II SA/Łd 47/25

Dnia 29 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia 2024 r. znak: 010070/680/8995607/2024 postępowanie: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2024 r. znak: 010070/680/8995607/2024, postępowanie: [...]; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej D.M. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: organ odwoławczy, Prezes, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r., znak: 010070/680/8995607/2024, postępowanie: [...] – utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: organ I instancji) z dnia 25 września 2024 r., znak 010070/680/8995607/2024, postępowanie: [...], o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – F.P. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, D. M. (dalej także: skarżąca, strona) w dniu 17 września 2024 r. złożyła do organu I instancji, na odpowiednim formularzu, wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 31 maja 2025 r. na dziecko – F.P. (dalej: dziecko, wnuk), urodzone w dniu [...] 2024 r. Do wniosku strona dnia 24 września 2024 r., dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2024 r., sygn. akt [...] wydane toku postępowania w sprawie umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej, w trybie zabezpieczenia, w którym sąd rodzinny w pkt. 2 - ustalił miejsce pobytu małoletniego dziecka u skarżącej aż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, w pkt. 3 – ustanowił dla małoletniego dziecka kuratora w osobie skarżącej, którą upoważnił do podjęcia działań zmierzających do uzyskania i odbioru należnych małoletniemu świadczeń (m.in. zasiłków, świadczenia wychowawczego), a także do podejmowania wszelkich decyzji dotyczących osoby małoletniego oraz jego leczenia. W pkt. 4 postanowienia sąd przypomniał, że postanowienie jest skuteczne i wykonalne z chwilą jego wydania. Organ I instancji decyzją z dnia 25 września 2024 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego, argumentując, że nie jest ona uprawniona do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, gdyż nie należy do osób uprawnionych do uzyskania świadczenia stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 421) (dalej: ustawa). Organ I instancji wskazał, że zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej, albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Decyzję doręczono skarżącej dnia 29 września 2024 r. W dniu 9 października 2024 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o zmianę stanowiska organu I uznanie jej wniosku za zasadny. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że zgodnie z przedłożonym organowi postanowieniem jest ona kuratorem małoletniego dziecka, a postanowienie upoważnia ją i zobowiązuje do dochodzenia i odbioru należnych małoletniemu świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego. Skarżąca wyjaśniła, że małoletni przebywa stale pod jej opieką i u niej znajduje się jego miejsce stałego pobytu, aż do czasu ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą — o co wraz z mężem zawnioskowała. Skarżąca argumentowała, że jest faktycznym opiekunem dziecka – matka małoletniego ma ograniczone prawa rodzicielskie z powodu uzależnienia od alkoholu i środków psychotropowych a ojciec dziecka (syn skarżącej) przebywa obecnie w zakładzie karnym i nie ma możliwości uznania dziecka. Do swego odwołania skarżąca załączyła wniosek o ustanowienie jej rodziną zastępczą dla dziecka. Dnia 25 listopada 2024 r. skarżąca wniosła o przyśpieszenie rozpatrywania sprawy. Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w odpowiedzi na odwołanie, wydał zaskarżoną decyzję z dnia 3 grudnia 2024 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 września 2024 r. o odmowie skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje, po spełnieniu określonych warunków, następującym kategoriom wnioskodawców: matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a ustawy, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, opiekunowi prawnemu dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Organ podniósł, że w związku ze złożonym wnioskiem o świadczenie w dniu 24 września 2024 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dokumenty, które potwierdzą prawo do świadczenia, a w szczególności: o przedłożenie zaświadczenia z sądu o złożonym przyrzeczeniu opiekuna prawnego lub — jeśli dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej — o doręczenie zaświadczenia z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie albo od innego organizatora pieczy zastępczej, które potwierdza umieszczenie dziecka u skarżącej w rodzinie zastępczej, wraz z datą umieszczenia. Na to wezwanie w ocenie organu skarżąca nie udzieliła odpowiedzi i nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że jest opiekunem faktycznym dziecka, o którym mowa w ustawie, opiekunem prawnym lub, że dziecko umieszczone