II SA/Łd 469/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu braku dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...], nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H.P. z dnia 18 grudnia 2002 r. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 6 grudnia 2002 r. podczas kontroli drogowej kierującego samochodem MAN nr rej. [...], będącego w prawnej dyspozycji skarżącego , funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w S. stwierdził brak dowodu uiszczenia opłaty należnej za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W związku z powyższym w drodze decyzji administracyjnej została nałożona kara pieniężna w wysokości 4.000 zł. Podstawą rozstrzygnięcia stał się art. 92 ust. l pkt 6 i art. 93 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wysokość nałożonej kary pieniężnej została ustalona na poziomie wskazanym w pozycji 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115. poz. 999). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o zmniejszenie wysokości nałożonej kary pieniężnej. Wyjaśnił, iż kierowca miał opłaconą winietę do godz. 13,30 , a o godz. 14. zatrzymała go Policja . Po skontrolowaniu pojazdu kierowca wypełnił winietę w obecności Policji dokonując tym samym opłaty na pozostałą część drogi. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Na podstawie art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Procedura związana z wypełnianiem i uiszczaniem przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych została określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Podkreślono, że zgodnie z treścią § 5 ust. 6 rozporządzenia, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. l ust. 3-5 tego przepisu, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne przedsiębiorcy kierowca pojazdu samochodowego, obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Dla istoty sprawy znaczenie ma zatem fakt posiadania w pojeździe prawidłowo wypełnionego dowodu uiszczenia opłaty oraz okazywania jej na żądanie uprawionego organu. Umożliwia to organowi kontrolującemu ustalenie czy opłata została uiszczona i czy karta opłaty została, zgodnie z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami wypełniona. Na przedsiębiorcy zaś ciąży szczególny obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. W oparciu o dokumentację będącą w posiadaniu organu odwoławczego, a w szczególności notatki urzędowej funkcjonariusza wykonującego kontrolę drogową, ustalono, że strona nie dopełniła wymienionego obowiązku. Za poprawnością takiego rozumowania świadczy nie wypełnienie rubryk określających dzień i godzinę ważności. H.P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący podniósł, iż przebieg dróg krajowych nie został wyznaczony w oparciu o ustawę o drogach publicznych i przepisy wykonawcze do niej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze, wyjaśniono, że droga [...] Ł. – S. – H., na której został zatrzymany do kontroli samochód skarżącego wymieniona jest w wykazie dróg krajowych stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art.42 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125 poz. 1371 ze zm. ) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są zobowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera definicji pojęcia "dróg krajowych". Zgodnie zaś z art.5 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U z 2000 r. Nr 71, poz.838 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji do dróg krajowych zalicza się: 1/ autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, 2/ drogi międzynarodowe, 3/ drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, 4/ drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów /zespołu pojazdów/ lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów /zespołu pojazdów/, 5/ drogi alternatywne do autostrad płatnych, 6/ drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich, 7/ drogi o znaczeniu obronnym . Zaliczenie do kategorii dróg krajowych następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw transportu, przedłożony w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw administracji publicznej, spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików województw /art.5 ust.2 ustawy o drogach publicznych/. Ustęp 3 tego artykułu określa, że przebieg dróg krajowych ustala w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw transportu po zasięgnięciu opinii właściwych zarządów województw, a w miastach na prawach powiatu - właściwych prezydentów miast. Artykuł 103 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz.U Nr 133, poz.872) stanowi, że Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, do dnia 31 października 1998 r. wykaz dróg krajowych i wojewódzkich. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich /Dz. U Nr 160, poz.1071/ ustaliła wykaz dróg krajowych, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Jako drogę nr [...] wskazano drogę prowadzącą od Ł. przez S. do H. Natomiast dniu wydania decyzji właściwy minister nie wydał rozporządzenia określającego przebieg tej drogi, szczególnie w S., które było miastem na prawach powiatu. Dopiero w dniu 24 stycznia 2003r. Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie w sprawie w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim ( Dz. U. nr 42 poz. 367 ) – które weszło w życie w dniu 26 marca 2003 r. Artykuł 2 ust.2 ustawy o drogach publicznych stanowi, że ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust.1 należą do tej samej kategorii co te drogi. Przepisy ustawy o drogach publicznych i o transporcie drogowym nie wyjaśniają pojęcia "w ciągu dróg". Nie wiadomo, czy oznacza to ulice stanowiące przedłużenie w mieście drogi krajowej, czy też ulice, których początkiem jest zakończenie odcinka drogi krajowej przy granicy miasta, a jeżeli tak, to której. Ponadto drogi publiczne ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy określone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich użytkowanie (art.2 ust.3 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie z § 4 ust.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /Dz. U Nr43, poz.430/ drogi zaliczone do jednej z kategorii w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające następującym klasom dróg: 1/ drogi krajowe - klasy A, SP, GP i wyjątków klasy G. Parametry techniczne i użytkowe klas odpowiadających drogom krajowym podano w następujących przepisach rozporządzenia. To zaś oznacza, że nie każda ulica leżąca w "ciągu dróg krajowych" jest drogą krajową, tylko ta, która spełnia określone warunki techniczne i użytkowe. Wobec powyższego bez określenia w trybie art.5 ust.3 ustawy o drogach publicznych przebiegu dróg krajowych w miastach, nie można zaliczyć ulicy - jedynie na podstawie art.2 ust.2 tej ustawy do drogi krajowej. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych /Dz.U Nr 170, poz.1398/. określają rodzaje znaków i sygnałów obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Przepisy te nie odnoszą się do kategorii dróg. W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, iż organ nie wykazał, że droga na której zatrzymano kierowcę była drogą krajową w rozumieniu przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza, iż jest bezsporne i wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, że opłata za przejazd pozostałymi drogami oprócz drogi przebiegającej przez S. została dokonana. Tym samym nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że zasadnie nałożono karę pieniężną na skarżącego w oparciu o art. 92 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125 poz. 1371 ze zm. ). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.