II SA/Łd 451/16

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wylewania fekaliów z szamba postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 451/16 Uzasadnienie W związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wylewania fekaliów z szamba R.R. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując, że jest osobą poszkodowaną. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie są emerytami, utrzymują się ze świadczeń w łącznej kwocie 3550 zł. Małżonkowie posiadają dwa mieszkania o powierzchni 64 i 42 mkw. o wartości odpowiednio 200.000 zł i 150.000 zł, działkę rekreacyjno – budowlaną o powierzchni 2175 mkw. o wartości 200.000 zł. Skarżący wskazał również, że zgromadził oszczędności w kwocie 70.000 zł i posiada inne prawa majątkowe o wartości 3.000 zł. Skarżący jest ponadto współwłaścicielem trzech samochodów: S. (rok produkcji 2004, wartość ok. 10.000 zł), L. (rok produkcji 2000, wartość ok. 2000 zł) oraz H. (rok produkcji 1997, wartość ok. 2000 zł). W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że miesięczne koszty utrzymania mieszkań i nieruchomości to kwota ok. 1880 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, LEX nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie nawet w części. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na poniesienie kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Tymczasem przedstawione przez stronę informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący wraz z żoną osiągają dochody w łącznej kwocie 3550 zł, małżonkowie posiadają również oszczędności w wysokości 70.000 zł, działkę rekreacyjno – budowlaną i dwa mieszkania. Skoro wysokość deklarowanych dochodów pozwala skarżącemu i jego żonie na zgromadzenie oszczędności, posiadanie i utrzymywanie dwóch mieszkań, działki oraz trzech samochodów, należy uznać, iż mogą również wygospodarować środki na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, tym bardziej, że strona skarżąca w złożonym wniosku nie powołała się na żadne okoliczności związane z ponoszeniem kosztów o charakterze nadzwyczajnym. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13 prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, nie można natomiast, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Powoływany przez skarżącego fakt, że jest on stroną poszkodowaną nie stanowi natomiast okoliczności przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe uprawnione jest twierdzenie, że strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach czy posiadanych oszczędnościach i brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w jakiejkolwiek części. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG