II SA/Łd 444/02

WyrokWSA w Łodzi2004-02-26

Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują takiej możliwości. W związku z tym, skarżący, który nie spełnił wymogu 35 lat okresu uprawniającego do zasiłku lub 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku z co najmniej 15 latami pracy w szczególnych warunkach, słusznie został pozbawiony prawa do tego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R.A. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który został odmówiony przez Starostę ze względu na niespełnienie wymogu co do długości okresu uprawniającego do zasiłku oraz okresu pracy w szczególnych warunkach. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że jego sytuacja materialna jest trudna i powołując się na przepisy dotyczące emerytury w szczególnych warunkach. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Janusz Nowacki (spr.), p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystentka sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art.37j ust.1, ust.1a, art.37l, art.37o oraz art.6 pkt.6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./ w związku z art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 154 poz.1793/ odmówił R.A. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 15 grudnia 2001r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.37j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli mężczyzna posiadał okres uprawniający do zasiłku wnoszący 35 lat, lub 30 lat w tym co najmniej 15 lat uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast z treści art. 37l ust. 1 wymienionej ustawy wynika, że do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego należy zaliczać okres aktualnie pobieranego zasiłku. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. osoby, które przed dniu 1 stycznia 2002r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych warunkach. R.A. nie spełnił - do dnia złożenia wniosku tj. do dnia 14 grudnia 2001 - warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Na dzień 14 grudnia 2001 r. posiadał bowiem okres uprawniający do zasiłku 32 lata, 4 miesiące i 2 dni, zaś po doliczeniu okresu pobieranego zasiłku od dnia 12 października 2001 r. do dnia 14 grudnia 2001 r.- okres uprawniający do zasiłku wynosił 32 lata, 7 miesięcy i 3 dni. Nadto R.A. udokumentował okres wykonywań pracy w warunkach szczególnych od dnia 9 lipca 1968r. do 29 września 1979r. tj. wymiarze niższym niż 15 lat. Wobec nie spełnienia warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego organ administracji odmówił przyznania tego świadczenia. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył R.A. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Odwołujący podniósł, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze/Dz.U. nr 8 poz.43 z późn. zm./ można przejść na emeryturę po przepracowaniu 10 lat w szczególnych warunkach. Podniósł nadto, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.6c ust.2 pkt.2, art.37j ust.1 pkt.2, ust.1a, art.37l ust.1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./ art.3 , art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa , ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest , ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U nr 154 poz. 1793 ) oraz art.138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż z dniem 1 stycznia 2002r. został skreślony przepis art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnienie i przeciwdziałaniu bezrobociu będący podstawą przyznania zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z treścią art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. prawo do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach zachowały jedynie osoby , które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy do dnia 31 grudnia 2001r. i spełniały wówczas warunki do nabycia tego zasiłku, określone w art.37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu czyli : - spełniały warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych , - posiadały minimalny okres uprawniający do emerytury , wynoszący dla kobiet 20 lat, dla mężczyzn 25 lat, - posiadały okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub -posiadały okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. R.A. dokonując rejestracji w dniu 4 października 2001r. oraz w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego tj. w dniu 14 grudnia 2001r. legitymował się łącznym stażem pracy wynoszącym 32 lata 4 miesiące i 8 dni , w tym 11 lat 2 miesiące i 20 dni wykonywania pracy w warunkach szczególnych . Po doliczeniu do stażu pracy okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych przypadającego od 12 października 2001r. do 14 grudnia 2001r. łączny staż pracy R.A. wyniósł 32 lata, 6 miesięcy i 11 dni. Do stażu pracy nie zaliczono okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 7 października 1998r. do dnia 30 września 2001r. gdyż ustawodawca nie przewidział zaliczenia tego okresu do stażu pracy od którego zależy nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego. R.A. nie spełnił więc warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymieniona decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R.A. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze/Dz.U. nr 8 poz.43 z późn. zm./ można przejść na emeryturę po przepracowaniu 10 lat w szczególnych warunkach. Do prac w szczególnych warunkach jest zaliczona praca wykonywana bezpośrednio przy produkcji ołowiu i kadmu oraz przetwórstwie tych metali. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji i przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga R.A. nie jest zasadna. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga R.A. