II SA/Łd 446/08

Dnia 7 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2008 roku sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodno-Melioracyjnej w S. na decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Gminnej Spółki Wodno-Melioracynej w S. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 27 grudnia 2007 r. Rolnicy Gminy S. poinformowali Starostę Z. o posiedzeniu Zarządu Gminnej Spółki A. w S. z dnia 31 lipca 2007 r., na którym podejmowane były, ich zdaniem, sprzeczne z prawem uchwały w sprawach Spółki. Na wezwanie organu, Spółka w dniu 28 stycznia 2008 r. przedłożyła tekst uchwały nr 16 z dnia 31 lipca 2007 r. oraz protokół z posiedzenia Zarządu z dnia 31 lipca 2007 r. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Starosta Z. na podstawie art. 179 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) stwierdził nieważność w całości uchwały nr 16 Zarządu Gminnej Spółki A. w S., podjętej w dniu 31 lipca 2007 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Starosta powołał się na treść art. 178 i 179 § 2 ustawy oraz § 24 ust. 1 Statutu Spółki, wywodząc, iż w dniu 31 lipca 2007 r., kiedy to podjęta została uchwała nr 16, członkami zarządu Spółki stosownie do postanowień uchwały nr 8 Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 23 lutego 2004 r. byli: S.S. (przewodniczący Zarządu), M.K. (zastępca przewodniczącego Zarządu), T.L., F.K. i R.K. Uchwałą nr 19 z dnia 18 marca 2007 r. Walne Zgromadzenie Przedstawicieli Gminnej Spółki A. w S. podjęło próbę zmiany składu Zarządu i powołania w miejsce F.K., który miał zrezygnować z członkostwa w Zarządzie – P.K. Starosta Z. w trybie nadzoru, decyzją z dnia [...] r. znak [...] stwierdził nieważność uchwały nr 19. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Spółki, powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Starosty z dnia [...] r. Decyzja ta została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 660/07 orzekł o jej odrzuceniu. Zdaniem Starosty, niespornym wobec tego jest, iż Zarząd Spółki działa w składzie niezmienionym od dnia wyboru, czyli od dnia 23 lutego 2004 r. To zaś oznacza, że w zebraniu Zarządu, które miało miejsce w dniu 31 lipca 2007 r. brało udział 3 członków Zarządu (S.S., T.L. oraz R.K.). Co więcej, z załączonego do akt protokołu wynika, że w głosowaniu nad sporną uchwałą nr 16 brały udział 3 osoby: 2 członków Zarządu –T.L. i R.K. oraz osoba nieuprawniona – P.K. Natomiast S.S., jako osoba zainteresowana nie brał udziału w głosowaniu. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, uchwałę nr 16 podjęto w sposób sprzeczny z § 24 ust. 1 statutu Spółki. W głosowaniu uczestniczyły bowiem jedynie dwie osoby do tego uprawnione. Nie uczestniczył w nim natomiast przewodniczący Zarządu Spółki, ani też jego zastępca, co oznacza, że podjęta uchwała w rozumieniu art. 179 ust. 2 ustawy Prawo wodne jest nieważna w całości. W dalszej części uzasadnienia Starosta wskazał, iż Zarząd nieprzedkładając w wyznaczonym terminie uchwał organów spółki, narusza przepisy prawa i działa na szkodę Spółki. Odnosząc się jeszcze do kwestii zmiany członka Zarządu Spółki F.K., Starosta powołał się na własną decyzję z dnia [...] r. i podkreślił, iż jego rezygnacja nie została w żaden sposób udokumentowana. Braku obecności na posiedzeniach zarządu nie można, w ocenie organu administracyjnego, uznać za złożenie rezygnacji z członkostwa w tym organie Spółki. Poza tym organ podał, iż złożone wyjaśnienie dotyczące sposobu postępowania przez przewodniczącego Spółki w trakcie głosowania nad uchwałą nr 16 (wstrzymanie się od głosu) jest sprzeczne z zapisem umieszczonym w podpisanym przez przewodniczącego protokole zebrania Zarządu Spółki (brak udziału w głosowaniu). Zapis w protokole oraz wynik głosowania nad uchwałą potwierdzają jednoznacznie brak udziału przewodniczącego Spółki w głosowaniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Gminna Spółka A. w S. wniosła o przesłuchanie świadków na okoliczność rezygnacji przez F.K. z pełnienia funkcji członka Zarządu tej Spółki. Do wniosku załączyła pisemne oświadczenie F. K. z dnia 7 lutego 2007 r. o rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Gminnej Spółki A. w S. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Z. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 179 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ podniósł, iż sprawa rezygnacji F.K. z członkostwa w Zarządzie Spółki i powołania w jego miejsce P.K. została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r. znak [...] i wbrew opinii wnioskodawcy nie jest to sprawa sporna. Uchwała nr 16 Zarządu Gminnej Spółki A. w S. z dnia 31 lipca 2007 r. podjęta została w sposób sprzeczny z § 24 ust. 1 statutu Spółki, ponieważ w głosowaniu uczestniczyły jedynie 2 osoby uprawnione do głosowania. Nie uczestniczył w nim jednak przewodniczący Zarządu Spółki lub jego zastępca. Uczestnictwo w głosowaniu osoby nieuprawnionej było w tej sytuacji tylko jednym z elementów, choć najistotniejszym naruszenia statutu Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Gminna Spółka A. w S. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, które jej zdaniem dezorganizują pracę Zarządu. Wyraziła pogląd, iż sporna uchwała jest prawomocna, ponieważ P.K. wobec rezygnacji F.K., pełniąc funkcję zastępcy przewodniczącego Zarządu był uprawniony do brania udziału w dyskusji i głosowaniu nad podjętą w dniu 31 lipca 2007 r. uchwałą nr 16. W odpowiedzi na skargę, Starosta Z. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, albowiem została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W rozumieniu art. 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne; o nieważności uchwał w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały (ust. 2). Decyzja, o której mowa w ust. 2, jest ostateczna; spółka wodna, której uchwała została uchylona, może zwrócić się do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu tego trybu spółce wodnej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z literalnego brzmienia w/w przepisu wynika, że spółce wodnej przysługuje prawo zwrócenia się do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy tylko wówczas, gdy uchwała spółki na mocy decyzji starosty została uchylona. Dopiero bowiem po wyczerpaniu tego trybu spółce wodnej służy skarga do sądu administracyjnego. Tryb wewnętrznej kontroli decyzji przez starostę nie ma, w ocenie Sądu, zastosowania w przypadku decyzji starosty stwierdzającej nieważność uchwały spółki wodnej. Takiej decyzji ustawodawca nadał bowiem przymiot ostateczności. Konieczne w tym miejscu jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia "decyzja ostateczna", uregulowanej w art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a. W rozumieniu wspomnianego przepisu decyzja ostateczna to taka, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Niespornym wobec tego jest, iż przepis ten ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości. Z przytoczonego wyżej zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika ponadto, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to rozstrzygnięcie ostatecznie załatwiające sprawę administracyjną. Zatem, skutkiem nadania omawianej decyzji cech ostateczności jest przyznanie stronie niezadowolonej z takiej decyzji prawa do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym w cytowanym wyżej art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie mieliśmy do czynienia z decyzją Starosty Z. z dnia [...] r. znak [...] stwierdzającą nieważność w całości uchwały nr 16 Zarządu Gminnej Spółki A. w S., podjętej w dniu 31 lipca 2007 r. Wspomniana decyzja zawierała informację o jej ostateczności oraz pouczenie o możliwości zwrócenia się do Starosty Z. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni, od dnia jej doręczenia, z czego zresztą strona skarżąca skorzystała. Zdaniem Sądu, skoro jak zostało to już wcześniej zauważone ustawodawca w sposób niesporny nadał decyzji Starosty stwierdzającej nieważność uchwały Gminnej Spółki A. w S. przymiot ostateczności, to niedopuszczalne było ponowne rozpatrzenie sprawy przez Starostę i wydanie w następstwie tych czynności kolejnej decyzji administracyjnej, skoro pierwotna decyzja w tym przedmiocie była ostateczna. W takiej sytuacji, Gminnej Spółce A. w S. służyła skarga do sądu administracyjnego, którą należało wnieść za pośrednictwem organu w terminie 30 dni, od dnia doręczenia decyzji. Jak wynika z akt sprawy decyzja Starosty Z. z dnia [...] r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 29 lutego 2008 r. Wobec tego, ustawowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi biegł od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 31 marca 2008 r. i upłynął bezskutecznie, albowiem strona wniosła skargę dopiero w dniu 29 kwietnia 2008 r., a więc ze znacznym uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji, skarga Gminnej Spółki A. w S. dotknięta jest wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Z tego też powodu Sąd zobligowany był odrzucić skargę. O powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 179 ust. 4 ustawy - Prawo wodne. B.C.