II SA/Łd 454/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. - J. W. P. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) zawierającej należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu G. G. z urzędu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 88 i art. 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. nr 219, poz. 2229), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M.P. nr 62 poz. 861) oraz art. 104 k.p.a., Burmistrz P. wymierzył G.G. administracyjną karę pieniężną w wysokości 65.626,38 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 2 szt. drzew – topola rosnących w miejscowości S. 18, gmina P. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 29 listopada 2006r. na wniosek Prokuratora Rejonowego w P. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 15 grudnia 2006r. stwierdzono, że zostały usunięte dwa drzewa – topole o obwodach na wysokości ścięcia: 270 i 256 cm (minimalne promienie: 35 i 38 cm). Właścicielami działki, na której rosły drzewa są: G.G., J.G. i T.W. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 29 stycznia 2007r. ustalono, że G.G. zlecił usunięcie drzew E.W., który w dniu 5 października 2006r. usunął dwie topole rosnące obok domu mieszkalnego w miejscowości S. 18. Wskazano także, iż w myśl art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 1 tej ustawy administracyjną karę pieniężną, o której mowa w jej art. 88 ust. 1 ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usuwanie drzew i krzewów. Zauważono również, iż w myśl § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Nadto podano, że z uwagi na brak kłody usuniętych drzew na wysokości 130 cm wyliczenia ich obwodu dokonano w następujący sposób: - najmniejszy promień pierwszego pnia wynosił – 35 cm, z tego wyliczony obwód to: 2 x 3,14 x 35 cm = 219,80 cm, pomniejszone o 10 % to 197,82 cm; - najmniejszy promień drugiego pnia wynosił – 38 cm, z tego wyliczony obwód to: 2 x 3,14 x 38 cm = 238,64 cm, pomniejszone o 10 % to 214,78 cm. W odwołaniu od tej decyzji G.G. podniósł, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego, w którym usunięto dwie topole, a postanowienie stwierdzające jego własność uprawomocniło się w dniu 12 stycznia 2007r. Wyjaśnił także, iż w październiku 2006r. polecił usunąć dwie topole rosnące obok jego domu z uwagi na nadciągające wichury i obawę uszkodzenia domu. Brak stosownego pozwolenia uzasadnił z kolei nieuregulowanym stanem prawnym gospodarstwa rolnego oraz sprzeciwem rodzeństwa: T. W. i J.G., a nadto zarzucił, że wymierzenie kary pieniężnej w wysokości wyższej niż wartość domu jest zupełnie sprzeczne z zasadami zdrowego rozsądku. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz § 1 pkt 2 i § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając stanowisko Burmistrza P., organ odwoławczy podniósł, że przepisy ustawy o ochronie przyrody nie dają podstaw do nałożenia kary pieniężnej za wycięcie drzew i krzewów na inny podmiot od tego, na którym ciąży obowiązek uzyskania zezwolenia. Osoba, która nie jest posiadaczem nieruchomości, z tytułu wycięcia drzew i krzewów z cudzej nieruchomości bez zgody właściciela ponosi odpowiedzialność karną za występek lub wykroczenie i odpowiedzialność cywilną z tytułu czynu niedozwolonego. Jednakże w przypadku, gdy osoba taka wycięła drzewa i krzewy na zlecenie właściciela lub posiadacza nieruchomości, który nie posiadał zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z jego nieruchomości, karę pieniężną przewidzianą w art. 88 ustawy o ochronie przyrody nakłada się na właściciela lub posiadacza nieruchomości. Nie podzielając argumentacji zawartej w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia strona powinna dokonać zgłoszenia tego faktu do właściwego organu, który winien podjąć odpowiednie kroki w celu zapobieżenia sytuacji niebezpieczniej. G.G. nie zaprzecza, iż w dacie dokonania wycinki drzew – w dniu 5 października 2006r. – był posiadaczem nieruchomości wskazując jedynie, że w tym czasie był jej współwłaścicielem. W przypadku wielości podmiotów występujących po stronie właściciela usunięcie drzew z terenu nieruchomości, jako czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością, wymaga (zgodnie z art. 199 k.c.) zgody wszystkich właścicieli. Skarżący nie podjął