zostało u skarżącej, w pieczy zastępczej. W ocenie organu odwoławczego złożone przez skarżącą dokumenty nie mogą stanowić środka dowodowego dla celów przyznania świadczenia wychowawczego na wnioskowany okres, na wskazane dziecko. Organ II instancji wyjaśnił, że jako organ wykonawczy, rozpatrujący uprawnienia do świadczenia wychowawczego, zobowiązany jest do ścisłego stosowania przepisów prawa, w tym do posługiwania się wprost definicją poszczególnych pojęć zgodnie z jej brzmieniem, nie jest natomiast uprawniony do posługiwania się wykładnią celowościową, systemową, czy prokonstytucyjną. Natomiast orzecznictwo sądów, które nie stanowi powszechnie obowiązującego prawa, nie może stanowić dla organu podstawy prawnej, w zakresie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego. W tej sytuacji organ wskazywał, że organy nie miały możliwości przyznania prawa do świadczenia, z uwagi na brak podstaw prawnych wynikających z powołanej ustawy. Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad dzieckiem, jednak w okresie świadczeniowym 2024/2025 nie jest ona jego opiekunem faktycznym, ani nie zostało ono umieszczone u niej w pieczy zastępczej, wobec tego nie jest ona uprawniona do ubiegania się o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy 2024/2025 na wskazane dziecko i dlatego powyższe świadczenie jej nie przysługuje. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 18 grudnia 2024 r. W dniu 27 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ II instancji błędnie uznał, iż skarżąca nie mogła skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia wychowawczego na rzecz małoletniego wnuka, - art. 7 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało brakiem uwzględnienia przez organ II instancji, iż faktycznym opiekunem dziecka jest babcia (skarżąca), tj. osoba, której powierzono sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnim, a która faktycznie wnuka wychowuje i utrzymuje de facto od urodzenia, troszcząc się o jego prawidłowy rozwój, albowiem dziecko stale przebywa ze skarżącą - pod jednym adresem, - art. 7a § 1 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej istniejących w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej, a w konsekwencji na niedokonaniu prokonstytucyjnej wykładni pojęcia "opiekun faktyczny" dziecka, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy, poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu skarżącej przez organ II instancji jako osoby nieuprawnionej do uzyskania świadczenia wychowawczego na rzecz powierzonego jej przez Sąd małoletniego wnuka w ramach bieżącej pieczy, będącą pieczą alternatywną wobec rodzicielskiej, a zatem brak uznania skarżącej, przez organ II instancji, za opiekuna faktycznego dziecka, podczas gdy dokonując prawidłowej wykładni tych przepisów, organ II instancji winien był dojść do przekonania, że w myśl przedstawionego postanowienia z dnia 11 września 2024 r. sąd w istocie powierzył skarżącej pieczę nad małoletnim, co miało miejsce w momencie, gdy środowisko rodzinne nie było w stanie sprawować w sposób zgodny z dobrem dziecka pieczy nad nim - a zatem w okresie złożenia wniosku skarżąca była osobą uprawnioną do ubiegania się o świadczenie wychowawcze, gdyż orzeczenie sądu opiekuńczego korzysta z rygoru natychmiastowej wykonalności, - art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy zasadą nadrzędną dla każdej instytucji władzy publicznej powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka, w tym prawa do ochrony i pomocy ze strony państwa, jak również brak różnicowania określonych podmiotów prawa, którym konkretne świadczenia winny przysługiwać jako opiekunom sprawującym faktyczną opiekę nad dziećmi, bez względu na to, czy złożyli wniosek o przysposobienie tychże dzieci, czy też tych, którym sąd powszechny powierzył sprawowanie pieczy bieżącej nad dziećmi. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z tym, że organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o skierowanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona skarżąca nie sprzeciwiła się temu wnioskowi i nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, czyli decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia 2024 r., została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od decyzji organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko. Powodem odmowy uznania prawa do świadczenia była zdaniem organów niemożność przypisania skarżącej do żadnej z osób wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy, uprawnionych do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze na wskazane dziecko. Przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy zaistniały podstawy dla przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego w związku ze sprawowaną przez nią pieczą nad małoletnim dzieckiem. Rozstrzygnięcia wymaga