II SA/Łd 456/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu. 3 II SA/Łd 456/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu w R., działając na podstawie art. 37j ust. l i 2oraz art. 6 pkt 6 lit. h ustawy z dnia 14 grudnia 4994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 ze zm.) orzekł o przyznaniu J. J. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 28 grudnia 2001 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji J. J. podnosił, że decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż przyznana mu suma nie wystarczy na utrzymanie rodziny składającej się z żony i trojga dzieci ( w tym najstarsza 11 -letnia córka jest przewlekle chora , po trzech operacjach). Podał, że przepracował 34 lata w tym 32 lata i 4 miesiące w PKP w warunkach szkodliwych i sam także wymaga opieki lekarskiej , co także jest kosztowne. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] , po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 37j, 37k ust. 1i ust. 2oraz art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001 r. (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm.) artt. 11 ust.2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...), art.37k ust.l i ust.2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2002r. (Dz..U. z 2001 r. Nr 154 poz. 1793) oraz art. 138 § 1 pkt. l k.p.a. Organ odwoławczy ustalił, że J. J. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. w dniu 27.12.2001 r. i udokumentował 33 lat i 8 dni pracy, w tym ponad 15 lat w warunkach szczególnych, co stanowiło spełnienie warunków określonych w przepisie art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. i uzasadniało przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, które to uprawnienie przyznano decyzją z dnia 31.12.2001 r. Organ przyjął, że z odwołania złożonego przez J. J. wynika, iż chciałby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego. Rozpatrując tak rozumiane odwołanie organ wskazał, że zgodnie z treścią przepisu ait.37k w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. świadczenie przedemerytalne przysługuje mężczyźnie spełniającemu określone w ustawie -warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli: osiągnął wiek co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, lub w roku kalendarzowym w którym został rozwiązany stosunek pracy, "lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończył co najmniej 60 lat i posiada okres uprawniający do emerytury lub do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnął okres uprawniający cło emerytury wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn, lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. J. J. nie spełniał tych warunków w dniu rejestracji tj. w dniu 27.12.2001r. Organ wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie... ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały siej w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach z tym, że podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania .... Taka sytuacja ma miejsce w przypadku J. J. a zatem urząd pracy zasadnie realizuje wypłatę zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda [...] podkreślił, iż J. J. nie spełnia warunków określonych w art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2002r. uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nawet jednak w przypadku ich spełnienia według znowelizowanych z dniem 1 stycznia 2002r. przepisów. J. J. nie może "przejść" na świadczenie przedemerytalne, gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy. Przepis art.371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu przewidującym możliwość "przechodzenia" z zasiłku dla bezrobotnych na zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne utracił moc z dniem 3 l.12.2001 r., zaś w brzmieniu obowiązującym od dnia l.01.2002r. nie przewiduje już takiej możliwości. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej wszystkie warunki w dniu rejestracji. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. J. ponownie podnosił, że otrzymana decyzja jest dla niego krzywdząca, a zasiłek przedemerytalny w wysokości 572,10 zł nie wystarcza na utrzymanie rodziny. Przedstawił też trudną sytuacje w finansową i życiową, w której się znajduje. Uważał, że został oszukany przez zakład pracy, który zagwarantował mu pracę tylko do września 2002 r . W jego ocenie z uwagi na chore dziecko i tyle przepracowanych lat przysługuje mu emerytura, a nie zasiłek przedemerytalny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, wskazując, że wysokość zasiłku została ustalona zgodnie z treścią art. 37 j ust. 2 i ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, że z dniem l stycznia 2004 r z mocy art.1 i. art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, ze zm.. Dz. U. Nr 228. poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr l 53, poz. 1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 97 § l wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem l stycznia 2004 r dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Przy czym, jak sianowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Zgodnie z art. 145 § l wymienionej ustawy ( p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzją lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada więc jedynie legalność zaskarżonej do niego decyzji (postanowienia), tj. czy nie narusza ona prawa materialnego oraz czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów postępowania. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.s.a.. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skargę należało uwzględnić, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Przedmiotem postępowania i rozstrzygnięcia w pierwszej instancji było przyznanie J. J. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 28 grudnia 2001 r w określonej wysokości. W ocenie Sądu, z odwołania złożonego przez skarżącego nie wynika jednoznacznie , aby domagał się on, tak jak to przyjął organ odwoławczy, przyznania świadczenia przedemerytalnego, natomiast na pewno kwestionował wysokość przyznanego mu zasiłku. Kwestia wysokości zasiłku przedemerytalnego nie była jednak przedmiotem rozstrzygnięcia organu II instancji. Stanowisko w tym przedmiocie przedstawione zostało dopiero w odpowiedzi na skargę , co nie może sankcjonować braku rozstrzygnięcia w tym zakresie u zaskarżonej decyzji. Ponadto, jeżeli z treści pisma ( odwołania) wnoszonego przez stronę nie można jednoznacznie ustalić, czego ono dotyczy i jakie skutki strona chce wywołać, organ winien zwrócić się do strony o wyjaśnienie , w miarę potrzeby pouczając ją w trybie art. 9 k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy tego nie uczynił. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ II instancji rozpoznawał i rozstrzygał sprawę przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego, co nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji i prowadziło do naruszenia art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku z 17.11.2000 r - III RN 46/00 ( OSNAP 2001/12/404) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. W sytuacji, gdy strona w postępowaniu odwoławczym rozszerzyła jego przedmiot o żądanie nie stanowiące przedmiotu postępowania i rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, to organ odwoławczy powinien albo uchylić kwestionowaną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji lub nie zmieniając podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia pierwszej instancji, poinformować stronę o możliwości wszczęcia w tej sprawie odrębnego postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy rozpoznał odwołanie nie ustalając jednoznacznie czego ono dotyczy i z naruszeniem zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej ( art. 9 k.p.a.), uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na postawie art. 145 § l pkt i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. M. z 2002 r Nr 153. poz. i 270 ) Sąd orzekł jak w sentencji. Sąd orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, na podstawie art. 152 wskazanej ustawy.