żadnych kroków w celu uzyskania stosownej zgody pozostałych współwłaścicieli z góry zakładając, iż takiej zgody nie uzyska (notatki urzędowe z dnia 5 i 26 października 2006r., "podanie z uzasadnieniem", protokół z rozprawy z dnia 29 stycznia 2007r.). W analizowanym przypadku nie ma zastosowania art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, w którym ustawodawca wskazuje przypadki zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia, a jak w przypadku wszystkich wyjątków od ogólnej reguły, tak i w stosunku do nich będzie znajdowała zastosowanie zasada exceptiones non sunt extende (wyjątków nie można interpretować rozszerzająco). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nadto, że reguły wskazujące na sposób naliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia są ściśle określone przez ustawodawcę i organ jest nimi bezwzględnie związany. Przy czym wskazało jednocześnie, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, w przypadku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, nie są pobierane opłaty administracyjne z tym związane. Opłaty te nie są również pobierane za usunięcie topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących do gatunków rodzimych, jeżeli w najbliższym sezonie wegetacyjnym zostaną zastąpione drzewami innych gatunków (art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody). Oczywiście i w tym przypadku warunkiem odstąpienia od opłaty jest uzyskanie zezwolenia na wycinkę drzewa. Skarżący mógł zatem podjąć starania w tym zakresie lub, gdy zagrożenie bezpieczeństwa było niewielkie, mógł wstrzymać się z wycinką drzew do czasu, gdy stanie się jedynym właścicielem gospodarstwa i wówczas wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia. Wycięcie topoli bez wymaganego prawem zezwolenia, o konieczności uzyskania którego skarżący wiedział, skutkować musiało wymierzeniem kary administracyjnej przez właściwy organ. W skardze na powyższą decyzję, uzupełnionej następnie pismem z dnia 19 września 2007r., G. G. ponowił argumentację podniesioną w odwołaniu, a nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 i 8 k.p.a. przez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji pominięcie możliwości zachowania żywotności uszkodzonych drzew i odtworzenia ich koron, co winno skutkować odroczeniem terminu płatności kary w myśl art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody oraz naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. przez niepowołanie biegłego dendrologa w celu uzyskania opinii, co do możliwości zachowania żywotności uszkodzonych drzew. Skarżący wywodził przy tym, że zgodnie z definicją dendrologiczną drzewo jest wieloletnią rośliną o zdrewniałym pędzie głównym (pniu) i pędach bocznych (gałęziach), tworzących koronę. Niezbędne jest zatem spełnienie łącznie dwóch warunków – istnienie pnia oraz korony. Następnie powołując się na orzecznictwo NSA i stanowisko doktryny wskazał, że usunięcie korony drzewa, które nie prowadzi do obumarcia rośliny nie jest równoznaczne z usunięciem drzewa, czyli jego zniknięciem z obrotu prawnego, a organy administracji zobowiązane są do ustalenia, czy ścięte drzewo nie ma możliwości odrodzenia się. W niniejszej sprawie obowiązek ten nie został dopełniony, a drzewa, jak się wkrótce okazało, zachowały żywotność, gdyż ich korony uległy odtworzeniu. Z uszkodzonego pnia wyrastają bowiem nowe gałęzie. W przypadku wątpliwości, co do zachowania żywotności uszkodzonych topoli, możliwe było dopuszczenie przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego dendrologa. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z urzędu podlega odroczeniu na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa. W sprawie niniejszej nie zastosowano odroczenia płatności kary, aczkolwiek nie ustalono uprzednio braku przesłanek takiego rozstrzygnięcia, które mogłyby w przyszłości skutkować umorzeniem wymierzonej kary. W myśl art. 88 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody kara jest bowiem umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa albo odtworzeniu jego korony. W analizowanym przypadku oba ścięte drzewa zachowały swoją żywotność i nic nie wskazuje na to, aby przez kolejne 3 lata żywotność utraciły, a ich korony nie ulegały dalszemu odtworzeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 25 października 2007r. zauważyło nadto, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dendrologa mogłoby być konieczne w wypadku uszkodzenia drzewa, a zatem, gdy doszło do zniszczenia korony i jedynie częściowego uszkodzenia pnia. Odroczenie terminu płatności kary na okres 3 lat może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza jego żywotności oraz możliwości zachowania korony drzewa, a posiadacz nieruchomości podejmie działanie w celu zachowania żywotności drzewa. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie, gdzie wobec całkowitego usunięcia drzew nie ma możliwości podjęcia działań w celu zachowania ich żywotności. W piśmie tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaprzeczając twierdzeniu strony, że drzewa zachowały żywotność, a ich korony ulegają odtworzeniu, zauważyło również, iż w celu dokonania oceny prawdziwości tego twierdzenia nie jest koniecznym posiadanie specjalistycznej wiedzy. Potwierdzeniem zaś prawidłowości ustaleń dokonanych przed wydaniem zaskarżonej decyzji jest notatka służbowa sporządzona na okoliczność oględzin dokonanych na wniosek G. G. przez pracowników Referatu Rolnictwa i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miejskim w P. w dniu 26 lipca 2007r., z której jednoznacznie wynika, że pozostałe po usuniętych drzewach pnie ulegają powolnemu rozkładowi, natomiast liczne odrosty wyrastają wokół pni. Zatem w analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z odrodzeniem korony usuniętych drzew, lecz ze wzrostem nowych drzew. W piśmie z dnia 21 listopada 2007r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, skarżący zauważył, że ustalanie stanu faktycznego na podstawie faktów i dowodów, które nastąpiły po dniu wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i z tego względu nie mogły być mu znane, stanowi naruszenie zasady wynikającej z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą sąd rozstrzyga na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania zaskarżonego aktu i nie jest możliwe uwzględnienie okoliczności powstałych później lub nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 12 grudnia 2007r. pełnomocnik organu, wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, że ponieważ drzewo zostało usunięte w całości – pozostał jedynie pień przy ziemi – to nie może być mowy o zastosowaniu art. 88 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody. Nie można bowiem mówić o zachowaniu żywotności drzewa, które zostało w całości usunięte, tj. korony i pnia bądź o możliwości odtworzenia korony. Pełnomocnik skarżącego zauważył natomiast, że kwestie te nie były przedmiotem rozważań organu w toku postępowania administracyjnego oraz złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oświadczając, iż nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż zadaniem sądów administracyjnych jest badanie zgodności z prawem kwestionowanych aktów i czynności (bezczynności) organów administracji publicznej. Analiza zawartych w skardze twierdzeń wskazuje, iż zdaniem skarżącego organy administracji przede wszystkim dopuściły się uchybienia polegającego na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności zaś nie powołały biegłego dendrologa, w celu ustalenia, czy w przepadku usuniętych drzew istniała możliwość zachowania przez nie żywotności oraz odtworzenia ich koron, w konsekwencji czego nie zastosowały instytucji odroczenia terminu płatności orzeczonej administracyjnej kary peniężnej przewidzianej w art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Z uchybieniem tym skarżący łączy naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 77 i art. 7 oraz art. 8 k.p.a., a także art. 75 § 1 w związku z art. 84 k.p.a. W ocenie Sądu trudno jednak stawiać organom administracji zarzut naruszenia wyliczonych uprzednio przepisów prawa. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że w myśl art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Przepis ten nakłada więc obowiązek uzyskania tego rodzaju zezwolenia na wszystkich posiadaczy nieruchomości niezależnie od tego, czy posiadają do niej tytuł prawny, w tym nawet władających nieruchomością w złej wierze – bez tytułu prawnego. Usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody stwarza natomiast po stronie organu administracji – wójta, burmistrza albo prezydenta miasta – obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej sprawcy tego deliktu zobowiązanego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody do uzyskania stosownego zezwolenia. Z przepisów ustawy o ochronie przyrody nie wynika zaś, aby samo wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oraz jej wysokość były w jakikolwiek sposób uzależnione od innych kryteriów, aniżeli obwód pnia oraz rodzaj i gatunek usuniętego drzewa, o czym stanowią wskazane wyżej przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 85 oraz art. 89 tej ustawy. Zaznaczyć przy tym również trzeba, że art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody przewiduje wprawdzie instytucję odroczenia terminu płatności wymierzonych na podstawie ust. 1 administracyjnych kar pieniężnych na okres 3 lat, jednakże z jego redakcji wynika, iż warunkiem dopuszczalności zastosowania przez organ administracji tego unormowania jest kumulatywne spełnienie przesłanek w nim wskazanych – w przypadku drzewa stopień jego uszkodzenia nie może wykluczać zarówno zachowania jego żywotności, jak i możliwości odtworzenia korony, a posiadacz nieruchomości musi podjąć działania w celu zachowania jego żywotności. Brak zaś jednego z tych elementów powoduje, że nie jest dopuszczalne odroczenie terminu płatności wymierzonej na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody administracyjnej kary pieniężnej. W rozpatrywanej sprawie nie budzi jednakże wątpliwości, iż E.W. działający na zlecenie skarżącego, który nie posiadał wymaganego zezwolenia, w dniu 5 października 2006r. usunął dwa drzewa – topole rosnące na nieruchomości stanowiącej wówczas współwłasność skarżącego oraz G.G. i T.W. Bezsporny jest także obwód usuniętych drzew na wysokości ścięcia: 270 i 256 cm oraz minimalne promienie: 35 i 38 cm. Istotne dla sprawy okoliczności potwierdza natomiast protokół z przeprowadzonych w dniu 15 grudnia 2006r. oględzin, notatki urzędowe sporządzone przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P. z dnia 5 i 26 października 2006r. oraz protokół z rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 29 stycznia 2007r. Na możliwość zachowania żywotności oraz odtworzenia koron usuniętych drzew mającej uzasadniać zastosowanie przez organ administracji instytucji odroczenia terminu płatności wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 88 ust. 3 ustawy o ochronienie przyrody skarżący powołał się natomiast dopiero w trakcie postępowania sądowoadministracyjnym. Przy czym o zasadności jej zastosowania, w przekonaniu skarżącego świadczyć, ma jedynie fakt wypuszczenia nowych gałęzi z pozostałych po usunięciu drzew pni. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący podejmował jakiekolwiek działania mające na celu zachowanie żywotności usuniętych drzew, co już powoduje, iż organ administracji nie był zobowiązany do skorzystania z instytucji odroczenia terminu płatności wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Z akt sprawy ponadto wynika, że sporne drzewa zostały usunięte, a nie tylko uszkodzone, czego dowodzą nawet przedłożone przez skarżącego w trakcie postępowania przed Sądem zdjęcia pozostałych po nich pni wraz z odrostami. Załączona natomiast do pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 22 października 2007r. notatka służbowa z dnia 26 lipca 2007r. sporządzona przez pracowników Referatu Rolnictwa i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miejskim w P., z której treści wynika, iż wprawdzie wokół pni po usuniętych drzewach wyrastają liczne odrosty, lecz pnie zaczynają powoli ulegać rozkładowi, tym bardziej świadczy wyłącznie o tym, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji brak było podstaw do zastosowania przez organ administracji wskazanego wyżej unormowania. W tej zaś sytuacji zbędnym byłoby również powołanie przez organ administracji na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. biegłego z zakresu dendrologii mającego wydać opinię w sprawie, a której koszty wydania w myśl art. 262 pkt 2 i art. 263 § 1 k.p.a. dodatkowo obciążałyby skarżącego. W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na mocy art. 250 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). B.C.