II SA/Łd 456/08

Dnia 16 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wyłączenia budynku z użytkowania uchyla zaskarżone postanowienie. ls Decyzją [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., nakazał E. i Z. O. wyłączyć z użytkowania i opróżnić drewniany budynek mieszkalny usytuowany na działce nr [...] w P. przy ul. A. W dniu 10 kwietnia 2008 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez M.M. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. – działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm., cytowanej dalej jako k.p.a.) – stwierdził, że odwołanie M.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 29 lutego 2008 roku, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, decyzja z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. została skutecznie doręczona w dniu 11 marca 2008 roku, co zostało poświadczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez wnuka M.M., zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania, określony na ten cel w art. 129 § 2 k.p.a., biegł od dnia 12 marca 2008 roku i upłynął w dniu 25 marca 2008 roku. Strona wniosła wprawdzie, wraz ze złożonym odwołaniem, także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem Nr [...] z dnia [...], odmówił wnioskodawczyni przywrócenia tego terminu. Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M.M. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż okoliczności wskazane przez skarżącą nie uprawdopodobniają uchybienia terminowi bez jej winy oraz art. 43 k.p.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że doręczenie wnukowi wnioskodawczyni było skutecznym doręczeniem dla skarżącej decyzji w dniu [...]. Skarżąca załączyła do skargi zaświadczenia z dnia 28 kwietnia 2008 roku na okoliczność, iż córka skarżącej przebywała w dniach od 6 marca 2008 roku do 31 marca 2008 roku w szpitalu oraz poświadczenia zameldowania M.K. (wnuka skarżącej) w innym miejscu zamieszkania niż miejsce zamieszkania skarżącej. W uzasadnieniu skargi M.M. podniosła, iż w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania córka skarżącej G.K., która na co dzień opiekuje się nią, przebywała w szpitalu. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia decyzja została odebrana przez wnuka M.M. w dniu 11 marca 2008 roku. Skarżąca o tej okoliczności nie wiedziała, gdyż wnuk nie przekazał jej przesyłki. Dopiero powrót córki ze szpitala i zajęcie się bieżącymi sprawami skarżącej zaowocowały złożeniem odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej organ błędnie interpretuje doręczenie wnukowi skarżącej w dniu 11 marca 2008 roku jako skutecznego doręczenia zastępczego z art. 43 k.p.a. Według M.M. doręczenie wnukowi skarżącej przesyłki nie mieści się w przesłankach wskazanego wyżej przepisu. Skarżąca mieszka bowiem sama, jej wnuk nie jest jej sąsiadem, nie jest także dozorcą jej domu. Wobec powyższego nawet jeżeli wnuk odebrał powyższa przesyłkę i nie przekazał skarżącej to doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne. Nie została także pozostawiona informacja w drzwiach domu skarżącej, że przesyłka została doręczona sąsiadowi lub dozorcy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 16 października 2008 roku skarżąca oświadczyła, że decyzję organu I instancji odebrał wnuk skarżącej, który z nią nie mieszka i nie przekazał jej przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdzające, że odwołanie M.M. od decyzji PINB w P. z dnia [...] roku zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zdaniem Sądu, treść postanowienia oraz przebieg postępowania w sprawie naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem uznać, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie M.M. decyzji organu I instancji, a zatem nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kwestie tzw. doręczenia zastępczego zostały uregulowane w art. 43 k.p.a. Stosownie do jego treści, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi . O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Wobec powyższego, żeby można uznać, iż doręczenie zastępcze określone w art. 43 k.p.a. dokonane zostało prawidłowo muszą zostać spełnione określone w tym przepisie przesłanki, mianowicie: a) adresat musi przebywać w mieszkaniu - choć w momencie doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny; b) pismo przyjmuje za pokwitowaniem osoba wymieniona w art. 43 k.p.a. tj. dorosły domownik, sąsiad lub dozorca c) osoba odbierająca pismo zobowiąże się do jego oddania adresatowi osobiście d) w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel winien zamieścić zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy. W niniejszej sprawie z potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja organu I instancji adresowana do skarżącej doręczona została wnukowi. M.M. wyjaśniła w skardze, że nie mieszka z wnuczkiem. Jak wynika z treści art. 43 k.p.a., fakt pokrewieństwa nie przesądza o prawidłowości doręczenia. Skoro M.K., wnuczek nie mieszka ze skarżącą, wyłączony jest z kręgu jej domowników. Zauważyć przy tym należy, iż pojęcie "domownika" wymaga wąskiego rozumienia. Za domownika można uznać takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Szerokiemu rozumieniu pojęcia domownika sprzeciwia się gwarancyjny charakter przepisów k.p.a. o doręczeniach. Należy nadto zauważyć, iż przed wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia o niedopuszczalności odwołania lub uchybieniu terminu do jego wniesienia może zaistnieć konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przykładowo - tak jak w niniejszej sprawie - treść odwołania, wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia czy też zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, może wskazywać na wątpliwości co do sposobu lub terminu doręczenia stronie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy jest wówczas zobowiązany, zgodnie z art. 81 k.p.a. do umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do okoliczności będącej przedmiotem wyjaśnienia i mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tzn. organ jest zobowiązany do umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do terminu i okoliczności doręczenia stronie decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2006 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1640/06, Lex nr 306993). Należy zwrócić także uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oznacza naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się również, że nieprawidłowe doręczenie decyzji przez organ I instancji powoduje, iż termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie biegnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, s. 14). Oznacza to, iż odwołanie należy uznać za wniesione w terminie. Mając na uwadze przedstawione wywody Sąd uznał, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie M.M. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], dlatego też w przedmiotowej sprawie nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. A.K.