II SA/Łd 469/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Janusz Nowacki /spr./, p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystentka sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale -- sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art.6 pkt.6b i art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./, art.4 ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustawy o pomocy społecznej/Dz.U. nr 89 poz.973/ oraz art.155 kpa odmówił zmiany decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie przyznania A. S. statusu bezrobotnej od dnia 5 czerwca 2001r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 6 listopada 2001r. A. S. wniosła o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do podania dołączyła zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. – G. z dnia [...], z którego wynika, że pobierała gwarantowany zasiłek okresowy w okresie od 24 marca 2000r. do 16 marca 2001r. i prawo do tego zasiłku utraciła z powodu upływu okresu jego pobierania. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 2001r o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 89 póz. 973) osoba ubiegająca się o zasiłek dla bezrobotnych po gwarantowanym zasiłku okresowym oprócz utraty prawa do wymienionego świadczenia z powodu okresu jego pobierania powinna pobierać go przez okres co najmniej 365 dni. A. S. pobierała gwarantowany zasiłek okresowy przez okres 358 dni W związku z czym brak jest podstaw do przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła A. S. W uzasadnieniu podniosła, iż decyzję urzędu pracy przyznającą jej prawo do zasiłku za okres od 3 marca 2000r. do 13 marca 2000r. otrzymała w dniu 23 marca 2000r. Gdyby otrzymała ją wcześniej to już 15 marca 2000r. mogłaby się ubiegać o zasiłek z pomocy społecznej i byłby on wypłacany przez pełne 365 dni. Wobec tego, że do ośrodka pomocy społecznej zgłosiła się dopiero 23 marca 2000r. nie dostała zasiłku gwarantowanego za cały rok. W konkluzji wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. art.6c ust.2 pkt.2 i art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./, art.4 ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustawy o pomocy społecznej/Dz.U. nr 89 poz.973/ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / Dz. U. nr 6 z 2001 r., póz. 56 z późn. zm./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. A. S. prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje gdyż w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestracje w urzędzie pracy tj. w okresie od 4 grudnia 2000r. do 4 czerwca 2001r. nie pracowała. Do 365 dni nie zalicza się okresu pobierania zasiłku gwarantowanego z opieki społecznej ale nawet gdyby okres ten został zaliczony, to A. S. zasiłku by nie nabyła, gdyż zasiłek gwarantowany pobierała tylko przez 358 dni. Odwołująca nie spełnia także przesłanek nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych wymienionych w art.4 ust.1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. W myśl wymienionego przepisu prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przysługuje osobom, które utraciły prawo do gwarantowanego zasiłku okresowego z powodu upływu okresu jego pobierania od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia wejścia w życie ustawy, o ile w dniu wejścia w życie ustawy są bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Do osób tych nie stosuje się art. 23 ust.1 pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zakresie dotyczącym spełnienia wymogów uprawniających do nabycia prawa do zasiłku przysługującego bezrobotnemu, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Oznacza to. iż osoby ubiegające się zasiłek dla bezrobotnych muszą przez 365 dni pobierać zasiłek gwarantowany z opieki społecznej ale nie jest konieczne aby zasiłek ten pobierały w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji. A. S. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. tj. w dniu 12 września 2001 r. pozostawała w ewidencji osób bezrobotnych ale zasiłek gwarantowany pobierała tylko przez 358 dni / od 24 marca 2000r. do 16 marca 2001r./. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. S. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż w dniu 31 października 2001r. dowiedziała się, że osobom po okresie pobierania zasiłku gwarantowanego przysługuje zasiłek dla bezrobotnych. Zgłosiła się więc do urzędu pracy lecz odmówiono jej przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W konkluzji skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji i przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga A. S. jest uzasadniona. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga A. S. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administarcjnego i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./. W myśl art.23 ust.1 pkt. a./ wymienionej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art.54 Zgodnie treścią art.23 ust.2 pkt.2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek, do 365 dni, o których mowa w ust.1 pkt.2 zalicza się również okresy pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Należy zaznaczyć, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja o przyznaniu takiego zasiłku ma bowiem charakter decyzji deklaratoryjnej. Potwierdza ona jedynie to czy konkretna osoba spełnia określone w przepisach przesłanki do uzyskania zasiłku. Jeżeli osoba dokonująca rejestracji spełnia te przesłanki to obowiązkiem organu administracji jest zastosowanie przepisu prawa obowiązującego w dacie rejestracji, niezależnie od tego czy w momencie orzekania przepis ten obowiązuje. Pogląd, iż dla określenia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego decydujące znaczenie ma stan prawny istniejący w dacie rejestracji danej osoby w urzędzie pracy a nie przepisy obowiązujące w dacie orzekania wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 11 marca 2002r. w sprawie OPS 14/01/ONSA nr 4 z 2002r. poz.133/. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 6 listopada 2002r. w sprawie II S.A./Łd 571/01/nie publikowany/, z dnia 17 wrzesni9a 2002r. w sprawie II S.A./Łd 520/01 z dnia 17 września 2002r./nie publikowany/ i w sprawie II S.A./Łd 364/01 z dnia 27 czerwca 2002r./nie publikowany/. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż A. S. w okresie od 24 marca 2000r. do 16 marca 2001r. pobierała gwarantowany zasiłek okresowy. W dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, tzn. 6 listopada 2001r., okres pobierania zasiłku okresowego z pomocy społecznej był wliczany do 365 dni o których mowa w art.23 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. Organy administracji błędnie uznały, iż okres 18-u miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy stanowi okres od 4 grudnia 2000r. do 4 czerwca 2001r. Faktycznie okres ten wynosi od 4 grudnia 1999r. do 4 czerwca 2001r. a nie rozpoczyna się 4 grudnia 2000r. Z akt administracyjnych wynika, iż A. S. od dnia 1 grudnia 1999r. do dnia 29 lutego 2000r. była zatrudniona w Szpitalu Psychiatrycznym w Ł. Wskazuje na to treść karty rejestracyjnej bezrobotnego oraz odwołanie od decyzji organu I instancji. W aktach brak jest jednak świadectwa pracy skarżącej oraz informacji o otrzymywanym wynagrodzeniu. Organy administracji obu instancji nie wyjaśniły tej kwestii. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Okres zatrudnienia jest bowiem wliczany do 365 dni, o których mowa w art.23 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o ile osiągane zarobki są co najmniej równe najniższemu wynagrodzeniu od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Organy administracji błędnie uznały, iż skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku dla bezrobotnych bo nie posiada 365 dni okresu pobierania zasiłku okresowego z pomocy społecznej. A. S. faktycznie pobierała ten zasiłek przez 358 dni lecz podniosła, iż wcześniej była zatrudniona w Szpitalu Psychiatrycznym i to w okresie 18-u miesięcy poprzedzający dzień rejestracji w urzędzie pracy. Organy administracji winny zatem zobowiązać skarżącą do złożenia świadectwa pracy i ustalić jaka była wysokość otrzymywanego wynagrodzenia. Organy administracji jednak tego nie uczyniły poprzestając jedynie na fakcie, iż A. S. pobierała zasiłek z pomocy społecznej przez okres krótszy niż 365 dni. Reasumując sąd uznał, iż skarga A. S. zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji nie podjęły bowiem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7,77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze , na podstawie art.145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Zaskarżona decyzja jest tego rodzaju, iż nie podlega wykonaniu. W związku z czym orzekanie czy i w jakim zakresie decyzja organu odwoławczego może być wykonana jest bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze sąd odstąpił od orzekania w tej kwestii. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ustalić czy i ewentualnie w jakim okresie skarżąca była zatrudniona w Szpitalu Psychiatrycznym w Ł. oraz ewentualnie jakie osiągała wynagrodzenie. Winno również zostać wyjaśnione czy po zakończeniu tego zatrudnienia A. S. ponownie pobierała zasiłek dla bezrobotnych a jeżeli tak to w jakim okresie. Po zebraniu materiału dowodowego organy administracji winny dokonać wnikliwej jego analizy i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 6 listopada 2001r. Swoje rozstrzygnięcie organy administracji winny uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom określonym w art.107 § 3 kpa.