II SA/Łd 46/10

Dnia 19 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4, art. 5 ust. 2 i ust. 3, art. 6, art. 8, art. 13, art. 14, art. 15a, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), §3a i §3b uchwały Rady Miasta w Łodzi z dnia 12 lipca 2006r. w sprawie podniesienia kwot niektórych dodatków do zasiłku rodzinnego (Dz.Urz. Województwa Łódzkiego Nr 306, poz. 2368 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 129, poz. 1058 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M. G. z dnia 24 września 2009r. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami orzekł o odmowie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko A. G., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011, w okresie od 1 listopada 2009r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie, które wynika z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wynosi 583 zł. Jak natomiast zostało ustalone strona przekracza to kryterium, ponieważ w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 16 591,79 zł, dochód miesięczny wyniósł zatem 1 382,65 zł, a w przeliczeniu na dwóch członków rodziny 691,33 zł na osobę. W konsekwencji organ uprawniony był orzec o odmowie przyznania wnioskowanych świadczeń. Dodał, iż rozważył możliwość przyznania zasiłku w oparciu o art. 5 ust. 3 w/w ustawy, jednakże ustalił, iż strona nie spełnia warunków w nim przewidzianych. W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. oświadczyła, iż córka otrzymuje rentę socjalną w kwocie 504,04 zł miesięcznie i suma ta nie wystarcza na zakup leków dla chorego na astmę oskrzelową dziecka. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej jej rodziny. Decyzją z dnia [...]r. Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ obszernie opisał stan faktyczny i prawny sprawy, podtrzymując stanowisko i wyliczenie dochodu zaprezentowane w rozstrzygnięciu organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. G. wnosząc o pozytywne rozpoznanie wniosku podtrzymała argumentację odwołania. Podkreśliła, iż posiadane zasoby finansowe pozwalają jedynie na skromne życie, natomiast stan zdrowotny córki, ale i skarżącej, wymaga znacznych nakładów na zakup leków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. rozstrzygającą o odmowie przyznania M. G. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko A. G. Materialnoprawną podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 4 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 tej ustawy, stosownie do którego prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje jednemu z rodziców, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza - w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności - kwoty 583,00 zł. Dochód rodziny ustalany jest z kolei w oparciu o art. 3 pkt 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przepis art. 3 pkt 1 ppkt c ustawy definiuje pojęcie dochodu wyjaśniając, iż dochód - oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z powyższego wywieść należy, iż zasadą jest, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń z ustawy bierze się pod uwagę dochód rodziny z roku, który poprzedza okres zasiłkowy. Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny. Zatem także regulacje, dotyczące dochodu uzyskanego rozpatrywać można tylko w odniesieniu do roku, poprzedzającego okres zasiłkowy, w niniejszej sprawie będzie to zatem dochód uzyskany w 2008 roku, wyliczony w oparciu o dokumenty załączone do wniosku o przyznanie świadczenia, stosownie do art. 23 ust. 4 w/w ustawy. Istotne jest jednakże, iż jak wynika z przywołanej regulacji prawnej, ustawodawca uzależnił otrzymanie zasiłku rodzinnego jedynie od spełnienia kryterium dochodowego, na rozstrzygnięcie w tym zakresie nie ma zatem wpływu sytuacja rodzinna ani zdrowotna osoby występującej o świadczenie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy administracji obliczając dochód rodziny skarżącej oparły się na załączonych do wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami dokumentach, m.in. na zaświadczeniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...]r. Z przedmiotowego pisma wynika, iż strona osiągnęła dochód zamykający się w kwocie 6 614,62 zł netto, natomiast córka A. G. w kwocie 5 777,17 zł netto. Istotnym dla wyliczenia było również oświadczenie strony z dnia 24 września 2009r. o wysokości dochodu niepodlegającego opodatkowaniu, który został uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w kwocie 4 200 zł, na który składały się otrzymane świadczenia alimentacyjne. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ wyliczył, iż w 2008 roku rodzina strony osiągnęła dochód w wysokości 16 591,79 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje miesięczny dochód w wysokości 691,33 zł. Niewątpliwie kwota ta przekracza ustawowe kryterium umożliwiające uzyskanie wnioskowanych świadczeń, które jak już zostało wskazane stanowi kwotę 583 zł, w konsekwencji organ obowiązany był rozstrzygnąć o odmowie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Na marginesie zauważyć należy, iż skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała wysokości żadnej kwoty bazowej, wynikającej z dokumentów, ani też ostatecznych wyliczeń organu. Zauważyć należy, iż w przypadku skarżącej z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność córki kryterium to było i tak korzystniejsze od podstawowego określonego na kwotę 504 zł. Niemniej jednak wyliczony a przypadający na członka rodziny miesięczny dochód i tak je przekroczył. Organ administracji prawidłowo poczynił stosowne wyliczenia w oparciu o dane wynikające z przedłożonych i niekwestionowanych przez stronę dokumentów. Wskazane przez ustawodawcę kryteria dochodowe są sztywne, organ nie ma prawnej możliwości dowolnej zmiany tej granicy. Organ administracji działa bowiem w oparciu o wyraźnie określone przepisy prawa, ustawodawca nie pozostawił żadnej dowolności ani możliwości rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego. Przytoczone powyżej przepisy prawa jednoznacznie wskazują na przesłanki otrzymania zasiłku rodzinnego, określają kryterium dochodowe, którego przekroczenie obliguje do rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Zauważyć także trzeba, iż dodatki, o które występowała strona są dodatkami do zasiłku rodzinnego, a zatem jedynie przyznanie samego zasiłku rodzinnego pociągałoby za sobą, przy spełnieniu dodatkowych warunków przypisanych każdemu z dodatków, przyznanie takiego dodatku. W ocenie Sądu pozytywnie należy ocenić działanie organów administracji zmierzające do ustalenia czy stronie przysługuje wnioskowane świadczenie w oparciu o art. 5 ust. 3 powoływanej ustawy, który umożliwia otrzymanie zasiłku, w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z przywołaną normą prawną, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Organ ustalił wprawdzie, iż różnica pomiędzy kryterium dochodowym a miesięcznym dochodem na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 108,33 zł i przekracza kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu wynoszącą 68 zł. Niemniej jednak na aprobatę zasługuje działanie organu, który rozważył wszystkie możliwości udzielenia stronie skarżącej pomocy. Mając na uwadze argumentację skargi wyjaśnić trzeba, iż trudna sytuacja finansowa, czy zdrowotna strony i córki nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Ustawodawca, bowiem nie uzależnił możliwości przyznania świadczenia, od spełnienia szczególnych warunków dotyczących strony. Sąd rozumie trudną sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową strony skarżącej, jednakże wobec wyraźnej regulacji prawnej organ administracji nie był uprawniony do rozstrzygnięcia wbrew tej regulacji. We właściwości Sądu nie pozostaje również orzekanie merytoryczne o przyznaniu bądź odmowie przyznanie wnioskowanych świadczeń, gdyż sprawuje jedynie kontrolę merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji organu administracji. Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. ar