II SA/Łd 473/11

Dnia 18 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2011 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS Syn. akt II SA/Łd 473/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania T. J. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2011 r. z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności dla potrzebujących, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 39 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 4, art. 8 ust 3 ustawy z dnia 21 października 2009 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 175 z 2009 r. poz. 1362 z późn. zm.) i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r., o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, póz. 856 z późn zm.) utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Organ I instancji – w oparciu o art. 1 ust. 2, art. 3 pkt 1 c, art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259) - decyzją z dnia [...] odmówił przyznania T. J. zasiłku celowego w styczniu 2011 r. z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności z uwagi na brak środków finansowych w MOPS Ł.-P. Organ l instancji w uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach finansowych pomocy społecznej. W aktach sprawy znajduje się aktualizacja wywiadu środowiskowego ze stycznia 2011r., w którym wskazano, że skarżąca mieszka z synem, który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i ponosi połowę kosztów związanych z utrzymaniem; skarżąca ma rzeczoną całkowitą niezdolność do pracy i otrzymuje rentę w wysokości 616,72 zł, (jej wysokość netto ustalono na podstawie decyzji ZUS z [...]) na której ciążą zajęcia komornicze. Skarżąca oświadczyła, że nigdzie nie pracuje. Rodzinie przyznano dodatek mieszkaniowy w kwocie 65,24 zł, ale do dochodu skarżącej doliczono połowę tej kwoty, ponieważ ponosi ona połowę kosztów utrzymania mieszkania, a świadczenie przyznano na dwie osoby. W ocenie organu łączny dochód skarżącej to kwota 649,34zł. W odwołaniu od powyższej decyzji T. J. zakwestionowała sposób wyliczenia jej dochodów. Skarżąca wskazała, że w styczniu 2011r. na jej dochody składały się renta chorobowa z powodu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie 440,15zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 33,65zł. Zajęcie komornicze objęło kwotę 176,52zł. Nadto strona poprosiła o wyjaśnienie czy zajęcia komornicze wliczane są do całkowitego dochodu. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Zdaniem organ odwoławczego bezspornym jest, iż sytuacja materialna i bytowa skarżącej jest trudna, z dochodem w wysokości 649,34 zł miesięcznie, że potrzebuje ona pomocy z opieki społecznej. Organ zauważył, że strona ma 56 lat i prowadzi samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe. W ocenie Kolegium niewątpliwie nieprzyznanie skarżącej pomocy finansowej jest krzywdzące, niemniej jednak organ pomocy społecznej podejmując taką decyzję, poza trudną sytuacją materialną strony musiał uwzględnić również fakt, iż środki finansowe, jakie posiada są ograniczone i należy je tak rozdysponować, aby nie pozbawić pomocy innych osób ubiegających się o pomoc, nie posiadających żadnego dochodu i udzielić im pomocy chociażby w minimalnym zakresie. Kolegium wyjaśniło, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Organ uznał zatem, że zajęcia komornicze są dochodem strony. Następnie Kolegium przypomniało, że organ l instancji, odmówił przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej skarżącej w styczniu 2011 r., z powodu braku środków finansowych. W tym aspekcie należy pamiętać o treści z art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej stanowi, który stanowi że, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach finansowych pomocy społecznej. Kolegium stanęło na stanowisku, że organ l instancji słusznie odmówił stronie przyznania zasiłku celowego z uwagi na brak środków przeznaczonych na świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w 2011 r. Organ odwoławczy podniósł, że organ administracji nie może wydać decyzji niewykonalnej, co w tym przypadku stanowiłoby o wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia, które nie znajdowałoby pokrycia w posiadanych środkach finansowych. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, taka decyzja obarczona byłaby wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Dodatkowo Kolegium wskazało, że pismem z dnia 15 marca 2011 r. organ l instancji przysłał informację, z treści której wynika, że środki finansowe w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" otrzymał dopiero w dniu 1 marca 2011 r. Pismo to zostało włączone do akt postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. J. wskazała na swoją dramatyczną sytuację, która zmusza ją do proszenia ludzi o wsparcie. Skarżąca podkreśliła, że "w decyzji mam dochód na osobę 616,72 zł dochodu, wliczone są zajęcia komornicze, ja tych pieniędzy nie dostaję do ręki, są pobierane automatycznie, dochód, który mam to renta chorobowa 452 zł i dodatek mieszkaniowy". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. W rozpoznawanej sprawie podkreślić trzeba, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 K.p.a., to jest sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego – Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 599). Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Stan faktyczny ustala organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając postępowanie dowodowe o nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i te, które po wydaniu decyzji I instancji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne (Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego – Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 594 -595 ). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu styczniu 2011 r. z uwagi na brak środków finansowych przekazywanych w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywania". Z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. – P. z dnia 15.03.2011 r., skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , na które zresztą powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że środki finansowe w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywania" organ pomocy społecznej otrzymał w dniu 1 marca 2011 r. Co prawda okoliczność ta zaistniała po wydaniu decyzji przez organ I instancji, niemniej jednak organ odwoławczy winien ją uwzględnić w ramach ponownego rozstrzygnięcia sprawy i rozważyć ewentualność wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., oczywiście po jednoznacznym ustaleniu, czy skarżąca spełnia ustawowe przesłanki przyznania wnioskowanego zasiłku. Jak już bowiem wskazano organ odwoławczy winien był orzekać w oparciu o stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji, czyli 18 marca 2011 r., a zatem mieć na uwadze wszelkie zmiany stanu faktycznego warunkujące możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Obowiązkowi temu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji z uwagi na jej niewadliwość w świetle możliwości finansowych tego organu istniejących w dacie jej wydania. Ograniczenie się organu odwoławczego wyłącznie do badania prawidłowości decyzji organu I instancji w kontekście stanu faktycznego, w oparciu o który orzekał ten organ narusza obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy. Z przytoczonych powyżej względów decyzja organu odwoławczego, jako wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała uchyleniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono zgodnie z art. 250 powołanej ustawy w związku z § 2 ust. 1 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). ds