II SA/Łd 461/11

Dnia 5 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi – Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Sp. z o.o. w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. lf II SA/Łd 461/11 Uzasadnienie Spółka A Sp. z o.o. w Ł. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej oraz z dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca spółka prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu. Jednakże z uwagi na fakt, że aktem notarialnym z dnia [...] skarżąca spółka przekazała cały majątek (wartości pieniężne i materiałowe) innej firmie, nie prowadzi od tego dnia żadnej działalności handlowej. W związku z tym wysokość kapitału zakładowego spółka określiła na 0, wartość środków trwałych również wyniosła 0, a strata za 2010 r. to 13412,27 zł. Wobec tego nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Składając skargę skarżąca spółka winna, w ocenie referendarza sądowego, liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Spółka, wbrew twierdzeniu, że nie prowadzi działalności, nadal funkcjonuje, nie została postawiona w stan upadłości. Nie generuje już wprawdzie przychodów, ale tylko i wyłącznie z uwagi na przeniesienie jej przedsiębiorstwa, jako wkładu niepieniężnego, do B – Spółki komandytowej w A. Z aktu notarialnego z dnia [...], Repertorium A nr [...], wynika, że w skład tego przedsiębiorstwa, przeniesionego do ww. spółki komandytowej, należało m.in.: nazwa przedsiębiorstwa, własność środków trwałych o wartości 58390 zł, własność ruchomości stanowiących wyposażenie o wartości 23500 zł, własność ruchomości stanowiących środki obrotowe o wartości 174411,99 zł, należności od innych podmiotów w wysokości 280080,65 zł, zobowiązania wobec innych podmiotów o wartości 401924,42 zł, a także środki zgromadzone w kasie oraz na rachunku bankowym w wysokości 33293,47 zł. Całkowita wartość wkładu niepieniężnego, wniesionego przez A Sp. z o.o. w Ł. do B – Spółka Komandytowa, wyniosła 167751,69 z. Należy również zauważyć, że zgodnie z § 11 ww. aktu notarialnego z dnia 31 sierpnia 2010 r. skarżąca spółka, jako wspólnik spółki B – Spółka komandytowa, uczestniczy w jej zyskach w udziale 50 %. W żaden sposób nie można wiec uznać, że skarżąca spółka pozbawiona jest możliwości uzyskania środków na opłacenie kosztów sądowych. Ona sama nie prowadzi już wprawdzie działalności gospodarczej, ale spółka, na którą przeniosła swój majątek i której jest wspólnikiem, działalność taką wciąż prowadzi i ma potencjalne możliwości uzyskania środków na prowadzenie procesu. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością przedsiębiorstwa, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia tej zasady powoduje, że strona wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych. Nie może wówczas skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Tym bardziej, iż strona skarżąca ma możliwość uzyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Nadto wskazać należy, iż stan majątku deklarowany we wniosku nie pokrywa się z potencjalną jego formą, uzyskaną w wyniku podjęcia dodatkowych środków w celu zgromadzenia funduszy na postępowanie sądowe. W tym zakresie za wciąż aktualny uznać należy pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w orzeczeniu z dnia 13 września 1937 r., w sprawie sygn. akt II C 618/37 (publ. w OSN(C) 1938/6/293), w którym wskazano, iż spółka z ograniczona odpowiedzialnością ubiegająca się o prawo ubogich (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powoływać na swe zupełnie ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe poprzez żądanie dopłat od wspólników. Warto przy tym dodać, że wspólnicy skarżącej spółki są równocześnie wspólnikami spółki komandytowej, do której skarżąca spółka przeniosła swój majątek i której jest również wspólnikiem. Zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z utrwaloną w judykaturze i piśmiennictwie wykładnią, stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Reguły tego "kredytowania" stanowią elementy polityki gospodarczej Państwa i mają istotne znaczenie dla podmiotów, które nie dysponują środkami pieniężnymi umożliwiającymi im dochodzenie swoich praw przed sądem. Z drugiej strony "zwolnienie od kosztów sądowych" nie może prowadzić do sytuacji, w której Skarb Państwa stałby się w skali całego kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym w sposób całkowicie niezamierzony i pozbawiający dopływu istotnych środków budżetowych z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. lf