II SA/Łd 462/13

Dnia 26 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. W.-Z. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić wniosek. a.bł. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 5 września 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. informujące o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata E. W.-Z.. W dniu 20 września 2013 r. aplikant adwokacki A. C. działając z upoważnienia adwokata E. W. – Z. zapoznała się z aktami sprawy i sporządziła stosowne kserokopie z akt sprawy. Następnie pismem z dnia 25 września 2013 r. (data wpływu do Sądu – 2 października 2013 r.) pełnomocnik skarżącego z urzędu podtrzymał stanowisko M. M. w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek adwokata E. W.-Z. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną skarżącemu z urzędu. W dniu 14 października 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika ustanowionego z urzędu z prośbą o przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 2 października 2013 r. dotyczące wypowiedzenia się co do charakteru pisma skarżącego. W dniu 29 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia [...], argumentując, że po uzyskaniu w dniu 9 września 2013 r. informacji z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu, adwokat E. W.-Z. zwróciła się listownie do mocodawcy z prośbą o kontakt, następnie zaś zleciła aplikantowi adwokackiemu zapoznanie się z aktami sprawy i uzyskanie kserokopii. Z uwagi na stan zdrowia skarżącego i brak środków na przejazd z B. do kancelarii, kontakt ze skarżącym okazał się ograniczony. Ze względu na wezwanie Sądu do sprecyzowania charakteru pisma skarżącego, zachodziła konieczność dalszego korespondowania ze skarżącym i ponoszenia kosztów tej korespondencji. Również komunikacja telefoniczna ze skarżącym okazała się niemożliwa z uwagi na wadę słuchu i znaczną odległość miejsca jego zamieszkania od kancelarii. W tych okolicznościach pełnomocnik stoi na stanowisku, że podjął wszelkie możliwe i uzasadnione czynności przyczyniając się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W dokonywane przez kancelarię czynności zaangażowane były trzy osoby, pełnomocnik, aplikant i sekretarz zajmujący się ekspedycją kancelaryjnej poczty. W dniu 9 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu w odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące wyjaśnienia charakteru pisma z dnia 6 września 2013 r. wskazał, że pismo to w intencji wnioskodawcy było cofnięciem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie skarżący miał udzieloną pomoc prawną przez ustanowionego z urzędu adwokata, zatem przy ustalaniu wynagrodzenia z tego tytułu należało uwzględnić regulacje określone w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) – dalej w skrócie "rozporządzenie". W rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 190/13 (Lex nr 1322107), zgodnie z którym wynagrodzenie należy się co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. Przykładowo, jeżeli pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym toczącym się na skutek wniesienia skargi i w ramach tych działań składa wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to w obowiązujących przepisach brak jest podstaw do przyznania odrębnego wynagrodzenia za tę tylko czynność. W przypadku, gdy w danej instancji toczą się tzw. postępowania wpadkowe, inicjowane wnioskami strony reprezentowanej przez pełnomocnika, co do których sąd rozstrzyga w drodze postanowienia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu zostaną rozliczone dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji. Każdy pojedynczy wniosek wszczynający postępowanie o charakterze ubocznym wobec postępowania w sprawie ze skargi składa się bowiem na całokształt pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. Rozumowanie przeciwne prowadziłoby do absurdalnego wręcz wniosku, że za każde sporządzone w sprawie pismo procesowe czy też złożony w imieniu strony postępowania wniosek pełnomocnik z urzędu otrzymywałby oddzielne wynagrodzenie. Gdy postępowanie o charakterze incydentalnym toczy się w drugiej instancji na skutek zażalenia wniesionego na postanowienie wydane przez sąd pierwszej instancji, wówczas zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348) wynagrodzenie w kwocie 120 zł należy się pełnomocnikowi za postępowanie zażaleniowe, niezależnie od tego, że sprawa nie została jeszcze zakończona wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne jest, czy reprezentował on stronę postępowania sądowoadministracyjnego w danej instancji, a w przypadku występowania w drugiej instancji - jakiego rodzaju czynności wymienionych w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348) dokonał. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że adwokat E. W.-Z. została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego z urzędu, po wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku oddalającego skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z akt sprawy, adwokat E. W.-Z. nie podjęła żadnej z czynności procesowych, wymienionych w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a-d przedmiotowego rozporządzenia, co wyklucza prawną możliwość uwzględnienia jej wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Powyższy przepis nie przewiduje możliwości przyznania pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu przeglądania akt i sporządzania kserokopii, pisemnego popierania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie cofnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 260 i art. 250 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. a.bł.