przede wszystkim kwestia, czy skarżąca znajduje się w kręgu osób uprawnionych do otrzymania wspomnianego świadczenia. Na początku Sąd zwraca jednak uwagę, iż uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji nie spełniają wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W oparciu o sporządzone w sprawie uzasadnienia nie sposób bowiem ustalić stanu faktycznego sprawy. Już ta okoliczność uzasadnia uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. Przystępując zaś do dalszych rozważań, przypomnieć należy, że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Ustawodawca jednocześnie w art. 4 ust. 2 ustawy określił osoby, które mogą ubiegać się o to świadczenie. Zgodnie z tym przepisem przysługuje ono: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo 5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177). Z kolei w art. 2 pkt 10 ustawy zawarto definicję opiekuna faktycznego dziecka, którym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Pomimo tego, że zgodnie z powołanym przepisem świadczenie powinno "iść niejako za dzieckiem", przyjmując jedynie wykładnię literalną z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka, możliwości uzyskania wsparcia w opisanym zakresie byliby pozbawieni faktyczni opiekunowie dziecka sprawujący nad nim bieżącą pieczę, w sytuacji, gdy sprawowanie tej pieczy wynika z orzeczenia sądowego. Zaznaczyć należy, że spór jaki powstał w związku z wykładnią art. 4 ust. 2 i art. 2 pkt 10 ustawy w sytuacji, gdy z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego występuje osoba, której sąd opiekuńczy powierza sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnim dzieckiem, był już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela i przyjmuje jako swój pogląd płynący z orzecznictwa, że przepisy omawianej ustawy w sposób nierówny i niedostateczny chronią prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów, co nie powinno mieć miejsca w państwie prawa (por. wyroki NSA z 1 sierpnia 2019 r., OSK 203/19, LEX nr 2778919; por. także: wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., I OSK 1620/19, LEX nr 3432642 oraz wyrok NSA z 7 grudnia 2022 r., I OSK 420/20, I OSK 420/20, LEX nr 3444714, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 8 Konstytucji RP, ustawa zasadnicza jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zaś jej ust. 2 stanowi, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Z kolei art. 72 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Zgodnie zaś z jego ust. 2 dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Zatem osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło bieżącą pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem na mocy orzeczenia sądowego, ma nie tylko prawo skutecznego domagania się pomocy, ale państwo ma obowiązek tę pomoc zapewnić, w tym również pomoc materialną, a więc przynajmniej w zakresie częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony, faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej, jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Należy także podkreślić, że odmowa przyznania świadczenia wychowawczego osobie sprawującej bieżącą pieczę nad dzieckiem, narusza standardy w zakresie obowiązku równego traktowania podmiotów prawa. Z zasady równego traktowania wynika nakaz równego, czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą relewantną cechą. Zróżnicowanie bowiem w traktowaniu podmiotów prawa jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na jasno sformułowane obiektywne kryterium. Kryterium to musi mieć charakter relewantny, czyli pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma. Należy stwierdzić, że tego właśnie wymogu nie spełnia kryterium przyjęte przez ustawodawcę w art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy. Pominięcie bowiem, wśród osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego, tych, które na mocy orzeczenia sądu, sprawują bieżącą pieczę nad dzieckiem, pozostaje w sprzeczności z celem tej ustawy i celem świadczenia wychowawczego, którym jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Stąd też, wprowadzając odstępstwo od zasady równości, ustawodawca nie może się tylko ograniczyć do jasnego (w sensie językowym) sformułowania kryterium, ale przede wszystkim przyjęte kryterium musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem przyjętej regulacji (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 202/19, LEX nr 2778932, CBOSA). Podkreślenia również wymaga, że odmowę przyznania świadczenia wychowawczego przez organ administracyjny osobie, która sprawuje bieżącą pieczę nad dzieckiem, na podstawie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, należy również interpretować w świetle obowiązków wynikających dla państwa z ratyfikowanej Konwencji o Prawach Dziecka. Szczególnie należy podkreślić, że jej art. 20 