II SA/Łd 474/16

Dnia 13 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty - oddala skargę. LS Decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania D. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – powoływana dalej jako: k.p.a.), art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 – dalej jako: ustawa) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]. Jak wynika z akt sprawy, z inicjatywy właściciela sąsiedniej nieruchomości, w dniu 26 sierpnia 2015 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr 409 w P.. Pracownicy organu stwierdzili, iż w południowo-wschodniej części działki, przy granicy z działką nr 408 usytuowana jest wiata wykonana z betonowych płyt ogrodzeniowych, wspartych na betonowych słupkach, dach drewniany jednospadowy kryty blachą trapezową ze spadkiem na działkę właścicieli tj. D. i D. K.. Nadto stwierdzono, że we wiacie wykonano betonową wylewkę – posadzkę i wewnętrzną instalację elektryczną zasilaną z wzl z istniejącego budynku mieszkalnego. Wymiary zewnętrzne wiaty wynoszą około 6.35 m x 8,35 m, wysokość wiaty od 2,25 m do 2,77 m. Zgodnie z oświadczeniem Państwa K. wiata została przez nich wykonana w 2009 roku bez pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Z.. Mając powyższe ustalenia na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wszczął postępowanie stosownie do zapisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Organ ustalił, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 25m². Takie obiekty wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Jeżeli powierzchnia wiaty przekracza 25m² to do rozpoczęcia jej budowy wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją wybudowania wiaty bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 48 ustawy. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] organ nadzoru budowlanego I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy nakazał inwestorom przedłożenie do dnia 29 stycznia 2016r. dokumentacji określonej w ust. 3 art. 48 ustawy. Mimo upływu wskazanego terminu wymagana dokumentacja nie została przedłożona. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał D. K. rozbiórkę wybudowanej wiaty. W terminie prawem przewidzianym D. K.. złożył odwołanie, wnosząc o odstąpienie od nakazu rozbiórki. Zwrócił uwagę, iż jest osobą niepełnosprawną po urazie kręgosłupa, wiata jest niezbędna do funkcjonowania w życiu codziennym. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powtórzył okoliczności faktyczne ustalone przez organ I instancji, zgodził się z tymi ustaleniami, jak i oceną, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy sprzed nowelizacji, gdyż skarga właściciela sąsiedniej nieruchomości wpłynęła do organu I instancji w dniu 5 maja 2015 r. a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Przywołując brzmienie przepisów art. 48 ustawy organ wyjaśnił, iż w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego obowiązany jest podjąć kroki zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej. I takie podjął organ I instancji, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...] zobowiązując inwestorów do przedłożenia określonych w art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy dokumentów, zakreślając termin wykonania obowiązku na dzień 29 stycznia 2016 r. Inwestorzy nie spełnili w określonym terminie obowiązku nałożonego na nich przedmiotowym postanowieniem. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis art. 48 ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż w tego rodzaju sprawach ustawodawca nie pozostawił organom możliwości odmiennego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze argumenty odwołania organ wyjaśnił, iż przepisy prawa nie przewidują w tego rodzaju sprawach uwzględniania innych okoliczności poza wymienionymi, a te pozwalają wyłącznie na zweryfikowanie prawidłowości i zgodność z przepisami samego obiektu budowlanego, jego części bądź urządzeń z nim związanych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 7 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie uwzględnienia wyjaśnień strony składanych w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał na nierzetelne ustalenia z kontroli, gdyż spadek dachu jest usytuowany na działkę strony nr 409, nie na sąsiednią działkę, tak jak wynika z protokołu oględzin, nadto zewnętrzna ściana wiaty nie jest usytuowana w granicy została postawiona w całości po stronie działki skarżącego. Nadto wiata została wykonana zgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej oraz jej realizacja nie naruszała uzasadnionych interesów osób trzecich. Nadto organy zupełnie pominęły, iż skarżący z małżonką nie byli inwestorami wiaty, nieruchomość, na której znajduje się wiata skarżący otrzymał od ojca z już wybudowaną wiatą. Jako nowi właściciele nie posiadali już wpływu na dopilnowanie procedur związanych z jej realizacją. Jednocześnie skarżący przyznał, iż organ nadzoru budowalnego I instancji umożliwił legalizację samowoli budowlanej, jednakże procedura legalizacji wiąże się nie tylko z wymogiem przedstawienia określonych dokumentów ale również, bądź przede wszystkim z obowiązkiem uiszczenia opłaty legalizacyjnej, której stawka jest wysoka. Nadto organ nie może odstąpić od wymierzenia tej opłaty, a na jej wysokość nie ma żadnego wpływu sytuacja materialna i życiowa inwestora. Reasumując skarżący podkreślił, iż w związku z brakiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i pominięcia przez organy obu instancji przy ocenie materiału dowodowego wszystkich okoliczności sprawy, w tym pominięcie wyjaśnień skarżącego w toku postępowania stwierdzić trzeba, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdził, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie w świetle okoliczności przyjętych za podstawę wydania decyzji wskazanych w jej uzasadnieniu. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. skarżący poparł skargę i oświadczył, iż budynek nie znajduje się w granicy i nie posiada spadku na stronę sąsiadów. Uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi i oświadczyła, iż dach jest wypuszczony na jej nieruchomość, a wiatę wybudował skarżący a nie jego ojciec. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W ocenie sądu, jak należy wywieść z materiału sprawy i stanowiska stron postępowania, istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy, nakazującą D. i D. