II SA/Łd 459/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-08-07
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba starsza z ograniczonymi dochodami i znacznymi wydatkami na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Sytuacja osobista i materialna, w tym wiek, konieczność ponoszenia wydatków na leki i leczenie, przemawiają za uwzględnieniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J.O. złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, który został opłacony, skarżący wystąpił z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżący (83 lata) i jego żona (76 lat) osiągają dochody z emerytury i renty w łącznej wysokości 2170 zł, a większość środków przeznaczana jest na leki i leczenie. Strona nie zadeklarowała posiadania znaczącego majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego oraz ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J.O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego oraz ustanowienie adwokata.
J.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wymagany wpis uiszczony został w dniu 3 lipca 2009 r.
Następnie, pismem z dnia 7 lipca 2009 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zakres żądania skarżący rozszerzył, gdyż składając wniosek na urzędowym formularzu, wniósł również o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J.O. (lat 83) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z. (lat 76). Małżonkowie osiągają dochody z tytułu emerytury i renty w łącznej wysokości 2170 złotych. Strona nie zadeklarowała posiadania majątku, za wyjątkiem 0,3 ha łąki, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu skarżący podał, że większość dochodów przeznaczana jest na leki i leczenie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Analiza okoliczności przedstawionych przez skarżącego w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Strona w sposób dostateczny wykazała bowiem, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym świadczy przede wszystkim sytuacja osobista i materialna, którą kształtuje w znacznej mierze wysokość osiąganych dochodów i ponoszonych niezbędnych wydatków. O ile nie ulega wątpliwości, że skarżący wraz z żoną osiągają regularne dochody, których wysokość na członka rodziny przekracza 1.000 złotych, to nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że skarżący oraz jego żona są osobami starszymi, co wiązać się musi z koniecznością zabezpieczenia środków na niezbędne leczenie i leki. .
Z uwagi na fakt, że skarżący uiścił już kwotę wpisu sądowego, zgodnie z żądaniem zasadne było zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych.
Ponadto należy zauważyć, że skarżący pozostawił decyzji rodzaj ustanowionego pełnomocnika, wskazując, że wnosi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z uwagi na fakt, że zakres kompetencji w rozpoznawanej sprawie w przypadku adwokata i radcy prawnego jest tożsamy, za stosowne uznano ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło