II SA/Łd 463/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-23
Skład orzekający: Anna Świderska, Sławomir Wojciechowski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej jest zasadne, jeśli inwestor twierdzi, że przedsięwzięcie nie spełnia kryteriów do obligatoryjnego nałożenia takiego obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo nałożyły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej stacji bazowej telefonii cyfrowej. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym zmiana kierunku wiązki promieniowania (tilt) może prowadzić do oddziaływania na środowisko, które wyczerpuje definicję przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nawet jeśli inwestor przedstawił inne parametry.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy A. o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej. Inwestor kwestionował zasadność nałożenia tego obowiązku, twierdząc, że przedsięwzięcie nie spełnia kryteriów do obligatoryjnego nałożenia oceny. Organy administracji uznały, że możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym zmiana kierunku wiązki promieniowania (tilt) uzasadnia nałożenie obowiązku oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 roku sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oddala skargę. a.bł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu zażalenia "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...], nr [...] o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Wójt Gminy A. postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. (dalej jako: "Spółka"), nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej nr [...] "A" na działce nr ewid. 409/2 w obrębie [...] przy ul. A, gmina A., woj. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 63 ust. 1 i 4, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 66 i 68 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1405 ze zm., dalej jako: "ustawa") oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. "g" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 71, dalej jako: "rozporządzenie").
Zażalenie złożyła Spółka wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W ocenie autora zażalenia w sprawie doszło do naruszenia:
- art. 63 ust 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia w sytuacji, gdy przedsięwzięcie to nie spełnia warunków do obowiązkowego nałożenia tego typu obowiązku;
- art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie parametrów technicznych urządzeń planowanego przedsięwzięcia wykraczających poza dokumentację projektową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawiwszy treść regulacji prawnych wskazał, że stacje bazowe telefonii komórkowych należą do grupy urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, przez co rozumie się pole elektryczne, magnetyczne oraz elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0 Hz do 300 GHz (art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska; tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 519 ze zm.). Ich oddziaływania nie traktuje się jako niebezpiecznego dla ludzi pod warunkiem zachowania podstawowych wymogów określonych w przepisach ustawy oraz w przepisach wykonawczych. Zgodnie z art. 121 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez: utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach oraz poprzez zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane. Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 92, poz. 1883, dalej jako: "rozporządzenie MŚ"). Dla pól elektromagnetycznych o częstotliwościach powyżej 300 MHz – częstotliwościach wykorzystywanych w telefonii komórkowej – standard jakości środowiska określony jako dopuszczalny poziom składowej elektrycznej dla pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności wynosi 7 V/m. Dla pola elektromagnetycznego o częstotliwości powyżej 300 MHz jako standardu jakości środowiska używa się także współczynnika gęstości mocy pola, który wynosi 0,1 W/m2.
W odniesieniu do planowanej przez Spółkę inwestycji – jak wskazało Kolegium – mogły potencjalnie znaleźć zastosowanie dwa przepisy rozporządzenia – § 2 ust. 1 pkt 7 albo § 3 ust. 1 pkt 8. Dla instalacji, które z uwagi na swe parametry nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zawsze (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) lub choćby potencjalnie (§ 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia) – czyli dla tzw. przedsięwzięć "podprogowych" – nie istnieje obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przepisów rozporządzenia podstawą kwalifikacji danej instalacji radiokomunikacyjnej (stacji bazowej telefonii komórkowej) jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest w każdym przypadku równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Dla dokonania takiej kwalifikacji nie ma znaczenia ewentualna obecność w pobliżu innych anten, a co za tym idzie, możliwość wystąpienia ewentualnej kumulacji oddziaływań. Kwestia ta podlega uwzględnieniu dopiero po uprzednim przesądzeniu, że dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Jak podkreśliło Kolegium, w sprawie kluczowe znaczenie dla oceny zakwalifikowania inwestycji jako wymagającej uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było ustalenie w odniesieniu do planowanej instalacji parametrów istotnych na gruncie przywołanych przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, tj. w szczególności mocy promieniowanej izotropowo, wyznaczonej dla pojedynczej anteny, a także odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Zdaniem organu I instancji materiał zgromadzony w aktach sprawy w tym zakresie nie zawierał odpowiednich informacji. Odnosząc się do tej kwestii Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią Karty informacyjnej z czerwca 2017 roku planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć zarówno mogących zawsze znacząco, jak też potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W "Kwalifikacji przedsięwzięcia" stwierdzono, że wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych ASI, AS2 w odległości 300 m nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W odległości tej występuje wprawdzie zabudowa mieszkaniowa i gospodarcza (dotyczy to Az. 220), jednakże wysokość tej zabudowy – do 7 m n.p.t. nie kwalifikuje jej jako miejsc dostępnych dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego.