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty. Jak wynika z akt sprawy, na wniosek S. B. z dnia 5 maja 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty, zlokalizowanej na działce nr 409 w P., której właścicielami są D. i D. K.. Mając na uwadze, iż wniosek o wszczęcie postępowania wpłynął do organu w dniu 5 maja 2015 r. organ nadzoru budowalnego I instancji prawidłowo wywiódł, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 maja 2015 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Organ zasadnie wskazał na przepis art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. gdzie ustawodawca wskazał, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tejże ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. W dalszej kolejności uwzględniając wyniki pomiarów obiektu przeprowadzonych w ramach oględzin w dniu 26 sierpnia 2016 r. (długość około 8,35m, szerokość około 6,35m oraz wysokość od 2,25m do 2,77m) organ nadzoru budowlanego wyprowadził wniosek, z którym należy się zgodzić, iż skoro powierzchnia zabudowy spornego obiektu jest większa niż 25m², to zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia 28 czerwca 2015 r., na wykonanie takiej wiaty inwestor winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Taki wniosek organ zasadnie wyprowadził z przepisów art. 28 ust 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji. A skoro, jak ustalił organ a strona nie kwestionuje, taką decyzją - pozwoleniem na budowę spornej wiaty skarżący nie dysponuje, to w konsekwencji powyższych ustaleń organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie administracyjne w oparciu o art. 48 ustawy. Co istotne, w ramach postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy, głównym celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności organ podejmuje zatem działania zmierzające do ustalenia, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego podjął takie działania, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...]. Wspomnianym rozstrzygnięciem, wskazując na art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, organ zobowiązał inwestorów do przedłożenia do dnia 29 stycznia 2016 r. określonych dokumentów, jak chociażby zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, pkt 2 ustawy. Co trzeba podkreślić legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, lecz jego uprawnieniem, w żaden sposób organ nie może zobowiązać, czy nakazać inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej. Jednocześnie jednak prowadząc postępowanie legalizacyjne organ nadzoru budowalnego musi dysponować środkami, które mobilizują inwestora do wywiązania się z nałożonego obowiązku. W tym celu ustawodawca w art. 48 ust. 3 ustawy zawarł zapis, w wykonaniu którego organ nakładając na inwestora określone obowiązki wskazuje termin w jakim te obwiązki winny zostać wykonane. Nadto, co istotne, przepisy ustawy przewidują konsekwencję niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, wówczas bowiem stosuje się ust. 1 art. 48 ustawy. Stanowi on z kolei, iż organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak potwierdza lektura postanowienia z dnia [...] organ I instancji zobowiązując inwestorów do określonych w nim obowiązków, wyznaczył termin ich realizacji do dnia 29 stycznia 2016 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, czego inwestorzy nie kwestionują. Zdaniem sądu, w ustalonych przez organy nadzoru budowlanego w sposób nie budzący wątpliwości okolicznościach faktycznych i prawnych, zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę spornej wiaty jest decyzją prawidłową. Organ nadzoru budowalnego podjął z urzędu wszelkie czynności służące wyczerpującemu zgromadzeniu materiału dowodowego i przeprowadził jego analizę w świetle prawidłowo ustalonych przepisów prawa materialnego. Jednocześnie z uwagi na jednoznaczny zapis ustawodawcy w art. 48 ust. 4 ustawy oraz ustalenie, iż wyznaczony termin, w jakim strona miała przedłożyć określone dokumenty, upłynął bezskutecznie, organ nadzoru budowalnego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki. Konstrukcja analizowanej normy prawnej nie pozostawia organom nadzoru budowalnego uznaniowości, ani możliwości odmiennego od wskazanego w tej normie rozstrzygnięcia. Bez znaczenia dla istoty sprawy pozostają zatem wyjaśnienia skarżącego, iż otrzymał nieruchomość, na której była już posadowiona wiata, ani argument, iż jest ona niezbędna mu jako osobie niepełnosprawnej, czy też kwestie związane z usytuowaniem w granicy, bądź kierunek spadku dachu. Podobnie argumenty dotyczące konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej, która jest warunkiem zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu i winna być uiszczona przez inwestora zainteresowanego tym, aby obiekt nie został rozebrany. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają również zarzuty skarżącego co do błędów w ustaleniach faktycznych, tym bardziej, iż nie znajdują one uzasadnienia. Strona uczestniczyła w czynnościach postępowania, w oględzinach, miała zatem możliwość kwestionować, czy korygować czynione wówczas ustalenia i pomiary. Zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku wobec podstawowej a przede wszystkim prawidłowej oceny organu, który podjął postępowanie legalizacyjne, iż wiata wybudowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę a skarżący zobowiązany do przedłożenia dokumentacji, umożliwiającej taką legalizację, zaniechał w wyznaczonym terminie wykonania określonych obowiązków (art. 48 ust. 4 ustawy). Legalizacja samowoli budowlanej w trybie przepisów art. 48-49 Prawa budowalnego jest prawem inwestora, a nie obowiązkiem i to od niego w głównej mierze zależy czy z tego prawa skorzysta (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn.akt II OSK 2608/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, w ocenie sądu okoliczności faktyczne i prawne ustalone w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości, zaskarżona decyzja została wydana po wnikliwym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, a kwestionowane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymagania związane ze składnikami decyzji i jej uzasadnieniem. Wobec powyższego zarzuty skargi co naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia. Powyższe, czyni zgłoszone zarzuty nieusprawiedliwionymi, a sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa, orzekł o jej oddaleniu, w myśl art. 151 p.p.s.a. JK