II SA/Łd 475/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski (spr.), Sędzia WSA Cz. Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA E. Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego oddala skargę. - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...] odmówił K. Z. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. Z. wniosła o przyznanie dodatku do emerytury wyjaśniając, iż była deportowana z ZSRR do pracy przymusowej na terenie Niemiec. Do Polski przyjechała w 1945 r., a obywatelstwo polskie uzyskała dopiero w 1960 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpoznaniu wskazanego wyżej wniosku, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 2 lit. "a" i wskazał, że skarżąca wywieziona została z Leningradu (terytorium byłego ZSRR) na teren III Rzeszy, a więc z obszaru nienależącego do państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. W miejscowości Epfenbach pracowała od maja 1942 r. do maja 1945 r. W okresie represji posiadała obywatelstwo ZSRR. Obywatelstwo polskie uzyskała natomiast w maju 1960 r. W tym stanie faktycznym sprawy brak było, zdaniem organu, podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Powyższe rozstrzygnięcie K.Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jego uchylenia i przyznania dodatku do emerytury. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. K. Z. poparła skargę i wskazała, że w Polsce pracowała przez 30 lat. Z tego też powodu należy się jej przedmiotowe świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznając sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 w/w ustawy powinien skargę oddalić. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych Sąd uznał, iż skarga K. Z. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Stosownie do treści art. 1 ust. 1 wskazanej ustawy, świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem", przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Represją w rozumieniu ustawy jest natomiast deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium: III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny 1939-1945 bądź Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach (art. 2 pkt 2 lit. "a" i lit. "b" ustawy). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż K. Z. w czasie II wojny światowej została wywieziona do pracy przymusowej na teren III Rzeszy do miejscowości Epfenbach z terytorium byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Nie ma przy tym znaczenia, czy wywieziona ona została z Leningradu, jak ustalił to organ administracyjny, czy też z terytorium Ukrainy, jak podaje skarżąca w jednym z pism załączonych do akt sprawy. Istotnym jest to, że w okresie podlegania represjom (od maja 1942 r. do maja 1945 r.) była obywatelką ZSRR, zaś obywatelstwo polskie uzyskała dopiero w 1960 r. Wskazane okoliczności świadczą jednoznacznie o niespełnieniu przez skarżącą ustawowych przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia pieniężnego, co uzasadniało wydanie przez organ administracji zaskarżonej decyzji. Jak słusznie stwierdził Kierownik Urzędu, K. Z. nie została deportowana z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. a ponadto w okresie podlegania represjom nie była obywatelką polską. Okoliczności te, mimo, że K. Z. jest obecnie obywatelką RP i posiada na terytorium RP stałe miejsce zamieszkania uniemożliwiały Kierownikowi Urzędu wydanie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie. W tej sytuacji, Sąd nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).