stanowi, iż dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, nadrzędną zasadą powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji). Istotny jest również art. 27 ust. 3 Konwencji, który przewiduje, że Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań. Uwzględniając powyższe uregulowania Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka, w orzecznictwie sądów administracyjnych za nieuzasadnione uznano ustawowe wykluczenie z możliwości przyznania świadczenia wychowawczego osoby sprawującej bieżącą pieczę nad dzieckiem. Powierzenie bowiem przez państwo bieżącej pieczy nad dzieckiem oznacza podjęcie w ramach tej opieki obowiązków w zakresie wychowania dziecka, zapewnienia mu bezpieczeństwa, zdrowia, wyżywienia, szkoły, utrzymania oraz, co za tym idzie, także dochodzenie należnych dziecku świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego (w szczególności, że powyższe uprawnienia skarżącej potwierdzone zostały wprost w postanowieniu zabezpieczającym), czyli wszystkiego tego, co łączy się z faktycznym, codziennym sprawowaniem bieżącej opieki na dzieckiem. W związku z powyższym pozbawienie, przez organy obu instancji, małoletniego pozostającego - co nie było kwestionowane - pod faktyczną pieczą skarżącej i jej męża, dostępności do świadczenia wychowawczego, na podstawie literalnej wykładni art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy, nie uwzględnia istoty świadczenia wychowawczego oraz praw wynikających z Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka. Tym samym stanowi to naruszenie, mających zastosowanie w sprawie, przepisów ustawy, które winny być interpretowane z uwzględnieniem Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka. Za nieuzasadnioną uznać należy bowiem taką wykładnię wspomnianych uregulowań, której rezultatem jest ograniczenie dostępności osobom odpowiedzialnym za utrzymanie dziecka i faktycznie się nim opiekującym prawa do świadczeń rodzinnych, w szczególności do świadczenia wychowawczego, mającego na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. Nie można pominąć również wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równego traktowania. Nie można bowiem akceptować sytuacji, gdy podmiot sprawujący faktycznie pieczę bieżącą nad dzieckiem zostałby pozbawiony uprawnienia do świadczenia wyłącznie z tego względu, że legitymuje się orzeczeniem o powierzeniu pieczy bieżącej i faktycznie ją sprawuje. Tym samym konieczne było dokonanie prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy. Podkreślić też trzeba, że Konstytucja nie ogranicza się do zapewnienia dziecku ochrony, ale wprowadza też prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego (jak w niniejszej sprawie) opieki rodzicielskiej, stąd art. 72 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (por. W. Skrzydło, Komentarz do art. 72 Konstytucji RP, LEX). W tak ustalonym stanie prawnym, wobec rozstrzygnięcia kwestii uprawnień skarżącej do złożenia spornego wniosku o świadczenie wychowawcze na dziecko, należało wskazać, iż organy zaniechały w sprawie ustalenia stanu faktycznego wystarczającego do rozpoznania złożonego wniosku. Organ bowiem pomimo stwierdzenia, że dziecko pozostaje pod opieką skarżącej, nie ustalił od którego właściwie momentu dziecko znajduje się pod jej opieką. Żaden z organów nie odniósł się do tej kwestii w sporządzonym przez siebie uzasadnieniu, co należało uznać za naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy nie zbadały należycie istotnych w tej sprawie okoliczności. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko uzasadnić (art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.). W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie postępowanie nie sprostało powyższym wymogom. Powyższe wskazuje, że organy administracji przy wydawaniu kontrolowanych decyzji naruszyły dodatkowo przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy w sprawie nie jest pełny i nie został prawidłowo oceniony. Ustalenia organów administracyjnych budzą bowiem wątpliwości, co czyni podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcia wadliwe, a co najmniej przedwczesne. W związku z tym decyzje organów obu instancji wydane w sprawie są wadliwe, gdyż naruszają przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., co uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania sądowego. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji wezmą pod uwagę wytyczne wskazane w niniejszym rozstrzygnięciu Sądu, zarówno dotyczące wykładni przepisów prawa materialnego jak i wskazań dotyczących zachowania przepisów postępowania. Organy, mając na względzie powyższe zalecenia, kolejno prawidłowo zgromadzą i ocenią zgromadzony prawidłowo materiał dowodowy, a następnie podejmą swe działania w oparciu o wskazania co do interpretacji przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. dc