II SA/Łd 469/04

Dnia 10 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z.J. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowa- nia sądowego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odmówił przyznania Z.J. świadczenia pieniężnego w oparciu o przepisu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Zdaniem organu administracji wnioskodawczyni, która urodziła się w miejscowości Anbrives we Francji, w dniu 20 października 1944 r., jako dziecko robotników przymusowych wywiezionych z Polski, nie spełnia przesłanki zawartej w art. 2 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy. Prześladowania, których doznała nie są objęte przepisami tej ustawy. W dniu 26 stycznia 2004 r., skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podając, iż uważa się za osobę represjonowaną. Następnie w piśmie z dnia 25 lutego 2004 r., nawiązującym do decyzji z dnia [...]i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca podała, iż od początku oczekiwała przyznania jej uprawnień kombatanckich. Tego miał dotyczyć jej pierwotny wniosek. Do wniosku z dnia 26 stycznia 2004 r. wkradł się oczywisty błąd, polegający na domaganiu się przez nią świadczenia pieniężnego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W jej uzasadnieniu podniósł, iż nie został spełniony konieczny warunek do przyznania świadczenia jakim jest, zgodnie z wcześniej powołaną ustawą, deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej. Poza tym zauważył, iż świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, które osobiście doświadczyły represji wywiezienia do pracy przymusowej i nie może być przyznane za represje, którym podlegali rodzice skarżącej. W skardze na powyższą decyzję Z.J. wnosiła o jej uchylenie. Podniosła, iż nie zgadza się z jej treścią. Przebywała wraz z rodzicami w obozie pracy doznając wielu krzywd i niewygód we wczesnym dzieciństwie. Poza tym zna osoby, które również urodziły się w czasie deportacji ich rodziców i otrzymały świadczenie pieniężne. W odpowiedzi na skargę, organ administracji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej ustawą o p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd może uwzględnić skargę także z innych powodów niż te, które podano w jej treści. W rozpoznawanej sprawie na karcie 10 akt administracyjnych załączony jest wniosek podpisany przez skarżącą, w którym wnosi ona o przyznanie jej świadczenia pieniężnego przysługującego na podstawie przepisów powołanej na wstępie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej... . W tym też przedmiocie zapadło orzeczenie organu administracji z dnia [...], od którego w dniu 26 stycznia 2004 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozstrzygając sprawę ponownie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, pominął jednak zupełnie treść pisma skarżącej z dnia 25 lutego 2004 r., w którym podaje, iż jej pierwotny wniosek w istocie dotyczyć miał przyznania jej uprawnień kombatanckich, a we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy błędnie podała, że domaga się przyznania jej świadczenia pieniężnego. W powyższym piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca jednoznacznie zatem zakwestionowała rozstrzygnięcie z dnia 8 stycznia 2004 r. podnosząc, iż na skutek popełnionych przez nią błędów, rozstrzygnięto o uprawnieniach, o których przyznanie się nie ubiegała. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, załatwionej wcześniej decyzją pierwszoinstancyjną. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy (w przedmiotowej sprawie przez ten sam organ rozpoznający sprawę ponownie). W toku postępowania wywołanego wnioskiem złożonym w trybie art. 127 § 3 kpa, skarżąca wyraźnie oświadczyła, iż nie oczekuje rozstrzygnięcia w sprawie przyznania jej świadczenia pieniężnego. Stan faktyczny sprawy będący podstawą zakwestionowanego rozstrzygnięcia z dnia [...] uległ zatem zmianie, bowiem strona wyraziła wolę odstąpienia od żądania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej o istocie sprawy. Zgodnie z treścią art. 105 § 2 kpa, postępowanie administracyjne może być umorzone, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwią się temu inne strony oraz, gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Unormowanie to wyraża zasadę ograniczonego dysponowania strony postępowaniem administracyjnym. Umorzenie w tym przypadku ma bowiem charakter fakultatywny, uzależnione jest od stanowiska innych stron postępowania a nadto nie może być sprzeczne z interesem społecznym. Nie oznacza to jednak, iż organ administracji rozpatrujący ponownie sprawę, żądanie takie może pominąć milczeniem nie odnosząc się do niego. W zaistniałej w sprawie sytuacji, organ winien był ustalić jaka jest ostatecznie wola skarżącej, pouczyć ją o ewentualnych konsekwencjach wniosku cofającego żądanie przyznania świadczenia pieniężnego i w zależności od poczynionych ustaleń podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 pkt 1 kpa albo 138 pkt 2 kpa. Zaniechanie powyższych czynności, świadczy o naruszeniu przez organ orzekający przepisów art. 105 § 2 kpa, art. 138 pkt 1 i 2 kpa oraz art. 7 kpa które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym ... , w zaistniałej sytuacji procesowej, byłaby zatem przedwczesna. Na marginesie zauważyć należy, iż pojęcie represji, w rozumieniu art. 2 powołanej ustawy, ulega w orzecznictwie stałej ewolucji. Nie wyklucza się stosowanie tej przesłanki w odniesieniu nawet do bardzo małych dzieci, których rodzice byli deportowani do pracy przymusowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c i art. 200 powołanej wyżej ustawy o p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec treści zaskarżonej decyzji, Sąd odstąpił od wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 tej ustawy.