Dokonując wykładni pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" Kolegium napisało, iż są to miejsca na których może choćby potencjalnie powstać zabudowa, a nie miejsca dostępne w danym momencie. Niewątpliwie przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Oceniając zatem miejsca dostępne dla ludności trzeba mieć na uwadze nie tylko jaka legalna zabudowa istnieje w chwili obecnej, ale również jaka zabudowa może powstać w przyszłości zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dlatego Kolegium sięgając do zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy A. (uchwała Rady Gminy A. z dnia [...], nr [...], publ. Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z dnia [...], poz. [...]) stwierdziło, iż sporna stacja planowana jest na terenie oznaczonym symbolem MNU4, dla którego uchwała określa maksymalną wysokość budynków do 3 kondygnacji naziemnych łącznie z poddaszem użytkowym. Zatem, dopóki obowiązuje ten plan za miejsca dostępne dla ludności należy uznać przestrzeń co najmniej do wysokości odpowiadającej 3 kondygnacjom budynku wraz z poddaszem użytkowym od poziomu terenu, bowiem właścicielom gruntów położonych na tym terenie przysługuje uprawnienie do zabudowania gruntu budynkami do tej wysokości. Ustalenia co do występowania miejsc dostępnych dla ludności w sprawie zostały dokonane przy uwzględnieniu zakresu tiltu anten sektorowych 0-8°.
Odwołując się do przedłożonej kwalifikacji przedsięwzięcia, Wójt Gminy stwierdził, że analizie poddano każdą z anten z osobna, przy maksymalnym pochyleniu 8° (tilt) oraz środku elektrycznym przyjętym na wysokości 49 m. Z kwalifikacji tej wynika ponadto, że równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona została dla pojedynczej anteny. W ocenie organu pierwszej instancji analiza parametrów technicznych i użytkowych planowanego urządzenia nie pozwala na stwierdzenie, że przyjęty maksymalny zakres tiltu 8° jest prawidłowy.
Z karty katalogowej planowanych anten sektorowych wynika bowiem, że położenie osi wiązki promieniowania tych anten może ulec pochyleniu w przypadku tiltu elektrycznego maksymalnie do 10°, jedynie w przypadku tiltu mechanicznego maksymalnie do 8°. W ocenie Wójta Gminy okoliczność ta powoduje konieczność ustalenia oddziaływania anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania.
Jak zaakcentowało Kolegium, w sprawie bezspornie ustalono, że istnieje możliwość pochylenia projektowanych anten (tilt elektryczny), a tym samym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Ponadto na podstawie analizy rozkładu pól elektromagnetycznych (rys. 7) ustalono, że przy maksymalnym pochyleniu tiltu elektrycznego do 10°, położenie osi głównej wiązki promieniowania projektowanych anten dla każdego z azymutów, ukształtuje się w ten sposób, że znajdzie się na poziomie poniżej maksymalnej wysokości zabudowy w odległości ok. 220 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten, co – zdaniem Kolegium – wyczerpuje definicję przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. "g" rozporządzenia), co oznacza, że dla planowanej stacji bazowej wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne.
Z tego względu Kolegium uznało wezwanie do uzupełniania kary informacyjnej o oddziaływanie anten od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, w tym wypadku do 10°, za niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Spółki jednakże, za miarodajne należy przyjąć pochylenie wiązki deklarowane we wniosku (a następnie uwzględnione w projekcie stacji bazowej i we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę), nie zaś wynikające z karty katalogowej urządzenia.
Podsumowując Kolegium uznało działanie Wójta Gminy za uzasadnione. Skoro w tej sprawie bezspornie ustalono, że w przypadku projektowanych anten istnieje możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość pochylenia anteny, tzw. tilt, to konieczne było ustalenie oddziaływania anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia. Brak danych w żądanym przez organ zakresie, a tym samym istniejące wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, uzasadniały – zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.) – wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Wobec nie usunięcia tych wątpliwości, zgodnie z zasadą przezorności, za konieczne Kolegium oceniło przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Analogiczne stanowisko w sprawie zajął także organ opiniujący, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł.
W skardze na powyższe postanowienie "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wskazała na:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skoro zgodnie z kwalifikacją przedsięwzięcia oraz danymi podanymi przez inwestora inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja organu pierwszej instancji naruszyła wskazane przepisy;
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż Wójt Gminy zebrał niewystarczający materiał dowodowy podczas gdy materiał ten w wystarczającym stopniu spełnia wymogi ustawowe i pozwalał na umorzenie postępowania w sprawie.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy oraz umorzenie postępowania, jak i zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd skargę oddala w całości lub w części.
W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień.
Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie prowadzące do wydania decyzji środowiskowej regulują przepisy powołanej już wcześniej ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ustala się i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej.
