowym, służącą realizacji zasady ochrony czasowej w toku sądowej kontroli administracji. Posłużenie się w konstrukcji przepisu pojęciami nieostrymi powoduje konieczność konkretyzacji zawartej normy ogólnej i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych w każdej indywidualnej sprawie. Zastosowanie wstrzymania wykonania skarżonej decyzji może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd uwzględnia zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje w tym zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od "wykazania" przez stronę, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że sąd ma obowiązek z urzędu uwzględniać okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż przedmiotem rozpoznawanego wniosku jest decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o skierowaniu M.K. do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie. Decyzja tego rodzaju jest uznawana na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych za decyzję o charakterze deklaratoryjnym, bowiem stwierdza ona wygaśnięcie decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej i tym samym wywołuje skutki prawne ex tunc, tj. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1589/06 publ. LEX nr 339637). Wymaga jednak podkreślenia, że akty o charakterze deklaratoryjnym mają niejednolity charakter. Niektóre z nich (np. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) stwierdzają tylko istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego i nie wymagają wykonania. Inne z kolei, mogą i powinny być wykonywane. Przykładowo dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji ostatecznej (art.158 § 1 K.p.a.) czy decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji (art.162 § 1 K.p.a.) gdyż oznaczają one zaprzestanie realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z decyzji pozbawionej w tym trybie bytu prawnego (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 508/09 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek więc decyzja zaskarżona zaliczana jest do grupy aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, to nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku trwania mocy takiego aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że mimo swojego deklaratoryjnego charakteru, decyzje te mogą prowadzić do trwania w obrocie prawnym aktu administracyjnego, w którego następstwie możliwe jest zaistnienie po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt I OZ 1095/09 publ. LEX nr 582546; postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1799/07 publ. LEX nr 597385). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prowadzi do utraty źródła uprawnienia realizowanego przez skarżącego w postaci przebywania w domu pomocy społecznej. Zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie i tym samym należy uznać ją za uprawdopodobnioną argumentacja strony, że w przypadku niewstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji podmiot utrzymujący obecnie skarżącego odmówi mu pobytu i tym samym skarżący pozostanie bez opieki i dachu nad głową. Takie skutki mogące zaistnieć po stronie skarżącego należy ocenić w kategorii trudnych do odwrócenia i uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej w rozumieniu art. 61 p.p.s.a.. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma charakter tymczasowy, bowiem w myśl art. 61 § 6 p.p.s.a. upada ono w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. B.C.