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.37j ust.1 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r., zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli: 1./ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat dla mężczyzn lub 2./ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla mężczyzn w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznany w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W myśl art.23 ust.1 pkt. ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a./ był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art.54 b./ wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, jeżeli osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia c./ wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia d./ podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie e./ wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wygrodzenia f./ wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni lub w spółdzielni kółek rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia g./ opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego h./ był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant Zgodnie treścią art.23 ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. do 365 dni, o których mowa w ust.1 pkt.2 zalicza się również okresy: 1./ zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby wojskowej w obronie cywilnej i służby zastępczej 2./ urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów 2a./ pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej 3./ pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia , wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności – okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawą wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia 4./ nie wymienione w ust.1 pkt.2 za które opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie 5./ okres za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodne go z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy oraz okres za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. W myśl zart.24 ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. okresem uprawniającym do zasiłku są okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności wymienione w art.23 ust.1 pkt.2 oraz okresy, o których mowa w art.23 ust.2 pkt.1,2,4 i 5. Z wymienionych przepisów wynika, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje mężczyźnie o ile spełnia on jeden z dwóch następujących warunków: ma co najmniej 35 lat okresu uprawniającego do zasiłku lub posiada co najmniej 30 lat takiego okresu w tym co najmniej 15 lat wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Analiza przepisu art.23 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. wskazuje, iż do okresu uprawniającego do zasiłku nie zalicza się okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Przepis art.24 ust.2 określa jakie okresy są okresami uprawniającymi do zasiłku wymieniając m.in. okresy o których mowa w art.23 ust.2 pkt.1,2,4 i 5. W przepisie art.24 ust.2 nie wymieniono okresu z art.23 ust.2 pkt.3, który stanowi o pobieraniu renty z tytułu niezdolności do pracy. Skoro zatem w przepisie art.24 ust.2 pominięto art.23 ust.2 pkt.3 to oznacza to, iż okres pobierania renty nie jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż R.A. posiada łącznie 32 lata 6 miesięcy i 11 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Do okresu tego nie zaliczono skarżącemu okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy od 7 października 1998r. do 30 września 2001r. gdyż okresy pobierania renty nie zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku. R.A. nie posiada zatem wymaganych 35 lat okresu uprawniającego do zasiłku. Skarżący nie spełnia także przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w postaci posiadania 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jak wynika z akt administracyjnych R.A. był zatrudniony w szczególnych warunkach w Pabianickich Zakładach Graficznych od dnia 9 lipca 1968r. do dnia 29 września 1979r. czyli przez 11 lat 2 miesiące i 21 dni. Nie posiada on więc wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Wobec nie spełnienia przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego organy administracji obu instancji słusznie odmówiły skarżącemu prawa do tego świadczenia. Zarzuty R.A. nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący podnosi, iż wykonywał prace w szczególnych warunkach określone w wykazie B dział IV pkt. 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze/Dz.U. nr 8 poz.43 z późn. zm./ a nie określone w wykazie A dział XI pkt.1 wymienionego załącznika. R.A. w istocie kwestionuje prawidłowość zaliczenia mu pracy w szczególnych warunkach do wykazu A zamiast do wykazu B. Uznanie, iż wykonywał on prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie B uprawniałoby go bowiem do wcześniejszej emerytury po ukończeniu 50 roku życia, zgodnie z treścią § 8 ust.1 wymienionego rozporządzenia. Okoliczność do jakiego wykazu zaliczono skarżącemu okres pracy w szczególnych warunkach ma istotne znaczenie dla ubiegania się o prawo do emerytury lecz nie ma żadnego znaczenia dla uzyskania prawa do zasiłku przedmemrytalnego. W postępowaniu o przyznanie prawa do tego zasiłku istotne jest jedynie posiadanie okresu 15-u lat pracy w szczególnych warunkach bez względu na to do jakiego wykazu zaliczono taką pracę. R.A. nie ma 15-u lat zatrudnienia w szczególnych warunkach a więc nie spełnił przesłanki uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Sąd oddalił skargę R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło