II SA/Łd 449/04

Dnia 26 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-P. z dnia [...] Nr [...] II SA/Łd 449/04 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną w dniu [...] przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filii Ł.-P. o zmianie decyzji z dnia [...] poprzez ograniczenie M. S. wypłaty zasiłku stałego wyrównawczego do lutego 2004 r. Zaprzestano również od dnia 1 marca 2004 r. opłacania składki na ubezpieczenia zdrowotne oraz nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za słuszne przedstawione przez organ I instancji następujące okoliczności: Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zameldowany w Ł. przy ul. A 17/17a M. S. faktycznie przebywa razem z żoną M. N.-S. i synem M. S. w P. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. M S. w P. leczy się i złożył wniosek do orzecznika w Z. o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Należało zatem miejsce zamieszkania żony uznać za miejsce zamieszkania M. S. Na decyzję z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. S. Skarżący podniósł, że mieszka na stałe w Ł. przy ul. A 17/17a. Od trzech lat otrzymuje zasiłek stały wyrównawczy w postaci bonów żywnościowych, co jest jego jedynym dochodem. Nie rozumie powodów odebrania mu od marca 2004 r. zasiłku. Wyjaśnił, iż do P. jeździ sporadycznie, w odwiedziny do syna M. Znacznie częściej przebywa w Łodzi, gdzie jest zameldowany. Absurdem nazwał stwierdzenie Kolegium, iż przebywa w Porębie. Nigdy tam nie był zameldowany. Zaznaczył, że jest chory na schizofrenię. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o umorzenie postępowania sądowego, względnie o oddalenie skargi. Podstawą umorzenia postępowania jest, zdaniem Kolegium, art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593) mówiący, że z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. Z tych względów postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jest bezprzedmiotowe. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania sądowego organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, prosząc o przyjęcie uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako merytorycznej części odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające uznały, że skarżący M. S. zamieszkuje w P., toteż zachodzą podstawy do zaprzestania wypłaty na jego rzecz zasiłku stałego wyrównawczego. Powyższe ustalenie dokonane zostało na podstawie treści wywiadu środowiskowego nadesłanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.. Z dokumentu tego wynika, że M. S. bardzo często przebywa w Porębie, zamieszkuje wtedy z żoną w mieszkaniu jej rodziców, jest widywany, gdy odprowadza syna do szkoły. Oprócz tego dowodu akta sprawy zawierają również inne środki dowodowe świadczące wbrew temu co stanowiło podstawę faktyczną podjętego rozstrzygnięcia. Chodzi tu w szczególności o pisemne oświadczenie żony skarżącego, z treści którego to pisma wynika, iż M. S. zamieszkuje w Ł., a w P. przebywa jedynie sporadycznie. Tożsamej treści oświadczenie złożył sam skarżący, a jedenaście osób (sąsiedzi skarżącego) poświadczyło na piśmie, iż M. S. zamieszkuje w Ł. Dowody te nie zostały jednakowoż ocenione przez organy orzekające w sprawie. Tymczasem postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z treści przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W razie zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji, którą wydano bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, sąd ten nie ma możliwości oceny, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe w postaci przeprowadzenia dowodu z jednego dokumentu (organ II instancji zaniechał dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych) nie pozwala w żadnym stopniu na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie kroki mające na celu dokładne wyjaśnienie stany faktycznego sprawy, zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, umożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz wskazanie w motywach okoliczności, dla których jednym dowodom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności bądź mocy dowodowej. Rozpoznając przeto sprawę ponownie organy obu instancji zobowiązane będą do przeprowadzenia wywiadu ze skarżącym, przesłuchania jego żony (w drodze pomocy prawnej), a także najbliższych sąsiadów. W motywach wydanych rozstrzygnięć organy administracyjne obowiązane będą m.in. do wskazania faktów, które uznają za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności bądź mocy dowodowej. Tylko tak przeprowadzone postępowanie będzie mogło stanowić podstawę do wydania oczekiwanego rozstrzygnięcia. Organy orzekające będą miały na uwadze, że zgodnie z treścią art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jednocześnie, z treści art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) wynika, że pobyt uzasadniony względami rodzinnymi (trwający nawet ponad 2 miesiące) nie jest traktowany jako pobyt stały. Z powyższych względów, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.