W sprawie nie ulega wątpliwości, iż w odniesieniu do planowanej inwestycji mogły znaleźć zastosowanie dwa przepisy rozporządzenia, czyli § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Kluczowe znaczenie dla dokonania kwalifikacji miało ustalenie dla planowanej inwestycji parametrów istotnych na gruncie § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, tj. mocy promieniowania izotopowego wyznaczonej dla pojedynczej anteny, a także odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie to jednoznacznie wskazuje, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a przy określaniu wskazanych przedsięwzięć uwzględniono uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy, które wskazują, że organ powinien w zakresie tej oceny uwzględnić m.in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do ww. kryteriów oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podkreślenia jednak wymaga, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy "uwzględnić łącznie" wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 roku, sygn. akt: IV SA/Po1065/12; w Warszawie z dnia 28 września 2010 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 1404/10, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji – po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. We wspomnianym postanowieniu organ ustalił zakres raportu, który winien złożyć inwestor. Wydając w sprawie postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, organ przedstawił jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Pogląd organu pierwszej instancji w zakresie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko spotkał się z krytyką strony skarżącej, która została najpierw wyrażona w zażaleniu na postanowienie tego organu, a wobec utrzymania w mocy tego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, także w drodze skargi do sądu administracyjnego. Wynika z tego, że zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy w realiach niniejszej sprawy, zasadnie organy stwierdziły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko określając jednocześnie zakres tegoż raportu.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, stanowisko organów obu instancji zasługuje na uwzględnienie. Wydane w sprawie postanowienia odpowiadają prawu, a organy stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedstawiły jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zatem pomimo, racji skarżącego, że wielkość planowanego przez inwestora przedsięwzięcia nie wymaga obligatoryjnego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, to jednak w niniejszej sprawie organy kierując się aspektami wymienionymi w art. 63 ust. 1 ustawy słusznie uznały, że sporządzenie takiego raportu jest konieczne.
Odnosząc się do zasadniczego sporu w sprawie należy zaakcentować, że istnieje konieczność ustalenia oddziaływania anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia (tilt), aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Istnieje bowiem możliwość pochylenia projektowanych anten po przez (tilt mechaniczny) i (tilt elektryczny), a tym samym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Inwestor uwzględnił tylko w opisie inwestycji (tilt mechaniczny) o maksymalnym pochyleniu anten do 8°. Na podstawie analizy rozkładu pól elektromagnetycznych (rys. 7) można stwierdzić, że przy maksymalnym pochyleniu tiltu elektrycznego do 10°, położenie osi głównej wiązki promieniowania projektowanych anten dla każdego z azymutów, ukształtuje się w ten sposób, że znajdzie się na poziomie poniżej maksymalnej wysokości zabudowy w odległości ok. 220 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten, co – jak słusznie stwierdziło Kolegium – wyczerpuje definicję przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. "g" rozporządzenia), co oznacza, że dla planowanej stacji bazowej wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne. Podobne stanowisko wyraził organ opiniujący, czyli Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 19 października 2017 roku.
Uzupełnić powyższe należy o stwierdzenie, że organy dokonały prawidłowej wykładni pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" w rozumieniu art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska w nawiązaniu do obowiązujących zapisów planu zagospodarowania przestrzennego.
Skład orzekający oceniając te argumenty, po uwzględnieniu treści art. 63 ustawy, uznał ich poprawność. Stanowiska w tym zakresie nie zmienia także stwierdzenie, że organ powinien uwzględnić tylko parametry określone we wniosku inwestora, a nie możliwości techniczne anten. W ocenie składu orzekającego, w sprawie należy zbadać charakter planowanej inwestycji, poddając wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia. Bez prawidłowego ustalenia tych parametrów nie sposób bowiem rozstrzygnąć o charakterze planowanej inwestycji. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotna jest także możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Jeżeli istnieje możliwość pochylenia anteny o tilt, 10°, elektryczny to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania, która to zmiana pozostawałby poza jakakolwiek kontrolą z punktu widzenia przepisów chroniących szeroko pojęte środowisko. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA z dnia 25 października 2011 roku, sygn. II OSK 1485/10; z dnia 7 sierpnia 2014 roku, sygn. II OSK 419/13; z dnia 24 marca 2015 roku, sygn. II OSK 2002/13; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także dodać, że składana przez inwestora kwalifikacja przedsięwzięcia nie ma charakteru wiążącego dla organu, bowiem jest dowodem, który jak każdy inny dowód podlega ocenie organu. Organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego winien ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), co oznacza, że także dokument złożony przez stronę, kwalifikacja przedsięwzięcia podlega ocenie organu. Ocena wartości dowodowej kwalifikacji przedsięwzięcia, jego wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, gdyż to organ administracji rozstrzyga sprawę. Z tych powodów zarzuty skargi odnoszące się do tej kwestii nie zasługują na uwzględnienie, także te dotyczące naruszenia przepisów postępowania w odniesieniu do tego aspektu.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło